Με επίκεντρο την ενίσχυση της κοινωνικής καινοτομίας και την ανάπτυξη ψηφιακών δεξιοτήτων στην πράξη, παρουσιάστηκε η πρωτοβουλία Social Fab Labs, στο πλαίσιο εκδήλωσης που φιλοξενήθηκε στο Business Incubator Δυτικής Μακεδονίας, στην Κοζάνη, τη Δευτέρα 30 Μαρτίου.
Η πρωτοβουλία στοχεύει να ταξιδέψει σε διαφορετικές περιοχές της χώρας, προσφέροντας εργαστήρια αναβάθμισης δεξιοτήτων (upskilling) γύρω από την ψηφιακή κατασκευή και τις τοπικές ανάγκες, ενώ παράλληλα ενισχύει τη δημιουργία ενεργών τοπικών κοινοτήτων.
Τα Fab Labs (Fabrication Laboratories), που εμφανίστηκαν στις αρχές της δεκαετίας του 2000 από το MIT στις ΗΠΑ, αποτελούν σήμερα ένα παγκόσμιο δίκτυο με περισσότερα από 2.000 εργαστήρια σε πάνω από 100 χώρες. Πρόκειται για ανοιχτούς χώρους καινοτομίας, εξοπλισμένους με εργαλεία όπως 3D printers, laser cutters, CNC μηχανές και ηλεκτρονικά, που δίνουν τη δυνατότητα σε πολίτες και επαγγελματίες να σχεδιάζουν και να κατασκευάζουν λύσεις τοπικά. Μέσα από πρακτικά εργαστήρια και συνεργατική μάθηση, ενισχύονται τόσο οι τεχνικές δεξιότητες όσο και η συλλογική δράση για την αντιμετώπιση σύγχρονων προκλήσεων.
Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του έργου «Παροχή Εξειδικευμένων Υπηρεσιών Σχεδιασμού, Ανάπτυξης και Υλοποίησης στοχευμένων Παρεμβάσεων Κοινωνικής Καινοτομίας και Επιχειρηματικότητας στις περιοχές ΔΑΜ», το οποίο εντάσσεται στο Πρόγραμμα «Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση» 2021-2027 και υλοποιείται από τη Γενική Γραμματεία Έρευνας & Καινοτομίας. Το έργο αφορά περιοχές της Δίκαιης Μετάβασης, όπως η Δυτική Μακεδονία, η Μεγαλόπολη, δήμοι της Αρκαδίας, καθώς και νησιά του Βορείου και Νοτίου Αιγαίου και η Κρήτη.
Όπως ανέφερε ο υπεύθυνος έργου των δράσεων κοινωνικής καινοτομίας, Γιάννης Παπαδημητρίου, η κοινωνική καινοτομία –ή «καινοτομία των πολιτών»– αποτελεί μια συλλογική διαδικασία με σαφές κοινωνικό αποτύπωμα. «Είναι μια πρωτοβουλία των πολλών, που απαντά σε πραγματικές ανάγκες και αξιοποιεί νέες μεθόδους και καλές πρακτικές για την επίλυση προβλημάτων της καθημερινότητας».
Ιδιαίτερη σημασία έχει η έναρξη λειτουργίας εργαστηρίων Fab Labs στη Δυτική Μακεδονία το επόμενο διάστημα, με στόχο να φέρουν σε επαφή πολίτες, επιχειρηματίες και επιστήμονες με σύγχρονες τεχνολογίες, ανεξαρτήτως επαγγελματικού ή επιστημονικού υπόβαθρου. Παράλληλα, παρουσιάστηκαν στοιχεία από πρόσφατη έρευνα με τη συμμετοχή περίπου 1.400 πολιτών, που καταγράφει τις προτεραιότητες των περιοχών λιγνιτικής μετάβασης σε σχέση με την καινοτομία και τις απαραίτητες δράσεις.
Απαντώντας σε ερώτηση για τις συνεργασίες που αναμένεται να αναπτυχθούν από τη συγκεκριμένη πρωτοβουλία, ο κ. Παπαδημητρίου τόνισε ότι η πρωτοβουλία είναι ανοιχτή σε όλους τους φορείς, επισημαίνοντας τη συμμετοχή πανεπιστημιακών ιδρυμάτων, της Ένωσης Ενεργών Νέων Φλώρινας, της ομάδας του Πρότυπου Δάσους Σιάτιστας και της ΚΟΙΝΣΕΠ «Άπάνεμο», που δραστηριοποιείται στην ένταξη ατόμων με αναπηρία. «Κάθε φορέας, δήμος ή ομάδα μπορεί να αξιοποιήσει δωρεάν τα εργαλεία και τις δράσεις μας».
Από την πλευρά του, ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής, Νικόλαος Τσότσολας, αναφέρθηκε στις δυνατότητες του Διαδικτύου των Πραγμάτων (IoT), επισημαίνοντας ότι μπορεί να αποτελέσει βάση για την ανάπτυξη καινοτόμων επιχειρηματικών ιδεών. Όπως ανέφερε ο ίδιος, οι εφαρμογές αυτές μπορούν να αξιοποιηθούν τόσο στην αγροτική παραγωγή όσο και στον αστικό χώρο, συμβάλλοντας στη διαμόρφωση ενός νέου μοντέλου ανάπτυξης για την περιοχή και ιδιαίτερα για τους νέους.
Η εκδήλωση, ανέδειξε τη σημασία της συνεργασίας και της ενεργής συμμετοχής των πολιτών, θέτοντας τις βάσεις για την ανάπτυξη ενός δυναμικού οικοσυστήματος κοινωνικής καινοτομίας στη Δυτική Μακεδονία.
