Κρίσιμη ημέρα ξημερώνει για το μέλλον των αποκεντρωμένων υπηρεσιών του Δήμου Κοζάνης. Εκδικάζεται ενώπιον του Γ’ Τμήματος του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) η αίτηση ακύρωσης του Δήμου Κοζάνης κατά της απόφασης της Ειδικής Επιτροπής του άρθρου 152 του ν. 3463/2006, η οποία δικαίωσε τις Δημοτικές Κοινότητες της Δημοτικής Ενότητας Αιανής και υποχρέωσε τον Δήμο να επαναλάβει την ψηφοφορία για το Ληξιαρχείο Αιανής.
Γιατί η εκδίκαση αυτή είναι πραγματικά «Κρίσιμη»;
Η προσφυγή της δημοτικής αρχής στο ΣτΕ δεν είναι μια απλή διοικητική διαμάχη στα χαρτιά. Είναι κρίσιμη για δύο πολύ σημαντικούς λόγους που αγγίζουν την ίδια τη ζωή της περιοχής μας:
- Για την καθημερινότητα των χωριών μας: Το Ληξιαρχείο δεν είναι απλώς ένα γραφείο. Είναι η φυσική παρουσία του Δήμου δίπλα στον πολίτη, στον ηλικιωμένο και στον αγρότη. Η απόφαση του δικαστηρίου θα κρίνει αν οι κάτοικοι των επτά (7) Κοινοτήτων της Δ.Ε. Αιανής θα εξυπηρετούνται στον τόπο τους ή αν θα αναγκάζονται να διανύουν δεκάδες χιλιόμετρα για μια απλή ληξιαρχική πράξη, σπαταλώντας χρόνο και χρήμα.
- Για τη Δημοκρατία και την Αυτοδιοίκηση: Το μεγάλο ερώτημα που καλείται να απαντήσει το ΣτΕ είναι αν οι εκλεγμένοι Πρόεδροι των χωριών έχουν δικαίωμα ψήφου και λόγου όταν καταργούνται ζωτικές υπηρεσίες στον τόπο τους. Αν ο Δήμος δικαιωθεί, οι τοπικοί Πρόεδροι υποβαθμίζονται σε απλούς παρατηρητές. Αν όμως δικαιωθούν οι Κοινότητες, δημιουργείται ένα τεράστιο νομικό δεδικασμένο για όλη την Ελλάδα. Καμία Δημοτική Αρχή δεν θα μπορεί πλέον να κλείνει υπηρεσίες στην περιφέρεια «εν κρυπτώ» και χωρίς τη σύμφωνη γνώμη των τοπικών κοινωνιών. Αυτή η υπόθεση, επομένως, αφορά άμεσα όλες ανεξαιρέτως τις Δημοτικές Κοινότητες του Δήμου , αλλά και όλης της χώρας και αναδεικνύει την ανάγκη για κοινό μέτωπο όλων των τοπικών κοινωνιών.
Σύντομο Ιστορικό: Το χρονικό της διεκδίκησης
Η υπόθεση ξεκίνησε από τις αρχές του 2024 με κάκιστους χειρισμούς εκ μέρους του Δημάρχου κ. Γιάννη Κοκκαλιάρη , που οδήγησαν σε έντονες αντιπαραθέσεις την κοινωνία της Δ.Ε. Αιανής και τη Δημοτική Αρχή στο σύνολό της. Μετά από παλινωδίες ο Δήμαρχος αιτήθηκε από το Υπουργείο Εσωτερικών τον Δεκέμβριο του 2024 εν κρυπτώ (Α.Π. 36609/2-12-2024) τη συγχώνευση των πέντε ληξιαρχείων των Δημοτικών Ενοτήτων σε ένα κεντρικό ληξιαρχείο στην έδρα του Δήμου Κοζάνης. Η εισήγηση αυτή οδήγησε στην έκδοση της σχετικής Υπουργικής Απόφασης του κ. Β.Π. Σπανάκη τον Οκτώβριο του 2025 (Α.Π. 52278/2-10-2025, ΦΕΚ Β’ 5407/10-10-2025). Η απόφαση όριζε χαρακτηριστικά: «: 1. Τροποποιούμε μερικώς την υπό στοιχεία Φ. 127080/57460/21.12.2010 (Β΄ 1984) απόφαση: α) ως προς τον Δήμο Κοζάνης Νομού Κοζάνης, ώστε στον ανωτέρω Δήμο να υπάρχει εφεξής μία (1) Ληξιαρχική Περιφέρεια, η οποία ταυτίζεται με τα όρια του Δήμου Κοζάνης, χωρίς ληξιαρχικές υποδιαιρέσεις με ονομασία “Ληξιαρχείο Δήμου Κοζάνης”».
Απέναντι σε αυτή την έκδοση που έφερνε την πλήρη κατάργηση της υπηρεσίας αυτής στη Δ.Ε. Αιανής, δεκαπέντε πέντε δημοτικοί σύμβουλοι ( δεκατέσσερις της μειοψηφίας των παρατάξεων του Λαζάρου Μαλούτα, Χαρισίου Κουζιάκη, Θεοδώρας-Ματίνας Κουζιάκη, Σταύρου Καμπουρίδη- και ο ανεξάρτητος Κορωνίδης Δημήτριος που είχε εκλεγεί με την πλειοψηφία), πέντε Πρόεδροι και ογδόντα ένας κάτοικοι της Δ.Ε. Αιανής αντιδράσαμε άμεσα και προκαλέσαμε συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου στις 20 Οκτωβρίου 2025. Η ξεκάθαρη θέση της πλευράς μας ήταν: «Είμαστε υπέρ της παραμονής του Ληξιαρχείου στην Αιανή και το Δημοτικό Συμβούλιο θα κάνει όλες τις απαραίτητες ενέργειες για την ανάκληση της Υπουργικής Απόφασης που προβλέπει την κατάργηση του Ληξιαρχείου της Δημοτικής Ενότητας Αιανής». Το αίτημα αυτό τελικά απορρίφθηκε με την απόφαση 242/2025 και με οριακή πλειοψηφία (17 κατά έναντι 16 υπέρ). Στους υπέρ της πρότασής μας περιλαμβάνονταν και ο δημοτικός σύμβουλος της πλειοψηφίας Παπακωνσταντίνου Πέτρος και ο Πρόεδρος της Δ.Κ. Αιανής Βαβλιάρας Στέλιος, στον οποίο επέτρεψε η Πρόεδρος του Δ.Σ. να ψηφίσει.
Κατά της απορριπτικής αυτής απόφασης, πέντε Πρόεδροι και οι ογδόντα ένας κάτοικοι της Δ.Ε. Αιανής κατέθεσαν ειδική διοικητική προσφυγή (άρθρο 227 του Ν. 3852/2010) στην Αποκεντρωμένη Διοίκηση Ηπείρου – Δυτικής Μακεδονίας. Ο Γραμματέας όμως απέρριψε με την απόφασή του Αρ. Πρ. 59153/23-12-2025 την προσφυγή ως απαράδεκτη με το επιχείρημα ότι η άρνηση του Δημοτικού Συμβουλίου στερείται εκτελεστού χαρακτήρα. Το σκεπτικό του ήταν πως για τη συγχώνευση, έκδοση ή ανάκληση μιας Υπουργικής Απόφασης αρκεί ένα απλό αίτημα του Δήμαρχου και οποιαδήποτε πράξη του Δημοτικού Συμβουλίου θεωρείται μη δεσμευτική, απλή εισήγηση.
Η μεγάλη ανατροπή όμως ήρθε αμέσως μετά από την Ειδική Επιτροπή του άρθρου 152 του νόμου 3463/2006, όπου προσέφυγαν οι Πρόεδροι και οι κάτοικοι. Η Επιτροπή με το Πρακτικό 2/10-2-2026 δικαίωσε πλήρως τις Κοινότητες, ακύρωσε την απόφαση του Γραμματέα και την απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου λόγω παράνομης σύνθεσης. Έκρινε ότι από τη διαδικασία αποκλείστηκαν αυθαίρετα οι Πρόεδροι των έξι εκ των επτά Κοινοτήτων της Δημοτικής Ενότητας Αιανής. Έτσι, η Επιτροπή υποχρέωσε τον Δήμο να επαναλάβει τη συνεδρίαση και την ψηφοφορία, διασφαλίζοντας τη νόμιμη συμμετοχή και το δικαίωμα ψήφου όλων των Προέδρων.
Ο Δήμος ωστόσο καθυστέρησε υπερβολικά να συνεδριάσει, αφήνοντας να περάσουν σχεδόν σαράντα πέντε ημέρες. Η ως άνω μειοψηφία του Δημοτικού Συμβουλίου με συντονισμένες προσπάθειες πέτυχε τελικά τη σύγκληση του Δημοτικού Συμβουλίου στις 30 Μαρτίου 2026. Ωστόσο, η Δημοτική Αρχή, με την απόφαση 70/2026 του Δημοτικού Συμβουλίου , επέβαλε την αναβολή της συζήτησης. Χρησιμοποίησε ως νομικό πρόσχημα την εκκρεμή αίτηση αναστολής που είχε καταθέσει στο ΣτΕ στις 18/03/2026 (η οποία συζητήθηκε στο ΣτΕ στις 22/05/2026 χωρίς να έχει εκδοθεί ακόμα αποτέλεσμα), μεταθέτοντας τη λήψη απόφασης για το μέλλον και αρνούμενη ουσιαστικά να εφαρμόσει άμεσα την απόφαση της Επιτροπής. Κατά της απόφασης του Δ.Σ. Κοζάνης για αναβολή προσφύγαμε εκ νέου οι πέντε Πρόεδροι και τρεις πρώην Δήμαρχοι-Πρόεδροι Αιανής με ειδική διοικητική προσφυγή (άρθρο 227 του Ν. 3852/2010) στην Αποκεντρωμένη Διοίκηση Ηπείρου – Δυτικής Μακεδονίας . Ως τώρα δεν έχει απαντήσει.
Οι Λόγοι Ακύρωσης που προβάλλει ο Δήμος Κοζάνης
Ο Δήμος Κοζάνης είχε προσφύγει ήδη από τις 17/03/2026 στο ανώτατο ακυρωτικό δικαστήριο (ΣτΕ), καταθέτοντας την υπ’ αριθμ. Ε758/2026 αίτηση ακυρώσεως και προβάλλοντας τρεις βασικούς λόγους για να ακυρώσει την υποχρέωση νέας ψηφοφορίας:
- Έλλειψη εκτελεστότητας: Επαναφέρει το επιχείρημα του Γραμματέα της Αποκεντρωμένης, ισχυριζόμενος ότι η απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου ήταν μια απλή «γνώμη» και όχι πράξη που παράγει έννομα αποτελέσματα, άρα η Επιτροπή του άρθρου 152 δεν είχε δικαίωμα να παρέμβει.
- Εσφαλμένη ερμηνεία για την ψήφο των Προέδρων: Υποστηρίζει ότι με βάση τον νέο νόμο (Ν. 5056/2023), οι Πρόεδροι των κοινοτήτων ψηφίζουν μόνο για θέματα στενού τοπικού ενδιαφέροντος ( αποκλειστικά την κοινότητα τους) και όχι για ζητήματα που αφορούν ολόκληρη τη Δημοτική Ενότητα.
- Κακή σύνθεση της Επιτροπής: Ο Δήμος ισχυρίζεται ότι η ίδια η Επιτροπή του άρθρου 152 συνεδρίασε παράνομα με δύο μέλη, καθώς παρέλειψε να καλέσει το αναπληρωματικό μέλος, όταν το τακτικό μέλος (Δημοτική Σύμβουλος Κοζάνης) εξαιρέθηκε λόγω κωλύματος.
Οι Προσδοκίες μας: Η φωνή των Κοινοτήτων
Αν είχαμε δικό μας ταμείο, θα εκπροσωπούμασταν σήμερα με δικό μας δικηγόρο στο ΣτΕ απέναντι στους νομικούς συμβούλους του Δήμου. Έχουμε ωστόσο απόλυτη εμπιστοσύνη στον νομικό εκπρόσωπο του Δημοσίου ότι θα υπερασπιστεί με σθένος και επάρκεια την ορθότητα της απόφασης της Ειδικής Επιτροπής του άρθρου 152.
Η σημερινή δίκη στο ΣτΕ δεν αφορά απλώς νομικούς όρους. Αφορά την ουσία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, τη δημοκρατική εκπροσώπηση και τη θέληση των ίδιων των κατοίκων της υπαίθρου. Οι επτα Πρόεδροι των Δημοτικών Κοινοτήτων της Δημοτικής Ενότητας Αιανής (Αιανής, Αγίας Παρασκευής, Κερασέας, Κτενίου, Ροδιανής, Ρυμνίου και Χρωμίου) στάθηκαν από την πρώτη στιγμή στην πρώτη γραμμή αυτού του αγώνα( έστω και αν οι δυο για δικούς τους λόγους εγκατέλειψαν την προσπάθεια στο τέλος ), έχοντας αποδειγμένα τη στήριξη όχι μόνο των ογδόντα ένα συνδημοτών μας που υπέγραψαν, αλλά και της μεγάλης πλειοψηφίας των κατοίκων των χωριών.
Για όλους εμάς, τους εκατοντάδες των κατοίκων που σταθήκαμε από την πρώτη στιγμή στο πλευρό των Προέδρων, ο αγώνας αυτός ήταν αγώνας για την αξιοπρέπεια των τοπικών κοινωνιών. Αυτό ήταν το χρέος μας. Η προσδοκία μας από το Ανώτατο Δικαστήριο είναι να αναγνωρίσει το δικαίωμα των χωριών μας να συναποφασίζουν για τις δομές που επηρεάζουν άμεσα την καθημερινότητά τους.
Ακόμη και στο σενάριο που το ΣτΕ σταθεί αποκλειστικά στον τυπικό λόγο της υποτιθέμενης «κακής» σύνθεσης της Επιτροπής και ακυρώσει την απόφασή της, η υπόθεση θα επιστρέψει για νέα κρίση στην Περιφέρεια. Ακόμα και έτσι αυτό θα αποτελεί μια πρώτη μεγάλη νίκη της συλλογικής μας προσπάθειας, καθώς η Επιτροπή θα κληθεί να συνεδριάσει ξανά σε πλήρη σύνθεση και οι Πρόεδροι θα έχουν τη δυνατότητα να διεκδικήσουν εκ νέου τη διεξαγωγή της νόμιμης ψηφοφορίας στο Δημοτικό Συμβούλιο.
Αναμένουμε την απόφαση με εμπιστοσύνη στη δικαιοσύνη, με το κεφάλι ψηλά και με την απόλυτη πεποίθηση ότι η φωνή της Δ.Ε. Αιανής «ακούστηκε» πλέον ενωμένη στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο.
Αιανή 11 06 2026
Τζέλλος Ν. Γιώργος
Πρώην Δήμαρχος Αιανής
