Σε δημόσια διαβούλευση βρίσκεται από την Τετάρτη το βράδυ ο Νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης, με το Υπουργείο Εσωτερικών να είναι έτοιμο να τον καταθέσει προς ψήφιση στη Βουλή τον Ιούνιο.
Η διαβούλευση ολοκληρώνεται την Πέμπτη 4 Ιουνίου και όλοι οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να καταθέσουν τις απόψεις τους σε ένα σχέδιο νόμου που αποτελείται από έξι βιβλία και πάνω από 760 άρθρα, καθορίζοντας αρμοδιότητες, πόρους, λειτουργία των οργάνων της αυτοδιοίκησης, καταστατική θέση αιρετών κ.α.
Τελική και οριστική απόφαση του Υπουργείου φαίνεται πως είναι η διεξαγωγή των εκλογών σε ένα και μόνο γύρο, με την δυνατότητα επιλογής «εναλλακτικής ψήφου» η οποία θα προσμετράτε στη δεύτερη φάση εφόσον κάποιος από τους συμμετέχοντες συνδυασμούς δεν συμπληρώσει το κομβικό 42% συν μία ψήφο.
Παράλληλα το ΥΠΕΣ εισάγει τη δυνατότητα των… «πρόωρων εκλογών» εν μέσω της αυτοδιοικητικής θητείας, μετά από απόφαση πολύ αυξημένης πλειοψηφίας των δημοτικών ή περιφερειακών συμβουλίων, ενώ για πρώτη φορά εφαρμόζεται και το σύστημα της ηλεκτρονικής ψηφοφορίας στις εκλογές των ΟΤΑ.
Προκειμένου να διεξαχθεί ηλεκτρονική ψηφοφορία σε έναν δήμο για την ανάδειξη δημοτικών και περιφερειακών αρχών, οι εγγεγραμμένοι εκλογείς στον οικείο ειδικό εκλογικό κατάλογο ηλεκτρονικής ψήφου απαιτείται να είναι τουλάχιστον τριάντα (30).
Στις περιφερειακές εκλογές ο αριθμός υποψηφίων περιφερειακών συμβούλων που πρέπει να περιλαμβάνει ένας συνδυασμός είναι ίσος τουλάχιστον με τον αριθμό των εδρών κάθε εκλογικής περιφέρειας, με δυνατότητα προσαύξησης έως και εκατόν πενήντα τοις εκατό (150%) ανά εκλογική περιφέρεια.
Από κάθε φύλο ποσοστό σαράντα τοις εκατό (40%), τουλάχιστον, του συνολικού αριθμού των υποψηφίων του οικείου συνδυασμού, συμπεριλαμβανομένου του υποψηφίου επικεφαλής.
Κάθε δημοτικός συνδυασμός περιλαμβάνει τον υποψήφιο δήμαρχο, τους υποψήφιους δημοτικούς συμβούλους, τους υποψήφιους συμβούλους δημοτικών κοινοτήτων και τους υποψήφιους εκπροσώπους των δημοτικών κοινοτήτων, σε ποσοστό ογδόντα τοις εκατό (80%) τουλάχιστον των δημοτικών κοινοτήτων.
Ο ελάχιστος αριθμός υποψηφίων που πρέπει να περιλαμβάνει ένας δημοτικός συνδυασμός είναι:
Για τους υποψήφιους δημοτικούς συμβούλους, ίσος τουλάχιστον με τον αριθμό των εδρών του δημοτικού συμβουλίου με δυνατότητα προσαύξησης έως και εκατό τοις εκατό (100%).
Επίσης στις δημοτικές εφαρμόζεται το μέτρο του υποψήφιου που εκλέγεται χωρίς σταυρό με τους συνδυασμούς να δύναται να περιλαμβάνουν
- Έως έναν (1) υποψήφιο, o οποίος εκλέγεται άνευ σταυρού προτίμησης, εφόσον το δημοτικό συμβούλιο αποτελείται από έως και δεκαπέντε (15) μέλη.
- Έως δύο (2) υποψήφιους, οι οποίοι εκλέγονται άνευ σταυρού προτίμησης, εφόσον το δημοτικό συμβούλιο αποτελείται από δεκαεννέα (19) έως είκοσι εννέα (29) μέλη.
– Έως τρεις (3) υποψήφιους, οι οποίοι εκλέγονται άνευ σταυρού προτίμησης, εφόσον το δημοτικό συμβούλιο αποτελείται από τριάντα πέντε (35) μέλη και άνω.
Για τις περιφερειακές εκλογές περιλαμβάνει υποχρεωτικά δύο (2) υποψήφιους σε περιφέρειες που εκλέγουν έως και σαράντα πέντε μέλη (45) στο περιφερειακό συμβούλιο και τρεις (3) υποψήφιους στις λοιπές περιφέρειες, οι οποίοι εκλέγονται άνευ σταυρού προτίμησης.
Ο κάθε εκλογέας έχει τη δυνατότητα επιλογής ως εναλλακτικής ψήφου έως ενός (1) από τους συνδυασμούς που συμμετέχουν στην εκλογική διαδικασία(σ.σ. πλην της βασικής του επιλογής) και επιτυχών θεωρείται ο συνδυασμός που πλειοψήφησε με ποσοστό μεγαλύτερο του σαράντα δύο τοις εκατό (42% + 1 ψήφο) του συνόλου των έγκυρων ψηφοδελτίων, χωρίς να προσμετρώνται οι εναλλακτικές ψήφοι
Στις ψήφους των συνδυασμών που συμμετέχουν στο δεύτερο στάδιο της προσμέτρησης, αθροίζονται, ανά συνδυασμό, οι εναλλακτικές ψήφοι από τα ψηφοδέλτια των λοιπών συνδυασμών οι οποίοι δεν μετέχουν στο δεύτερο στάδιο της προσμέτρησης.
Επιτυχών συνδυασμός ανακηρύσσεται ο συνδυασμός που έλαβε στο δεύτερο στάδιο της προσμέτρησης. Αν στην προσμέτρηση αυτή ισοψηφήσουν στην πρώτη θέση δύο (2) τουλάχιστον συνδυασμοί, το αρμόδιο δικαστήριο διενεργεί δημόσια κλήρωση μεταξύ τους για την ανάδειξη του επιτυχόντος συνδυασμού.
Δικαίωμα εκλογής δημοτικού και αντίστοιχα περιφερειακού συμβούλου έχει συνδυασμός ο οποίος κατά την ψηφοφορία συγκέντρωσε ποσοστό τρία τοις εκατό (3%) τουλάχιστον του συνολικού αριθμού των εγκύρων ψηφοδελτίων.
Η δυνατότητα διεξαγωγής «πρόωρων εκλογών» δίνεται σε κάθε δημοτικό ή περιφερειακό συμβούλιο μία φορά κατά τη διάρκεια της αυτοδιοκητικής θητείας, με εισήγηση του δημάρχου ή του περιφερειάρχη, αντίστοιχα, και με πλειοψηφία τεσσάρων πέμπτων (4/5) του όλου αριθμού των μελών να αποφασίσει τη διενέργεια εκλογών και την ημερομηνία αυτών τουλάχιστον μετά από τριάντα (30) μέρες από τη λήψη της απόφασης και το αργότερο εντός εξήντα (60) ημερών, για την ανάδειξη νέων δημοτικών ή περιφερειακών αρχών για το υπόλοιπο της θητείας. Η απόφαση του πρώτου εδαφίου δύναται να ληφθεί μόνο εντός των τριών (3) πρώτων ετών της αυτοδιοικητικής περιόδου και μόνο άπαξ ανά θητεία.
