Η Δυτική Μακεδονία, η «ενεργειακή καρδιά» της χώρας, της οποίας η ανάπτυξη μονοπωλήθηκε επί χρόνια από το πλέον ρυπογόνο καύσιμο του πλανήτη, τον λιγνίτη, γυρίζει πλέον σελίδα. Μετά την ανακοίνωση της κυβέρνησης για τερματισμό της λειτουργίας των λιγνιτικών σταθμών της χώρας έως το 2028, η επόμενη ημέρα πρέπει να σχεδιαστεί με δίκαιο και συμμετοχικό τρόπο, κι έχοντας ως μοναδικό στόχο τη βιώσιμη οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη των λιγνιτικών περιοχών.
Ως ελάχιστη συμβολή στην εθνική προσπάθεια για στήριξη της βιώσιμης τοπικής ανάπτυξης των λιγνιτικών περιφερειών της χώρας, το WWF Ελλάς, σε συνεργασία με την εταιρεία παραγωγής “Sub.Urban Images and Soundscapes”, δημιούργησε το ντοκιμαντέρ “The Switch“ . Στο ντοκιμαντέρ καταγράφεται η ιστορία της εξορυκτικής διαδικασίας των ενεργειακών δήμων της χώρας, οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουν, αλλά και οι επιπτώσεις της μονοκαλλιέργειας του λιγνίτη σε περιβάλλον και τοπική ανάπτυξη. Ειδικά καθώς η κλιματική κρίση εξελίσσεται με απρόβλεπτα γρήγορους ρυθμούς, η στροφή σε ένα μοντέλο ηλεκτροπαραγωγής από καθαρές πηγές ενέργειας είναι πιο αναγκαία από ποτέ. Μέσα από μαρτυρίες κατοίκων και συνεντεύξεις των εμπλεκόμενων φορέων και ειδικών, γίνεται εμφανής η επιτακτική ανάγκη για συστράτευση όλων, ώστε να επιτευχθεί η δίκαιη μετάβαση των περιοχών αυτών σε μια ζωντανή οικονομία.
Το ντοκιμαντέρ “The Switch”, το οποίο δημιουργήθηκε στο πλαίσιο του προγράμματος «Δίκαιη Μετάβαση για την Ανατολική και Νότια Ευρώπη», δίνεται στη δημοσιότητα σήμερα, μία ημέρα πριν την έναρξη της εκδήλωσης που θα πραγματοποιηθεί στην Κοζάνη (30 Ιανουαρίου 2020) για την παρουσίαση των τελευταίων εξελίξεων για τη δίκαιη μετάβαση σε ευρωπαϊκό επίπεδο, αλλά και των προοπτικών που προκύπτουν για την Ελλάδα. Κατά την εκδήλωση, στην οποία θα συμμετάσχουν θεσμικοί φορείς, εργατικά σωματεία, ακαδημαϊκοί, αλλά και εκπρόσωποι δήμων και περιφερειών λιγνιτικών περιοχών, θα συζητηθούν κρίσιμα θέματα για τη δίκαιη μετάβαση στη Δυτική Μακεδονία, όπως η χρηματοδοτική βοήθεια που απαιτείται, οι οικονομικοί τομείς που πρέπει να στηριχθούν και οι τρόποι υποστήριξης των εργαζομένων, με σκοπό οι τελικές προτάσεις που θα προκύψουν να υποβληθούν στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας και στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
«Η δίκαιη μετάβαση στη μεταλιγνιτική περίοδο των περιοχών που υπήρξαν στυλοβάτες του ελληνικού ενεργειακού συστήματος κατά τις προηγούμενες δεκαετίες, είναι μεγάλη πρόκληση και ευθύνη για το σύνολο της ελληνικής πολιτείας και κοινωνίας. Ειδικά καθώς αυτές οι περιοχές εγκλωβίστηκαν σε ένα μη βιώσιμο μοντέλο ανάπτυξης που μονοπωλήθηκε από τον λιγνίτη, αφήνοντας σε δεύτερη μοίρα κάθε άλλη προοπτική οικονομικής δραστηριότητας, ο σχεδιασμός της μετάβασης πρέπει απαραιτήτως να θέσει ως προτεραιότητα την ενδυνάμωση του παραγωγικού δυναμικού και τη στήριξη με κάθε τρόπο, μέσα από εθνικές και κοινοτικές πολιτικές και χρηματοδοτήσεις», δήλωσε ο Δημήτρης Καραβέλλας, Γενικός Διευθυντής του WWF Ελλάς.
Το WWF Ελλάς, από το 2013, συνεργάζεται με τις τοπικές κοινωνίες της Δυτικής Μακεδονίας, προκειμένου να επιτευχθεί μια δίκαιη, και όχι βίαιη μετάβαση, κάνοντας συγκεκριμένες προτάσεις για εναλλακτικές παραγωγικές δραστηριότητες που θα μπορούσαν να αναπτυχθούν στις συγκεκριμένες περιοχές. Κορυφαία προϋπόθεση σε αυτό είναι η ύπαρξη ενός ολοκληρωμένου και ρεαλιστικού εθνικού σχεδίου για τη μεταλιγνιτική περίοδο και η ενεργοποίηση των κατάλληλων χρηματοδοτικών εργαλείων.
