Με επιτυχία ολοκληρώθηκε το εκπαιδευτικό πρόγραμμα ανταλλαγής «Πολιτισμός Μνήμης: Πύργοι – Μεσόβουνο – Ερμακιά», μια πρωτοβουλία του Μουσικού Σχολείου Πτολεμαΐδας «Νικόλαος Δούμπας» και του 3ου ΓΕΛ Πτολεμαΐδας, σε συνεργασία με το γερμανικό σχολείο IGS Delmenhorst.
Στο πρόγραμμα, που πραγματοποιήθηκε υπό την αιγίδα του Ελληνογερμανικού Ιδρύματος Νεολαίας, συμμετείχαν συνολικά 26 μαθητές από την Ελλάδα και τη Γερμανία. Στόχος ήταν η βιωματική προσέγγιση της ιστορίας, με αφετηρία τα τραγικά γεγονότα του Ναζισμού και επίκεντρο τα μαρτυρικά χωριά της Εορδαίας, τους Πύργους, το Μεσόβουνο και την Ερμακιά.
Το πρόγραμμα περιλάμβανε δύο βασικές φάσεις. Στη Γερμανία, οι μαθητές επισκέφθηκαν το στρατόπεδο συγκέντρωσης Neuengamme, ενώ συμμετείχαν σε δράσεις μνήμης, μεταξύ των οποίων και η δημιουργία πήλινων επιγραφών με τα ονόματα θυμάτων. Η εμπειρία αυτή αποτέλεσε την αφετηρία ενός κοινού προβληματισμού γύρω από την ιστορική αλήθεια, τη δημοκρατία και την ευθύνη της νέας γενιάς απέναντι στο παρελθόν.
Το δεύτερο μέρος του προγράμματος πραγματοποιήθηκε στην Ελλάδα, με τη φιλοξενία των Γερμανών μαθητών στην Πτολεμαΐδα. Η αποστολή έφτασε την Τρίτη 21 Απριλίου στο αεροδρόμιο «Μακεδονία» και στη συνέχεια στο Μουσικό Σχολείο Πτολεμαΐδας, όπου οι μαθητές επανασυνδέθηκαν και φιλοξενήθηκαν από ελληνικές οικογένειες.
Την επόμενη ημέρα οι φιλοξενούμενοι ξεναγήθηκαν στους χώρους του σχολείου, ενώ ακολούθησε επίσημη υποδοχή στο Δημαρχείο Εορδαίας από τον δήμαρχο Παναγιώτη Πλακεντά. Το πρόγραμμα περιλάμβανε επίσης περιήγηση στην Πτολεμαΐδα και συνέντευξη σε τοπικό ραδιοφωνικό σταθμό.
Ιδιαίτερη βαρύτητα είχαν οι επισκέψεις στα μαρτυρικά χωριά της περιοχής. Στο Μεσόβουνο, μετά την παρουσίαση των ιστορικών γεγονότων, πραγματοποιήθηκε συμβολική δενδροφύτευση στο μνημείο, ως πράξη μνήμης και φιλίας. Στην Ερμακιά, οι μαθητές ενημερώθηκαν για τα γεγονότα του Ολοκαυτώματος και ακολούθησε κατάθεση στεφάνου στο μνημείο.
Η ημέρα έκλεισε με την υποδοχή από τις γυναίκες του τοπικού Πολιτιστικού Συλλόγου, οι οποίες πρόσφεραν παραδοσιακά εδέσματα, ενώ Έλληνες και Γερμανοί μαθητές συμμετείχαν σε κοινό χορό, σε μια δράση που ανέδειξε τον ρόλο της παράδοσης ως σημείου συνάντησης των δύο πλευρών.
Στο πλαίσιο του προγράμματος πραγματοποιήθηκαν ακόμη εκπαιδευτικές και πολιτιστικές επισκέψεις στην Ήπειρο, στον Αχέροντα, την Πάργα, τη Δωδώνη και τα Ιωάννινα. Οι μαθητές συμμετείχαν σε δραστηριότητες στη φύση, όπως rafting, ιππασία και τοξοβολία, ενώ γνώρισαν σημαντικά σημεία της ιστορίας και του πολιτισμού της περιοχής.
Τη Δευτέρα 27 Απριλίου, οι μαθητές επισκέφθηκαν τους Πύργους Εορδαίας, όπου συναντήθηκαν με τον Σύλλογο «Ιερή Μνήμη» και ξεναγήθηκαν στο νέο μνημείο. Η επίσκεψη αποτέλεσε μια από τις κορυφαίες στιγμές του προγράμματος, καθώς συνέδεσε άμεσα τους μαθητές με την ιστορική μνήμη του τόπου.
Το πρόγραμμα ολοκληρώθηκε με παρακολούθηση μαθημάτων στο Μουσικό Σχολείο Πτολεμαΐδας και στο 3ο ΓΕΛ Πτολεμαΐδας, τελικό απολογισμό και αποχαιρετιστήρια εκδήλωση. Η αναχώρηση των Γερμανών μαθητών από το αεροδρόμιο συνοδεύτηκε από συγκίνηση, καθώς, όπως επισημάνθηκε, η κοινή εμπειρία δημιούργησε δεσμούς που ξεπερνούν τα σύνορα.
Σύμφωνα με τον συντονιστή του προγράμματος, Νικόλαο Κυριάκου, η δράση ανέδειξε τη σημασία της βιωματικής ιστορικής εκπαίδευσης και έδειξε πως η μνήμη μπορεί να λειτουργήσει ως βάση συμφιλίωσης, αλληλοσεβασμού και φιλίας ανάμεσα στους νέους των δύο χωρών.
