Ένα από τα σοβαρότερα ηθικά θέματα, που προέκυψαν ταυτόχρονα με την οικονομική κρίση στο πολιτικό προσκήνιο της χώρας, ήταν και είναι η ασυνέπεια των προεκλογικών λόγων και έργων των κομμάτων της εξουσίας.
Ο ποντιακός λαός, κατά παράδοση ειλικρινής και φιλαλήθης, είχε πάντα το θάρρος της γνώμης του . Το ψέμα, με όποια μορφή και αν διατυπώνονταν ,ήταν αφοριστικό και κατακριτέο. Γι’ αυτό και οι Πόντιοι στο πεδίο της πολιτικής δεν τα πήγαν και τόσο καλά στα μεταπροσφυγικά χρόνια, εκτός λίγων εξαιρέσεων, γιατί η ευθύτητα του χαρακτήρα τους ήταν χαρακτηριστική: Πέει την αληθείαν και κανάν μη φοάσαι..!
Όσο θα προσπαθεί κανείς να αγνοεί την πολιτική συνέπεια, που θα πρέπει να διέπει τον πολιτικό λόγο, τόσο αυτή θα είναι αναγκαία, προκειμένου να μην εκτίθεται και να μην υποτιμάται ο πολιτικός μας πολιτισμός.
Ο ψεύτικος λόγος δεν ήταν ποτέ ωφέλιμος. Ήταν πάντα καταστρεπτικός:
Ψέμαν ο λόγον ‘κι ίνεται, γιαγκίζ’ ίνεται.. ( ο ψεύτικος λόγος είναι καταστροφικός ).
Αυτήν την προεκλογική υποσχεσιολογία ο λαός τη χλεύαζε λέγοντας: Εκεινού τα λόγια μη τερείς, το έργον ατ’ τέρεν..
Την άκρατη παροχολογία των πολιτικών, τη χαρακτήρισε ως “κολοτούμπα” δηλαδή ως πλήρη αντίφαση λόγων και έργων.
Η παραπάνω ασυνέπεια περιγράφονταν παραστατικά με πολλές παροιμίες όπως :
Τα λόγια τ’ φέγγον ‘κ’ έχ’νε.. ( τα λεγόμενα του δεν έχουν φως, αλήθεια, αντίκρισμα).
Και : Ας σο κλάσιμον κι ας σο τάξιμον κανείς τιδέν ‘κ’ έπαθεν.
Ο λαός γενικά απαιτεί από τους πολιτικούς να του πουν την αλήθεια και ας είναι και πικρή. Οι πολιτικοί όμως κατά κανόνα επιλέγουν τις ψεύτικες υποσχέσεις, που συντελούν στην απαξία της πολιτικής και των πολιτικών.
Η λαός επιθυμεί την πολιτική συνέπεια, γι’ αυτό συμβουλεύει: Χίλια δός κ’ έναν μη τά’εις ( υπόσχεσαι)…
Η συνήθης πρακτική των κυβερνητικών κομμάτων συνίστατο στο να μεταστρέψουν τις προεκλογικές τους δεσμεύσεις, προσπαθώντας να ελαχιστοποιήσουν τις πολιτικές συνέπειες καταπίνοντας τα λόγια τους: έφαεν τα λόγια τ’, ή τα λόγια τ’ επέρεν αέρας.
Για τον αφελή και ευκολόπιστο ψηφοφόρο έλεγε : Τάξον τον παλαλόν, ας χαίρεται. Με τη σειρά τους οι εκλογείς αντιδρώντας στον πολιτικό εμπαιγμό αμύνονταν : Άν ελέπ’ την κοτύλαν ατ’, θα ελέπ’ και την ψήφο μ’…
Το αποκορύφωμα της δυσφορίας προς τους πολιτικούς συνοψίζονταν στις φράσεις: Ατοίν, πούλι μ’, φτύεις ατς και λένε, βρέχ’..
και : Το κατσίν ατουν τσαρούχ’ έν’….
Η λαϊκή κοινωνική ηθική κινούνταν, υποτίθεται, πάντα ενάντια στην πολιτική σκοπιμότητα και μεθοδολογία. Ο λαός διαχώριζε τη θέση του από τους πολιτικούς ( τρανά κιφάλια), τους οποίους θαύμαζε για κάθε επιτυχία αλλά απέρριπτε με πολλή ευκολία σε κάθε αποτυχία.
Για τους πολιτικούς ακόμα είχε την πεποίθηση, ότι είναι τεμπέληδες και χρησιμοποιούν την πολιτική ως βιοπορισμό:
Ακόμαν το ποδάρ’ ν ατουν ‘ς σο λιθάρ’ ‘κ’ εντώκαν.!
Τον καταγγελτικό του λόγο τον εξέφραζε απερίφραστα για την εμπλοκή τους σε σκάνδαλα και παράνομες συναλλαγές: Ήντσιαν κρατεί το μελοκούτ’, γλείφτ’ και το δάχτυλον ατ’ .
Με τη φράση : Ο κόσμον ας σοι γραμματισμέντς θα χάται, εναπόθετε τις ευθύνες για την τύχη του κόσμου στους μορφωμένους πολιτικούς και επιστήμονες, στους οποίους όμως αναγνώριζε, πως δε διακατέχονταν από ηθικές και χριστιανικές αξίες.
Οι πρόγονοί μας για τη διατήρηση και διάσωση της προσωπικής και κοινωνικής αξιοπρέπειας και ηθικής , επιστράτευαν πολλές παροιμίες και γνωμικά, προκειμένου να συνετίσουν τους ΄΄ άτακτους ΄΄ Καλλίον να έεις χρυσόν όνομαν, παρά χρυσόν πορτοφόλ’..!
Στο ερώτημα ,αν υπάρχει πολιτική χωρίς ηθική, θα πρέπει να απαντήσουμε μονολεκτικά, όχι .
Και στο αν υπάρχει χρηστή πολιτική, θα απαντήσουμε και πάλι, όχι.
Αυτό που επιβάλλεται να επιβάλουμε είναι όχι η αποφυγή της λιτότητας, αλλά η επιβολή της δίκαιης λιτότητας….
