Περιβαλλοντικά και αναπτυξιακά οφέλη των φωτοβολταϊκών σταθμών – Γράφει ο Κωνσταντίνος Χ. Γκαράκης

Κων/νος Χ. Γκαράκης

Ενεργειακός Μηχανικός ΜSc, MA, MBA

Eπισκέπτης Καθηγητής στο Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών

Πανεπιστημίου Δυτ. Αττικής

Η διαρκής προσπάθεια για την εξασφάλιση της ενέργειας ώστε να καλυφθούν οι ανθρώπινες ανάγκες έχει οδηγήσει στη μείωση των αποθεμάτων των διαθέσιμων πρώτων υλών και την υπερκατανάλωση μη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.

Τα διάφορα συστήματα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας που χρησιμοποιούνται, παρουσιάζουν ποικιλία περιβαλλοντικών επιπτώσεων ανάλογα με την ενεργειακή πηγή που χρησιμοποιούν. Η καύση των ορυκτών καυσίμων για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας προκαλεί εκπομπές θερμοκηπικών αερίων (CO₂, NO_x κλπ.) τα οποία συμβάλουν στο φαινόμενο της Κλιματική Αλλαγής. Η πρόκληση τέτοιου είδους εκπομπών αερίων αποφεύγεται με τη χρήση Ανανεώσιμών Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ), όπως τα φωτοβολταϊκά πλαίσια.

H καύση ορυκτών καυσίμων στο σημερινό Ελληνικό ηλεκτρικό σύστημα καθιστά την ηλεκτροπαραγωγή ως τον τομέα με τις υψηλότερες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου. Σύμφωνα με την μακροχρόνια στρατηγική της Ελλάδας για το περιβάλλον το 2030 το ηλεκτρικό σύστημα προβλέπεται να μειώσει σημαντικά το ανθρακικό αποτύπωμα λόγω της απόφασης απόσυρσης των λιγνιτικών μονάδων και της σημαντικής διείσδυσης των Ανανεώσιμών Πηγών Ενέργειας.

Η ενέργεια που παράγεται από την χρήση των φωτοβολταϊκών πλαισίων είναι πρακτικά ανεξάντλητη διότι προέρχεται από τον ήλιο. Επομένως αποτελεί έναν ανεξάρτητο, εγχώριο ενεργειακό πόρο που παρέχει ανεξαρτησία, προβλεψιμότητα και ασφάλεια στην ενεργειακή τροφοδοσία.

Έτσι για την μείωση των εκπομπών αερίων και τη συμβολή στη μείωση του φαινομένου της Κλιματικής Αλλαγής προέκυψε η ανάγκη σχεδιασμού νέων ενεργειακών στρατηγικών και υλοποίησης νέων προγραμμάτων με σκοπό την επίλυση των προβλημάτων.

Μετά το πρωτόκολλο του Kyoto, πολλές Ευρωπαϊκές χώρες προσάρμοσαν τις στρατηγικές τους ώστε να πετύχουν τους στόχους. Μέσα σε αυτές τις στρατηγικές ενέταξαν και την εγκατάσταση των Φωτοβολταϊκών Συστημάτων.

Σύμφωνα με τις Οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το σύνολο των Κρατών-Μελών της, προβλέπεται:

• Μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά 40% έως το 2030
• Μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά 80% έως το 2050 στο χειρότερο σενάριο και κατά 95% στο καλύτερο.

Ειδικά για την Ελλάδα, ο στόχος για τις εκπομπές αερίων ρύπων του θερμοκηπίου είναι μείωση κατά 4% στους τομείς εκτός εμπορίας σε σχέση με τα επίπεδα του 2005, και 18% διείσδυση των ΑΠΕ στην ακαθάριστη τελική κατανάλωση.

Σε συνέχεια όλων των παραπάνω ένα φωτοβολταϊκό πάρκο αποτελεί ένα επενδυτικό έργο με χρήση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, οι οποίες αποτελούν για τη χώρα μας ανεξάντλητη πηγή ενέργειας.

Ένας φ/β σταθμός  εξυπηρετεί:

• μείωση κόστους παραγωγής ενέργειας (οικονομικό, περιβαλλοντικό)
• αξιοποίηση ενεργειακών πόρων.

Πιο συγκεκριμένα ένα φ/β πάρκο ισχύος στην ευρύτερη περιοχή της Κοζάνης αποφεύγεται ετησίως η έκλυση των παρακάτω αερίων ρύπων (ετήσια ενεργειακή παραγωγή: 151.022 MWh – Eιδικές εκπομπές αερίου ρύπου – ΕΠΕ/ Β’ΚΠΣ):

To  άμεσο όφελος της Εθνικής Οικονομίας ανά έτος από τη μείωση εκπομπών CO₂ είναι 7.060.279 ευρώ (55 ευρώ/τόνος CO₂).

To CO₂  αποφεύγεται να εκλυθεί  ισοδυναμεί με την ύπαρξη 197.490 στρεμμάτων δάσους ή 9.874.515 δέντρων. Επιπλέον ισοδυναμεί με την ετήσια αποφυγή έκλυσης CO₂ 23.401 αυτοκινήτων ανά έτος τα οποία διανύουν 30.000 χιλιόμετρα/έτος.

Τέλος, αξίζει να αναφερθεί ότι για να παραχθεί η ίδια ηλεκτρική ενέργεια ετησίως θα έπρεπε να καούν 107.873 τόνοι λιγνίτη ή 255.576 βαρέλια πετρελαίου (με κόστος 17.583.608 ευρώ/ετήσια – με 80 δολάρια/βαρέλι) ή  14.314.882 m³ φυσικού αερίου/έτος (με κόστος 6.780.888 ευρώ/ετήσια).

Το έργο θα απασχολήσει στην κατασκευή  του περίπου 1000 άτομα ενώ κατά τη λειτουργία του εκτιμάται η δημιουργία 10 νέων τοπικών μόνιμων θέσεων εργασίας.

Ένα φ/β πάρκο συμβάλει στην προστασία του περιβάλλοντος με την παραγωγή καθαρής ενέργειας αξιοποιώντας μια ανεξάντλητη πηγή ενέργειας, τον ήλιο, μειώνοντας την εκπομπή επιβλαβών για το περιβάλλον ρύπων, που παράγονται από τις συμβατικές μεθόδους παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας (ορυκτά καύσιμα), κάτι το οποίο αποκτά ακόμα μεγαλύτερη αξία αν αναλογιστούμε την επιβάρυνση της ατμόσφαιρας στην περιοχή μελέτης που προέρχεται από τη λιγνιτκή δραστηριότητα στην ευρύτερη περιοχή της Δυτικής Μακεδονίας.

Κατασκευάζεται ένα σύστημα αξιοποίησης  της ηλιακής ακτινοβολίας και μετατροπής της σε ηλεκτρική ενέργεια, με σκοπό την πώλησή της (κέρδος επενδυτή). Επιπλέον, στόχος του έργου είναι η εφαρμογή του νόμου Ν. 3851/2010, αξιοποιώντας τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και πιο συγκεκριμένα την ηλιακή, με τη χρήση φωτοβολταϊκών πλαισίων (panels), μετατρέποντας τη σε ηλεκτρική ενέργεια με την βοήθεια των μετατροπέων και την αποκλειστική πώληση της ενέργειας αυτής στο ηλεκτρικό δίκτυο.

Η εγκατάσταση μονάδων παραγωγής ενέργειας από Ανανεώσιμες Πηγές έχει ως σκοπό την προστασία του περιβάλλοντος, την αντιμετώπιση του φαινομένου της Κλιματικής Αλλαγής, καθώς και την απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα.

Η εγκατάσταση φ/β σταθμών συμβάλλει στην προσπάθεια ενίσχυσης του συστήματος παραγωγής και διαχείρισης της ηλεκτρικής ενέργειας στο διασυνδεδεμένο δίκτυο της χώρας.

Μερικά από τα οφέλη υλοποίησης ενός φ/β έργου είναι:

• Μείωση της εξάρτησης της χώρας από τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα,
• Βελτίωση του εμπορικού ισοζυγίου και αύξηση των επενδύσεων προς όφελος της Εθνικής Οικονομίας.
• Αποφυγή προστίμων που προβλέπονται από το πρωτόκολλο του Κιότο για την εκπομπή αερίων ρύπων.
• Τόνωση της κατασκευαστικής δραστηριότητας γεγονός που συνεισφέρει ταυτόχρονα στη μείωση της ανεργίας και την τόνωση της εθνικής οικονομίας.
• Εισροή νέων οικονομικών πόρων στην τοπική οικονομία με την μορφή των ανταποδοτικών τελών υπέρ του Δήμου και των κατοίκων της περιοχής.