Τα αποτελέσματα του ερευνητικού προγράμματος με τίτλο: «Παροχή υπηρεσιών αποτύπωσης, ανάλυσης και καταγραφής υφιστάμενης κατάστασης της τοπικής σεισμικής επικινδυνότητας στην περιοχή του Δήμου Φλώρινας» παρουσίασε στο δημοτικό συμβούλιο Φλώρινας ο Καθηγητής Σεισμολογίας ΑΠΘ κ. Θεόδωρος Τσάπανος.
Αρχικά, ο κ. Τσάπανος έκανε μία γενική ενημέρωση περί σεισμών πριν αναφερθεί με λεπτομέρειες στον σεισμό της 9ης Ιανουαρίου στη Φλώρινα και στα όσα ακολούθησαν.
Όπως ανέφερε αναλυτικά «στις 9 Ιανουαρίου 2022 και ώρα Ελλάδας 23:38, έγινε ισχυρός σεισμός με μέγεθος Μ=5.4 σε πολύ μικρή απόσταση (2 χιλ.) βόρειo‐βοριοδυτικά από το κέντρο της πόλης της Φλώρινας. Στις 23:57 ώρα Ελλάδας έγινε ένας σεισμός με μέγεθος M= 4.3 από την ίδια περιοχή. Οι σεισμοί αυτοί έγιναν έντονα αισθητοί στην πόλη. Οι σεισμοί συνεχίστηκαν για περισσότερο από 6 μήνες και καταγράφονταν τόσο από το Εθνικό Δίκτυο Σεισμογράφων (ΕΔΣ), όσο και από το τοπικό δίκτυο που εγκαταστάθηκε από τον Τομέα Γεωφυσικής του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.
Οι σεισμοί που γίνονταν ήταν μικροί μεν, αλλά η εγγύτητά τους από την πόλη, κάποιοι αγγίζουν της παρυφές της. (έχει καταγραφεί μικροσεισμός στα 1700 μέτρα από το κέντρο της πόλης) τρομάζουν τους κατοίκους της Φλώρινας. Επίσης εκλύονται από μικρό εστιακό βάθος και συνοδεύονται από μία υπόκωφη βοή δημιουργώντας αναστάτωση στους κατοίκους Έχουν καταγραφεί δεκάδες σεισμών με μεγαλύτερο αυτόν που είχε μέγεθος , όπως προαναφέρθηκε, Μ= 4.3.
Μέχρι τις 12:30 τα μεσάνυχτα, δηλαδή στα αμέσως λίγα επόμενα λεπτά μετά τον σεισμό, έκανε 33 μετασεισμούς. Το φαινόμενο συνεχίστηκε έντονο και την επόμενη και την μεθεπόμενη μέρα με αντιστοιχία καταγραμμένων σεισμών 59 και 36, αντίστοιχα. Το μέσο εστιακό βάθος όλων των σεισμών που καταγράφτηκαν ήταν 6 km με μέγιστο τα 20 km. Το βάθος από το οποίο προήλθε ο σεισμός ήταν 8 km. Βλέπουμε δηλαδή μία τυπική ακολουθία με επιφανειακό ως πολύ επιφανειακό εστιακό βάθος.
Έγινε φανερό από την εξέλιξη της σεισμικής δραστηριότητας ότι υπήρχε η αναγκαιότητα μελέτης του φαινομένου, και των αιτίων που το προκαλούν και φυσικά να κατατεθούν μέτρα αντιμετώπισης εάν αυτό απαιτείτε.
Θέλουμε να ευχαριστήσουμε τον Δήμαρχο Φλώρινας κ Βασίλειο Γιαννάκη και το δημοτικό συμβούλιο για την έγκριση της χρηματοδότησης της παρούσας έρευνας καθώς και για την βοήθειά αλλά και τις λύσεις που δόθηκαν σε μικροπροβλήματα που παρουσιάσθηκαν κατά την διάρκεια της μελέτης. Τέλος θέλουμε να πούμε ότι η έρευνα αυτή δεν θα απέδιδε χωρίς την αμέριστη συμπαράσταση, βοήθεια και φιλοξενία των κατοίκων της Φλώρινας στους οποίους εκφράζουμε τις θερμές μας ευχαριστίες. Ειδικά θέλουμε να ευχαριστήσουμε τους διευθυντές των Δημοτικών Σχολείων Μελίτης (κ. Ι. Ζάχου), Κ. Κλεινών (κ. Γ. Μάντσο & κ. Ξ. Παρασχάκη), Κ. Υδρούσας (κ. Σ. Βοσκόπουλο) και τους δασκάλους των σχολείων που δέχθηκαν την τοποθέτηση επιστημονικών μηχανημάτων στο χώρο των σχολείων και είχαν αναλάβει την παρακολούθησή τους δίνοντας μας χρήσιμες πληροφορίες που βοήθησαν στην παρούσα μελέτη.
Ευχαριστούμε επίσης τον διευθυντή και τους υπαλλήλους της δομής του Δήμου Φλώρινας στον συνοικισμό ¨Σίμος Ιωαννίδης¨ και τις αρχές του Παιδαγωγικού τμήματος του Πανεπιστημίου Δυτ. Μακεδονίας που μας επέτρεψαν και δέχθηκαν την τοποθέτηση επιστημονικών μηχανημάτων στο χώρο ευθύνης τους και είχαν την αναλάβει φύλαξη τους. Να ευχαριστήσουμε επίσης την καθηγήτρια κ. Σ. Ηλιάδου‐Τάχου που μερίμνησε για την λύση όποιων προβλημάτων παρουσιάσθηκαν σχετικά με την ομαλή λειτουργία του συστήματος του σεισμογράφου στον χώρο της Σχολής.
Τα αποτελέσματα του ερευνητικού προγράμματος αφορούν την μελέτη της σεισμικής δραστηριότητας στην περιοχή της Φλώρινας καθώς και αναζήτηση των αιτίων που την προκαλούν. Για την επίτευξη αυτού του στόχου έγιναν στην περιοχή οι κάτωθι ενέργειες ‐ μελέτες
1) Εγκατάσταση και συντήρηση μικροδικτύου ψηφιακών σεισμογράφων
2) Πλήρης σεισμολογική μελέτη (ιστορική και καταγραμμένη) της περιοχής
3) Λεπτομερής μελέτη της πρόσφατης μικροσεισμικής δραστηριότητας
4) Μετρήσεις πεδίου γεωηλεκτρικής διασκόπησης μεγάλης έκτασης για την αποτύπωση τεκτονικών δομών (π.χ. ρήγματα)
5) Γεωλογική ‐ Τεκτονική αποτύπωση γεωλογικών σχηματισμών και πιθανών ενεργών ρηγμάτων
Η επεξεργασία των δεδομένων έγινε στον Τομέα Γεωφυσικής και στον Τομέα Γεωλογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.
Επιστημονικά υπεύθυνος ορίστηκε ο Καθηγητής Σεισμολογίας του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Θεόδωρος Τσάπανος. Στην έρευνα πήραν μέρος 4 καθηγητές του Τμήματος Γεωλογίας, 1 μέλος του επιστημονικού βοηθητικού προσωπικού, 2 διδάκτορας Γεωλογίας, 2 υποψήφιοι διδάκτορες Γεωλογίας, και 3 μεταπτυχιακοί φοιτητές».
Επιγραμματικά, τα συμπεράσματα που παρουσίασε ο κ. Τσάπανος για την περιοχή είναι τα ακόλουθα:
1) Ο σεισμός της 9ης Ιανουαρίου 2022 έγινε σε ένα ρήγμα 8.5 χιλιόμετρα και προέρχονταν από ένα άγνωστο ρήγμα
2) Ήταν επιφανειακός όπως και οι μετασεισμοί του
3) Η δραστηριότητα κατά την διάρκεια της έρευνας ήταν εντονότατη ιδίως μέχρι το τέλος Απριλίου ‐ αρχές Μαΐου έγινε το 78% του συνόλου των σεισμών
4) Ο σεισμός έγινε μάλλον σε ένα κομμάτι που έσπασε από μεγαλύτερη τεκτονική δομή που φθάνει μέχρι το Μοναστήρι, η οποία παρέμεινε ανενεργή σε όλη την διάρκεια της μελέτης
5) Η αισθητότητα των σεισμών ήταν έντονη στους κατοίκους για 3 κυρίως λόγους: α) η εγγύτητα των επικέντρων προς την πόλη της Φλώρινας, β) το μικρό εστιακό βάθος των σεισμών και γ) η κατευθυντικότητα των ρηγμάτων
6) Η δραστηριότητα στην περιοχή γύρω από την πόλη μειώθηκε αισθητά από τον Ιούνιο και μετά αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η παραμόρφωση που υπάρχει στη περιοχή δεν θα δίνει σεισμούς και στο μέλλον.
7) Υπάρχει πιθανότητα 59.58% (≈60%) για σεισμό με μέγεθος 6.0 μέχρι το 2030
8) Σεισμός με μέγεθος 6.5 γίνεται κάθε 100 χρόνια περίπου
9) Η πιθανότητα να δώσει η περιοχή σεισμό με μέγεθος 6.0, 6.5 ή 6.6 τα επόμενα 100 χρόνια είναι 69%, 30% και 25%, αντίστοιχα
Ο Δήμαρχος Φλώρινας κ. Βασίλης Γιαννάκης ευχαριστώντας τον κ. Τσάπανο για την προσφορά του ανέφερε πως «έχει κάνει τα μέγιστα για την περιοχή από το μετερίζι που υπηρετεί και στάθηκε πάρα πολύ σε ότι έχει να κάνει με την τοποθέτηση των σεισμογράφων και τον ρόλο που έπαιξαν ακόμα και στην καθ’ υπέρβαση εισαγωγή των μαθητών στην τριτοβάθμια εκπαίδευση».
