Η εκπομπή ΖΟΥΝ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ με τον Αντώνη Πουγαρίδη φιλοξένησε τον Παναγιώτη Πουλτίδη, Ερευνητή – Συγγραφέα, έχοντας εντρυφήσει για την πολύ παλιά Πτολεμαΐδα, την Οθωμανική περίοδο στην πόλη και όχι μόνο.
Ο ίδιος δείχνει το ενδιαφέρον του για την ιστορική συνέχεια της πόλης, από την ίδρυσή της μέχρι και την απελευθέρωσή της. Με την ενασχόλησή του και την πρόσβαση που είχε σε διάφορα αρχεία, ερεύνησε την ιστορία της πόλης, ανακαλύπτοντας πλούσιο υλικό για το παρελθόν της πόλης. «Η σκοτεινή πλευρά της ιστορίας της πόλης μας», τόνισε, συμπληρώνοντας ότι η Πτολεμαΐδα είναι κατά βάση προσφυγική πόλη. Αλλά η περιοχή κατοικούνταν, μάλιστα υπήρχαν πάνω από 30 χωριά, μάλιστα το 2/3 από σημερινά χωριά υπήρχαν: Εμπόριο. Φούφα, Ερμακιά, Κατράνιτσα, έχουν συνεχόμενη ιστορία εκατοντάδων χρόνων, σημείωσε με έμφαση.
Αιτιολόγησε γιατί η εν λόγω περίοδος της Εορδαίας είναι «σκοτεινή», λέγοντας πως «θεωρούσαμε το παρελθόν μας, λόγω της οθωμανικής κατοχής, ότι δεν μας αφορά. Βλέπαμε την ιστορία στα πρόσωπα και όχι στον τόπο. Αυτό το κομμάτι της ιστορίας δεν θέλαμε να το δούμε, γιατί ήταν Τούρκοι. Αλλά ουσιαστικά ήταν συγκάτοικοι στον τόπο, Οθωμανοί και Χριστιανοί. Από το 1660 υπήρχαν σχολεία, τούρκικα, στην πόλη. Αυτό είχε μεγάλη πολιτισμική επίδραση και αλληλεπίδραση στην ευρύτερη περιοχή», σημείωσε με έμφαση.
Ρωτήθηκε για την συμβίωση των κατοίκων, Οθωμανών, Βλάχων, Σλαβόφωνων, Ελλήνων και άλλων. «Όταν ήρθαν οι Τούρκοι το 1400 βρήκαν καθαρά χριστιανικά χωριά και εγκαταστάθηκαν και σε κάποια τέτοια χωριά. Ο Οθωμανικός πληθυσμός εγκαταστάθηκε και στην περιοχή. Για να μπορέσει να έχει ανθρώπους παντού, μετακινούσε οθωμανικούς πληθυσμούς. Στην περιοχή μας ήρθαν πληθυσμοί που ήρθαν από το Καραμάν, περιοχή έναντι Κύπρου. Αυτοί, ονομαζόταν Κονιάροι. Αυτοί οι Τούρκοι ήταν οι πρώτοι έποικοι. Όσο δεν υπήρχε πόλεμος ήταν γεωργοί και σε περιόδους πολέμου κουβαλούσαν πολεμοφόδια», τόνισε.
Κατράνιτσα, Εμπόριο και αλλού κατοικούνταν από Έλληνες. «Μπορεί να ήταν ο ι Χριστιανοί πολίτες δεύτερης κατηγορίας, αλλά η ζωή τους ήταν παρόμοια με των Τούρκων, καθώς ήταν πάμφτωχοι», σημείωσε επίσης. Ενώ στην ερώτηση για το αν ζούσαν καλά και συνυπήρχαν οι πληθυσμοί, απάντησε πως ιστορικά με την έναρξη της ελληνικής επανάστασης, οι κάτοικοι των Πύργων επαναστάτησαν (1822). Τότε την έκαψαν οι Τούρκοι», προσέθεσε.
«Όλοι ζούσαν το ίδιο φτωχικά. Είχαμε δύο λαογράφους στην περιοχή και ο Βίττης λέει ότι ανέβαιναν στη Βλάστη για να πουλήσουν προϊόντα. Όλοι ζούσαν φτωχικά», σημείωσε ακόμη.
Για να εντοπίσει κάποιος στοιχεία για την περιοχή της Τουρκοκρατίας στην Εορδαία, απάντησε πως η μεγάλη του πηγή ήταν τα Οθωμανικά αρχεία στην Κωνσταντινούπολη. Τα εν λόγω αρχεία για τον Τζουμά (Χαραυγή) έβγαινε απολογισμός για τους κατοίκους, τι ζώα είχαν κλπ. Σκοπός ήταν η συλλογή των φόρων, ανέφερε με έμφαση, φορολογία που απέδιδαν τόσο οι Χριστιανοί και οι Οθωμανοί, αλλά αναλογικά. Δυσβάστακτος φόρος ήταν ο κεφαλικός (χαράτσι), καθώς απαλλασσόταν από τον στρατό οι Χριστιανοί.
«Στα Καϊλάρια το 1660 υπήρχαν σχολεία (δημοτικά). Το 1875 ιδρύθηκε εδώ αστική σχολή (γυμνάσιο), κάτι πολύ σημαντικό. Το 1660 υπήρχαν δημόσια λουτρά. Θα μπορούσαμε να κάνουμε μια ιστορική διαδρομή της πόλης. Η Πτολεμαΐδα δεν ήταν τουρκοχώρι και λασποχώρι», ανέφερε με έμφαση.
Ακόμη και για το όνομα καϊλάρ που λέγεται από πολλούς ότι προέρχεται από τις λάσπες, ο ίδιος το διέψευσε, λέγοντας πως όνομα προκύπτει από τους πρώτους εποίκους που ήρθαν στην περιοχή, οι Kayi(=Καγί), δηλαδή οι Καγήδες που μεταφέρθηκαν εδώ από την Τουρκία.
Για τους απογόνους των Τούρκων που ζούσαν εδώ, αυτό το μέρος ήταν η πατρίδα τους. «Έρχονται εδώ το ίδιο συγκινημένοι. Το έναυσμά μου να ασχοληθώ με την ιστορία, ως παιδί στο προάστιο, ήταν η εικόνα ενός ηλικιωμένου να φιλάει το χώμα. Ήταν ένας Τούρκος που έκλαιγε ακουμπώντας τους τοίχους και το χώμα του τόπου που γεννήθηκαν», λέει με συγκίνηση.
Εξήγησε τι ήταν αυτό που τον ώθησε να εστιάσει στην ιστορία της Πτολεμαΐδας, λέγοντας πως «στον τόπο που ζεις, θα τον αγαπήσεις και θα προσφέρεις», λέγοντας ότι αξίζει η περιοχή να δει το παρελθόν της.
Ο κ. Πουλτίδης έχει συγκεντρώσει ένα πλούσιο υλικό από την ιστορία της περιοχής, λέγοντας πως ολοκλήρωσε τη συγγραφή του βιβλίου για την Πτολεμαΐδα στην Οθωμανική περίοδο. Το έχει παραδώσει στον Δήμο και ευελπιστεί στην έκδοσή του. «Η Πτολεμαΐδα δεν φύτρωσε από το πουθενά το 1912. Αν και είχαν γκρεμιστεί ότι ήταν παλιό και θύμισε τις εποχές εκείνες. Γκρεμίστηκαν τα τζαμιά και ωραία κτίρια, και εδώ και σε άλλες πόλεις λ.χ. στη Φλώρινα», είπε ακόμη.
Τέλος, αναφέρθηκε στην ιστορία ανθρώπων που κατοικούσαν τότε στην περιοχή, την προσπάθεια να δίνονται λύσεις σε προβλήματα πολιτών στον μόνιμο δικαστή που υπήρχε στην περιοχή. Σε μια περιοχή η οποία το 1904 είχε 4.000 κατοίκους.
