Τη δυτική Μακεδονία, συγκεκριμένα με επίκεντρο την αμπελόεσσα περιοχή του Αμυνταίου, επέλεξαν το υπουργείο Τουρισμού και ο ΕΟΤ ως δεύτερη στάση για το οδοιπορικό οινοτουρισμού στο πλαίσιο της στρατηγικής τους για την περαιτέρω ανάδειξη του ταχύτατα αναπτυσσόμενου κλάδου.
Ιδιαίτερα εύστοχη επιλογή, μια και η περιοχή έχει βαθιά οινική παράδοση, αντιμετωπίζοντας παράλληλα την πρόκληση της μετάβασης από ένα οικονομικό μοντέλο βασισμένο στη λιγνιτική παραγωγή ενέργειας σε μια νέα εποχή αειφόρου και βιώσιμης ανάπτυξης. Σε αυτήν τη μετάβαση, κρίσιμος είναι ο ρόλος της ήπιας τουριστικής ανάπτυξης, προκειμένου να επιτευχθούν οικονομική πρόοδος και ποιοτικές θέσεις εργασίας, τελώντας παράλληλα σε μια σχέση αρμονίας με το φυσικό περιβάλλον και την πολιτιστική παράδοση του τόπου.
Είναι εξαιρετικά ευαίσθητη η περίοδος προσαρμογής (με αρχή το 2023), ώστε να διατηρηθεί η κοινωνική συνοχή και να παραμείνουν οι κάτοικοι στον τόπο τους.
Για να αναπτυχθεί ο οινοτουρισμός δεν αρκούν η αμπελοκαλλιέργεια και η παραγωγή κρασιού. Χρειάζεται ο τόπος να κρατήσει ενεργό το ενδιαφέρον του επισκέπτη, για να μπει στη διαδικασία παράλληλων δραστηριοτήτων. Άρα, η μαγική λέξη «συνέργεια» είναι το κλειδί για υγιή οικονομική ανάπτυξη.
Εκτός από την ημερίδα που διεξήχθη στις 13 Νοεμβρίου, μεγάλο ενδιαφέρον είχαν οι περιηγήσεις σε αμπελώνες εντός προστατευόμενης περιοχής ενταγμένης στο Δίκτυο Natura 2000, οι επισκέψεις σε οινοποιεία των νομών Φλώρινας και Κοζάνης, τα οποία έχουν λάβει το ειδικό Σήμα Επισκέψιμου Οινοποιείου (ΣΕΟ) του υπουργείου Τουρισμού, καθώς και η γνωριμία με τους ιστορικούς οικισμούς του Νυμφαίου και της Σιάτιστας.
Ιστορικά, στην ευρύτερη περιοχή πρωταγωνιστεί η πολυδύναμη ερυθρή ποικιλία αμπέλου Ξινόμαυρο. Τις τελευταίες δεκαετίες καλλιεργούνται επίσης κοσμοπολίτικες, κυρίως λευκές ποικιλίες που ευδοκιμούν σε ψυχρό κλίμα, όπως οι Sauvignon Blanc, Gewürztraminer και Riesling.
Η αμπελουργική ζώνη ΠΟΠ (Προστατευόμενη Ονομασία Προέλευσης) Αμύνταιο είναι αναγνωρισμένη από το 1972, ενώ η ΕΑΣ (Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών) Αμυνταίου με τις χαρακτηριστικές τσιμεντένιες δεξαμενές ήταν το πρώτο οργανωμένο οινοποιείο, το οποίο δημιουργήθηκε το 1959. Η ζώνη σήμερα αριθμεί οκτώ οινοποιεία, εκατοντάδες αμπελουργούς και αναπτύσσεται σε έκταση 8.000 στρεμμάτων, με αυξητικές τάσεις.
Το κύριο στοιχείο που συμβάλλει σε ιδανικές συνθήκες για αμπελοκαλλιέργεια είναι ότι το οροπέδιο περιβάλλεται από τα βουνά Βίτσι, Βέρμιο και Βόρας (γνωστό σε όσοι ασχολούνται με χειμερινές δραστηριότητες ως Καϊμακτσαλάν), όλα σε υψόμετρο άνω των 2.000 μέτρων από την επιφάνεια της θάλασσας.
Ταυτόχρονα, οι τέσσερις λίμνες της περιοχής (Βεγορίτιδα, Πετρών, Ζάζαρη και Χειμαδίτιδα) ωφελούν ιδιαίτερα τη διατήρηση θεμιτών θερμοκρασιών και υγρασίας για το αμπέλι. Ας φανταστούμε απλά ότι για να αναπτυχθεί με υγεία η άμπελος χρειάζεται να «κουραστεί» την ημέρα από τις ευεργετικές ιδιότητες του ήλιου και να «ξεκουραστεί» το βράδυ, σε συνθήκες δροσιάς.
Για να αναπτυχθεί, όμως, ο οινοτουρισμός δεν αρκούν η αμπελοκαλλιέργεια και η παραγωγή κρασιού. Χρειάζεται ο τόπος να κρατήσει ενεργό το ενδιαφέρον του επισκέπτη για να μπει στη διαδικασία παράλληλων δραστηριοτήτων. Άρα, η μαγική λέξη «συνέργεια» είναι το κλειδί για υγιή οικονομική ανάπτυξη.
Και ευτυχώς αυτή η γωνιά της Ελλάδας είναι ευλογημένη!
Αναλλοίωτο φυσικό κάλλος, γραφικοί οικισμοί, πάμπολλες εναλλακτικές δραστηριότητες, με τη γαστρονομία να πρωταγωνιστεί.
Από τις διάσημες πιπεριές Φλωρίνης, οι οποίες προέρχονται αποκλειστικά από τις ποικιλίες πλατίκα και καμπανάκι, τo γριβάδι (κυπρίνος) της Βεγορίτιδας και τα ΠΟΠ φασόλια των Πρεσπών μέχρι τα φημισμένα εστιατόρια Κοντοσώρος, Θωμάς και Ναουμίδης, που δεν προσφέρουν απλώς εμπειρία αλλά και γαστρονομική συγκίνηση.
Θυμάμαι χαρακτηριστικά ότι στην εισαγωγή της μελέτης που είχε εκπονηθεί από τον ΣΕΤΕ (Σύνδεσμος Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων) το 2009 αναφερόταν πως η γαστρονομία αναβαθμίζει την ταξιδιωτική εμπειρία και ότι ο «γαστρονομικός πατριωτισμός» επιβραβεύεται οικονομικά.
Συνοψίζοντας όσα ενδιαφέροντα ακούστηκαν στην ημερίδα, κρατάμε τα λόγια της υφυπουργού Τουρισμού κ. Σοφίας Ζαχαράκη ότι «το οδοιπορικό ελληνικού οινοτουρισμού που εγκαινιάσαμε στη Σαντορίνη έκανε τη δεύτερη στάση του και συνεχίζεται, με σκοπό την ανάδειξη μιας μορφής τουρισμού η οποία μπορεί να συμβάλει καταλυτικά στη διάχυση της ποιοτικής τουριστικής ανάπτυξης στο σύνολο της επικράτειας και στη συνολική αναβάθμιση της ελληνικής ταξιδιωτικής εμπειρίας» και ότι «το κρασί δεν είναι προϊόν, είναι εμπειρία» από την πρόεδρο του ΕΟΤ, κ. Άντζελα Γκερέκου.
Ιδιαίτερη βαρύτητα είχε η παρέμβαση του κ. Γιάννη Μπουτάρη, του ανθρώπου στον οποίο οι φορείς του κρασιού οφείλουν την ύπαρξή τους, τόσο για την ενιαία προβολή της ποικιλίας Ξινόμαυρο όσο και για τη διεύρυνση του οινοτουρισμού στη Μακεδονία. Μην ξεχνάμε, άλλωστε, ότι οι Δρόμοι του Κρασιού Βορείου Ελλάδος εκτείνονται από τα δυτικά της Ηπείρου έως τα σύνορα με τη Θράκη.
