Επίσημη κατάθεση Υπομνήματος από τις Κοινότητες της χώρας προς τον Ειδικό Εισηγητή και το Υπουργείο Εσωτερικών για τον Νέο Κώδικα Αυτοδιοίκησης, στο πλαίσιο των διεκδικήσεων που διαμορφώνει η Συντοντιστική Επιτροπή Προέδρων Ελλάδος.
Πιο συγκεκριμένα το Δελτίο Τύπου της Επιτροπής αναφέρει τα εξής:
Σε μια καθοριστική θεσμική παρέμβαση για το μέλλον της ελληνικής περιφέρειας προχώρησε η Συντονιστική Επιτροπή Προέδρων Κοινοτήτων Ελλάδος, υποβάλλοντας και επίσημα μέσω του κεντρικού πρωτοκόλλου ολοκληρωμένο Υπόμνημα προτάσεων προς τον Ειδικό Εισηγητή του Νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ν. 5314/2026). Η πρόταση κοινοποιήθηκε ταυτόχρονα στον Υπουργό Εσωτερικών, κ. Θοδωρή Λιβάνιο, καθώς και στον Πρόεδρο της ΚΕΔΕ, κ. Λάζαρο Κυρίζογλου.
Η κίνηση αυτή πραγματοποιείται κατά τη φάση εφαρμογής και εξειδίκευσης των διατάξεων του νέου νόμου [Ν. 5314/2026] και ενόψει του επικείμενου Ετήσιου Τακτικού Συνεδρίου της ΚΕΔΕ στην Καλαμάτα (5-7 Νοεμβρίου 2026). Στόχος της είναι η οριστική αναβάθμιση της αρχιτεκτονικής του Α’ Βαθμού Αυτοδιοίκησης και η μόνιμη θεσμική θωράκιση των Κοινοτήτων, οι οποίες αποτελούν το ανάχωμα της υπαίθρου απέναντι στη δημογραφική κατάρρευση και την κλιματική κρίση.
Στο κατατεθέν Υπόμνημα αναδεικνύεται μια σημαντική θεσμική αντίφαση: ενώ το σύνολο των αιρετών οργάνων (Δήμαρχοι και Δημοτικοί Σύμβουλοι) εκπροσωπούνται θεσμικά και συγκροτημένα μέσα από την ΚΕΔΕ, οι εκλεγμένοι εκπρόσωποι των Κοινοτήτων (Πρόεδροι και Συμβούλια) παραμένουν οι μόνοι που στερούνται συλλογικής έκφρασης.
Καθώς ο Νέος Κώδικας (Ν. 5314/2026) αναθέτει στις Κοινότητες —μέσω του Άρθρου 172— το πρώτο επίπεδο εκτελεστικής ευθύνης για τη διαχείριση της τοπικής καθημερινότητας και των υποδομών, η Συντονιστική Επιτροπή αιτείται τη νομοθετική πρόβλεψη για τη συγκρότηση —μετά τις εκλογές— ενός μόνιμου κεντρικού οργάνου εκπροσώπησης [Ν. 5314/2026]. Συγκεκριμένα προτείνονται δύο ισοδύναμες οδοί:
- Η θέσπιση της Κ.Ε.Κ.Ε. (Κεντρική Ένωση Κοινοτήτων Ελλάδας): Ίδρυση αυτόνομου Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου (ΝΠΔΔ), αντίστοιχου με την ΚΕΔΕ, που θα αποτελεί τον επίσημο θεσμικό φορέα εκπροσώπησης σε διαρκή διαβούλευση με την Πολιτεία, τα συναρμόδια Υπουργεία, την Περιφερειακή Αυτοδιοίκηση και τα ευρωπαϊκά όργανα.
- Η θεσμοθετημένη συμμετοχή στην ΚΕΔΕ: Η υποχρεωτική συγκρότηση ειδικού «Τμήματος Κοινοτήτων Ελλάδος» εντός της ΚΕΔΕ, με αρμοδιότητα υποχρεωτικής γνωμοδότησης, διασφαλίζοντας ότι οι αποφάσεις για την περιφέρεια θα συνδιαμορφώνονται μέσα από έναν μόνιμο θεσμικό διάλογο [Ν. 5314/2026].
«Οι Κοινότητες της Ελλάδας δεν ζητούν προνόμια, διεκδικούν τον αυθεντικό τους ρόλο», δήλωσε η εξουσιοδοτημένη εκπρόσωπος της Συντονιστικής Επιτροπής,Κατερίνα Πηγατσιώτη. «Ο Νέος Κώδικας μας δίνει ξεκάθαρο πλαίσιο τοπικών αρμοδιοτήτων [Ν. 5314/2026]. Είναι δημοκρατικά επιβεβλημένο η φωνή της επαρχίας να μην ακούγεται αποσπασματικά, αλλά μέσα από θεσμοθετημένες και προβλέψιμες διαδικασίες. Με την επίσημη κατάθεση του Υπομνήματός μας, καλούμε την Πολιτεία και την ΚΕΔΕ να ολοκληρώσουμε μαζί τη δομή της πρωτοβάθμιας αυτοδιοίκησης. Μια Ελλάδα χωρίς ζωντανές Κοινότητες είναι μια Ελλάδα χωρίς μέλλον».
Η Συντονιστική Επιτροπή τελεί εν αναμονή της ανταπόκρισης του Υπουργείου Εσωτερικών για τον ορισμό δια ζώσης συνάντησης εργασίας με την αρμόδια Νομοπαρασκευαστική Επιτροπή.
