Δικηγόρου/www.argiriadis.gr
Η πρόσφατη ισραηλοαμερικανική επέμβαση στο Ιράν, μολονότι αναμενόμενη, εξακολουθεί να προβληματίζει. Τόσο αναφορικά με τις γεωπολιτικές αλλαγές και τις κοινωνικές επιπτώσεις που σηματοδοτεί στην περιοχή της Μέσης Ανατολής και του Περσικού κόλπου όσο και τους κινδύνους που εγκυμονεί για την παγκόσμια οικονομία. Στη σημερινή παρέμβασή μας προσπαθούμε να ιχνηλατήσουμε την αλήθεια και να διακρίνουμε το ψεύδος σε σχέση με όσα εισφέρθηκαν στη δημόσια σφαίρα το τελευταίο διάστημα.
Μύθος πρώτος: η επέμβαση αποτελεί προϊόν στρατηγικής επιλογής
Η ανωτέρω θέση μπορεί να είναι αληθής για το Ισραήλ. Το καθεστώς του Ιράν βρίσκεται στην κρισιμότερη καμπή της 47χρονης ιστορίας του. Ο «πόλεμος των 12 ημερών» το αποδυνάμωσε και κατέδειξε τα όριά του. Διακηρυγμένος στόχος του Ισραήλ είναι η εξάλειψη ή αποδυνάμωση του καθεστώτος των μουλάδων, ακόμη και εάν είναι δυσέφικτη η πραγματική ανατροπή του. Αντιθέτως, ποια είναι η στρατηγική που υπηρετούν οι ΗΠΑ; Τα στελέχη της κυβέρνησης Τραμπ έχουν μπερδέψει την κοινή γνώμη με τις δημόσιες δηλώσεις τους. Από την «εξάντληση του βαλλιστικού οπλοστασίου του Ιράν» μέχρι την «ανατροπή του καθεστώτος». Το πρώτο δεν μπορεί να θεωρηθεί «στρατηγικός» στόχος και σε κάθε περίπτωση μπορούσε να επιτευχθεί και με άλλα μέσα, ενώ το δεύτερο είναι προφανές ότι δεν μπορεί να επιτευχθεί μόνο με βομβαρδισμούς και εξόντωση της φυσικής ηγεσίας του Ιράν. Είναι άλλο πράγμα να σκοτώνεις τους επικεφαλής ενός καθεστώτος και άλλο να το ανατρέπεις. Και σε αυτό έχουν εμπειρία οι ΗΠΑ. Το πέτυχαν σε πολλές χώρες στον κόσμο, οι μυστικές υπηρεσίες τους (ιδίως στη Λατινική Αμερική). Πάντοτε, όμως, υπήρχε η «εσωτερική» εναλλακτική λύση και προφανώς δεν απαιτούνταν πόλεμος. Σήμερα, μιλάμε για μια σύρραξη που πραγματικά «χάνουν το χρόνο τους», όπως με περισσή αφέλεια ομολόγησε πρόσφατα ο Αμερικανός Πρόεδρος.
Μύθος δεύτερος: οι επιπτώσεις για την Ελλάδα θα είναι περιορισμένες
Η ανωτέρω θέση θα αποδειχθεί αληθινή μόνον εάν ο πόλεμος τελειώσει σύντομα. Αντιθέτως, διάρκεια της σύρραξης θα έχει ως αυτόθροη συνέπεια την ουσιαστική διατάραξη των παγκόσμιων αγορών πετρελαίου, την αύξηση των τιμών ενέργειας για νοικοκυριά και επιχειρήσεις και το σημαντικό περιορισμό των εσόδων από την Ελληνική ναυτιλία (από τα στενά του Ορμούζ περνάει το ¼ των δεξαμενοπλοίων, παγκοσμίως). Φαινόμενα αισχροκέρδειας θα παρουσιαστούν στην αγορά και η εφοδιαστική αλυσίδα θα διαταραχθεί. Μέχρι στιγμής, η κυβέρνηση παρουσιάζει χαμηλά αντανακλαστικά στο συγκεκριμένο τομέα και ουδείς γνωρίζει εάν έχει εκπονηθεί ένα σχέδιο αντιμετώπισης του προβλήματος, εάν ο πόλεμος έχει διάρκεια.
Μύθος τρίτος: στην περίπτωση της Κύπρου αναδείχθηκε η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη
Αληθές είναι ότι η Ελλάδα απέδειξε αντανακλαστικά ενεργοποιώντας το ενιαίο αμυντικό δόγμα. Βέβαια δεν έλειψαν και ατυχείς αναφορές για προστασία μόνον του «Κυπριακού Ελληνισμού». Θέση εσφαλμένη και επικίνδυνη. Εσφαλμένη γιατί η Κύπρος είναι ενιαίο κράτος (και ως τέτοιο εντάχθηκε de jure στην Ευρωπαϊκή Ένωση). Επικίνδυνη γιατί η έμφαση στην ανάγκη προστασίας του κυπριακού ελληνισμού αποδέχεται υπόρρητα τη διάκριση που επιθυμεί η Τουρκία (περί Ελληνικής και Τουρκικής Κύπρου), ενώ ταυτόχρονα δίνει αφορμή στη γείτονα χώρα να στείλει δυνάμεις στρατιωτικές για την προστασία των Τουρκοκυπρίων.
Αναληθές είναι ότι αποδείχθηκε η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη. Η Βρετανία – κινείται με παροιμιώδη καθυστέρηση – για προστασία των βάσεών της και μόνον (άλλωστε δεν αποτελεί μέλος της ΕΕ). Η Γαλλία έστειλε ισχυρές ναυτικές δυνάμεις επικαλούμενη μόνον τις διμερείς αμυντικές συμφωνίες, ενώ η κίνηση της Ισπανίας μπορεί να χαρακτηριστεί μόνον ως συμβολική. Ουδείς ζήτησε και προφανώς δεν ενεργοποιήθηκε το άρθρο 42.7 της Συνθήκης της Λισαβόνας περί Αμοιβαίας Συνδρομής, το οποίο κατοχυρώνει υποχρέωση αλληλεγγύης μεταξύ κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε περίπτωση ένοπλης επίθεσης (διάταξη που ενσωματώθηκε στο ευρωπαϊκό κεκτημένο κατόπιν επιμονής της Ελλάδας το 2003). Είναι ακατανόητη η αβελτηρία της Ελληνικής και Κυπριακής κυβέρνησης να ζητήσει την εφαρμογή του…
