Ως νυχτερινή ενούρηση χαρακτηρίζεται η ακούσια απώλεια ούρων του παιδιού που συμβαίνει μόνο κατά τη διάρκεια του ύπνου (μονοσυμπτωματική ενούρηση) και θεωρείται φυσιολογικό μέχρι την ηλικία των 5 ετών. Κάτι λοιπόν που θεωρείται φυσιολογικό μέχρι την ηλικία των 5 ετών, μπορεί να είναι ¨πονοκέφαλος¨ για τους γονείς και το παιδί όταν παραμένει μετά την ηλικία αυτή, με επίπτωση στην ψυχολογία γονέων/παιδιού και στην κοινωνικοποίηση του παιδιού.
Η θεωρία του«θα μεγαλώσει και θα περάσει» έχει βάση, καθώς η επίπτωση της διαταραχής πέφτει από το 30% στην ηλικία των 5, στο 9,5% στην ηλικία των 10 και μπορεί να συνεχιστεί για κάποια παιδιά μέχρι τα 15.
Έλεγχος μπορεί να γίνει μόνο αν η ενούρηση παραμένει μετά την ηλικία των 6.
Οι αιτίες:
- Γενετικές: έχει βρεθεί ότι συνήθως τα παιδιά με νυχτερινή ενούρηση μπορεί να έχουν έναν από τους δυο γονείς με ιστορικό ενούρησης όταν ήταν οι ίδιοι παιδιά. Μάλιστα γενετικές έρευνες έχουν ενοχοποιήσει ένα γονίδιο στο χρωμόσωμα 13q.
- Παράγοντες που επηρεάζουν το ξύπνημα/έγερση από τον ύπνο και συμβάλλουν στη πολυουρία, όπως η μειωμένη παραγωγή αντιδιουρητικής ορμόνης,η οποία φυσιολογικά αυξάνεται με τη ηλικία και συμβάλει στον κιρκάδιο ρυθμό.
- Ανωμαλίες της ουροδόχου κύστεως όπως μειωμένη χωρητικότητα και λοιμώξεις ουροποιητικού
- Η δυσκοιλιότητα, ο βαθύς ύπνος, η αυξημένη κατανάλωση υγρών είναι και κι αυτά αιτίες
- Ξαφνικές συναισθηματικές αλλαγές από καταστάσεις που προκαλούν stress στο παιδί π.χ. αλλαγή σχολείου, χωρισμός γονιών
- Σακχαρώδης διαβήτης
Η διαχείρηση/θεραπεία της Νυχτερινής Ενούρησης περιλαμβάνει φαρμακευτικές και μη φαρμακευτικές επιλογές.
Είναι σημαντικό οι γονείς να μην είναι τιμωρητικοί απέναντι στο παιδί, καθώς η ενούρηση είναι πέρα από τις δυνατότητες του παιδιού να διαχειριστεί/θεραπευτεί.Κάτι τέτοιο θα έχει επίπτωση στην αυτοπεποίθηση του.Μπορεί αντιθέτως να επιβραβεύεται για κάθε ¨στεγνή¨ νύχτα.
Το εσκεμμένο ξύπνημα τη νύχτα για να ουρήσει και να αδειάσει τη κύστη του είναι αμφιλεγόμενο.
Η αποφυγή υπερβολικής κατανάλωσης υγρών και αναψυκτικών πρίν τον ύπνο είναι απαραίτητη.
Είναι σημαντικό να καταλάβουν οι γονείς ότι πρέπει να ¨εκπαιδεύσουμε¨την ουροδόχο κύστη να γεμίζει στην πλήρη χωρητικότητά της και να αδειάζει μόνο τότε.Αυτό θα βοηθήσει τη κύστη να χωράει μεγαλύτερη ποσότητα ούρων με αποτέλεσμα τη μείωση των επεισοδίων ενούρησης.
Η χρήση ξυπνητηριού είναι διαδεδομένη και ενδεικνυόμενη ως θεραπεία πρώτης γραμμής.Μάλιστα, η χρήση ξυπνητηριού έχει μικρότερο ποσοστό υποτροπής μετά τη διακοπή του απ΄ότι η φαρμακοθεραπεία. Η χρήση ξυπνητηριού θα πρέπει αρχικά να γίνεται για 4 εβδομάδες.Υπάρχουν και στην Ελληνική αγορά είδικά ξυπνητήρια με αισθητήρα υγρασίας.
Η φαρμακευτική θεραπεία βασίζεται στη χρήση δεσμοπρεσίνης (υπογλώσσια χάπια), η οποία μείωνει τη παραγωγή ούρων το βράδυ. Η χρήση της ενδείκνυται σε παιδιά άνω των 7 ετών, όταν θέλουμε γρήγορη και προσωρινή λύση (πχ.ταξίδι) ή όταν δεν μπορεί να χρησημοποιηθεί ξυπνητήρι ή αυτο έχει αποτύχει (οδηγίες N.I.C.E.). Επανέλεγχος για την αξιολόγηση της θεραπείας γίνεται μέτα από 4 εβδομάδες.
Η χορήγηση αντοχιλινεργικών φαρμάκων δεν εχει θέση στη μονοσυμπτωματική ενούρηση παρά μόνο στην ύπαρξη συμπτωμάτων και κατά τη διάρκεια της μέρας.
Θετική θεωρείται η ανταπόκριση στις θεραπείες όταν έχουμε 14 συνεχόμενες ¨στεγνές¨μέρες ή βελτίωση 90%.
Γιώβης Γιώργος
Χειρουργός Ουρολόγος
Μεγ.Αλεξάνδρου 3, Πτολεμαΐδα
Βιβλιoγραφία:
1.National Institute for Health & Excellence. Clinical Guideline:bedwetting in under 19s,2010
2.ButlerRJ.The prevalence of infrequent bedwetting and nocturnal enuresis in childhood.Scand J UrolNephrol 2008.
3.FeldmanM.Management of primary nocturnal enuresis.Pediatr Child Health 2005.
4.EibergH.Nocturnal enuresis linked to a specific gene.Scand J UrolNephrolSuppl 1995.
