Επανέρχονται σταδιακά τα αυστηρά μέτρα προστασίας εργαζομένων αλλά και επιχειρήσεων από το διαφαινόμενο δεύτερο κύμα της πανδημίας κορωνοϊού, καθώς το ενδεχόμενο ενός νέου lockdown ξυπνάει εξαιρετικά δυσάρεστες μνήμες και προκαλεί έντονη ανησυχία για την πορεία της ελληνικής οικονομίας. Η «Κ» παρουσιάζει σήμερα έναν αναλυτικό οδηγό για εργαζομένους όσον αφορά τα προληπτικά μέτρα που σταδιακά και ανά περιφερειακή ενότητα εφαρμόζονται, με βάση τη σοβαρότητα της κατάστασης, με τη βοήθεια του δικηγόρου – εργατολόγου Γιάννη Καρούζου.
Αναλυτικά, στις «κόκκινες» περιοχές, οι εργαζόμενοι που απασχολούνται σε επιχειρήσεις που κλείνουν υποχρεωτικά με απόφαση του κράτους, θα τίθενται σε υποχρεωτική προσωρινή αναστολή των συμβάσεων εργασίας τους. Δεν λαμβάνουν τον τακτικό μισθό τους. Είναι δικαιούχοι αποζημίωσης ειδικού σκοπού, ύψους 534 ευρώ, για 30 ημέρες αναστολής. Αν η διάρκεια της αναστολής είναι μικρότερη, θα λάβουν την αναλογία των ημερών αναστολής προς τα 534 ευρώ. Εχουν, δε, πλήρη ασφαλιστική κάλυψη από τον κρατικό μηχανισμό επί του ονομαστικού τους μισθού (όχι επί των 534 ευρώ).
Βέβαια, και οι επιχειρήσεις που πλήττονται σημαντικά και έχουν έδρα ή υποκατάστημα σε περιφερειακή ενότητα που έχει χαρακτηριστεί «κόκκινη», έχουν τη δυνατότητα να θέσουν όλους ή κάποιους από τους εργαζομένους τους σε αναστολή, η οποία δεν μπορεί να είναι μικρότερη από 14 ημέρες. Και αυτοί δικαιούνται τα 534 ευρώ. Δεν υπάρχει αριθμητικός περιορισμός ή ποσόστωση στο μέτρο της αναστολής.
Οι επιχειρήσεις δεσμεύονται να μην προβούν σε απολύσεις των εργαζομένων καθ’ όλο το χρονικό διάστημα της αναστολής των συμβάσεων εργασίας. Ομοια απαγόρευση απόλυσης υπάρχει και για ισόχρονο διάστημα μετά την αναστολή. Αν παρά ταύτα εκείνες πραγματοποιηθούν, καθίστανται εκ του νόμου άκυρες και ο απολυθείς έχει δικαίωμα να παρέχει τις υπηρεσίες του και ο μη συμμορφούμενος εργοδότης να τις αποδέχεται, διαφορετικά θα καταστεί υπερήμερος.
Δικαιούχοι των 534 ευρώ ανά μήνα καθίστανται και οι αυτοαπασχολούμενοι, οι ελεύθεροι επαγγελματίες και οι ιδιοκτήτες επιχειρήσεων που απασχολούν έως 20 άτομα. Σε αυτούς συμπεριλαμβάνονται και οι επιστήμονες. Οι ανωτέρω πρέπει να πλήττονται σημαντικά βάσει λίστας ΚΑΔ. Αν η περιφερειακή τους ενότητα χαρακτηρίζεται «κόκκινη», επιπέδου 4, για μόνον 14 ημέρες ή λιγότερο, θα τους καταβληθούν 300 ευρώ. Επομένως, η κρατική τους ενίσχυση κυμαίνεται από 300 ευρώ (για 14 ή λιγότερες ημέρες χαρακτηρισμού της περιοχής τους ως «κόκκινης») έως 534 ευρώ ανά μήνα (χαρακτηρισμός της περιοχής τους ως «κόκκινης» για ένα μήνα).
Υφίσταται πρόβλεψη υποχρεωτικής τηλεργασίας για το 40% των εργαζομένων των επιχειρήσεων που έχουν την έδρα ή το υποκατάστημά τους στις «κόκκινες» περιοχές. Το ποσοστό 40% υπολογίζεται επί των μισθωτών που μπορούν (ανάλογα με τη φύση των καθηκόντων τους) να παρέχουν τις υπηρεσίες τους με τηλεργασία.
Σε περίπτωση που το ανήλικο τέκνο του εργαζόμενου γονέα νοσήσει, τότε ο τελευταίος δικαιούται άδεια 14 ημερών μετ’ αποδοχών. Η εν λόγω άδεια δύναται να είναι και παραπάνω ημέρες, ανάλογα με τις ανάγκες νοσηλείας του τέκνου, οι οποίες βεβαιώνονται από τον θεράποντα ιατρό.
Εάν το σχολείο κλείσει λόγω κρούσματος, διακρίνουμε δύο περιπτώσεις. Αν έχει ιχνηλατηθεί από τον ΕΟΔΥ και ο ίδιος ο γονέας, με εντολή παραμονής στην οικία του, τότε δικαιολογημένα θα απουσιάζει από την εργασία του, με τον μισθό να καταβάλλεται κανονικά, ενώ θα μπορεί να τηλεργάζεται εφόσον αυτό είναι εφικτό. Σε διαφορετική περίπτωση, θα κληθεί να παρέχει, όταν επιστρέψει, εργασία κατά μία παραπάνω ώρα χωρίς αποδοχές μέχρι τη συμπλήρωση του μισού χρόνου της απουσίας του.
Τα δικαιώματα των ευπαθών ομάδων
Οι εργαζόμενοι που ανήκουν σε ομάδα αυξημένου κινδύνου οφείλουν να ενημερώσουν το συντομότερο τον εργοδότη τους για την κατάσταση της υγείας τους με κάθε πρόσφορο μέσο (τηλέφωνο, mail, sms κτλ.). Ο εργοδότης είναι υποχρεωμένος να θέσει τον εργαζόμενο σε καθεστώς τηλεργασίας εφόσον αυτή είναι συμβατή με το είδος και τη φύση των καθηκόντων του. Στην περίπτωση που τα καθήκοντα του εργαζομένου δεν μπορούν να ασκηθούν με τηλεργασία, τότε ο εργοδότης οφείλει να αναζητήσει και να εξετάσει τη δυνατότητα να τεθεί ο εργαζόμενος σε θέση εργασίας back office, δηλαδή αποφυγής επαφής με το κοινό. Ο εργαζόμενος δύναται προς τούτο να απασχοληθεί προσωρινά και σε θέση διαφορετικών καθηκόντων.
Είναι μάλιστα υποχρεωμένος να αποδεχθεί αυτή την προσωρινή αλλαγή θέσης, η οποία ουδόλως μπορεί να εκληφθεί κατ’ αρχήν ως μονομερής βλαπτική μεταβολή των όρων εργασίας, διότι αποσκοπεί στην προστασία της υγείας του. Μπορεί να αρνηθεί μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις, όπου συντρέχει σοβαρός, σπουδαίος κατά αντικειμενική κρίση λόγος (π.χ. τα αλλότρια καθήκοντα είναι τέτοιας φύσης που ο εργαζόμενος αδυνατεί πλήρως να αντεπεξέλθει σε αυτά).
Αν δεν είναι εφικτές οι παραπάνω λύσεις, ο εργαζόμενος πρέπει να τεθεί σε αναστολή σύμβασης και να καταστεί δικαιούχος των 534 ευρώ ανά μήνα, ανεξαρτήτως του ονομαστικού μισθού που λάμβανε. Οι εργαζόμενοι που ανήκουν σε κατηγορία ενδιάμεσου κινδύνου μπορούν να τεθούν κατά προτεραιότητα σε τηλεργασία και διαφορετικά, εφόσον εκείνη δεν είναι εφικτή, σε θέση back office. Προσοχή. Εάν εργαζόμενος πάσχει από δύο νοσήματα τα οποία χαρακτηρίζονται ως ενδιάμεσου κινδύνου, τότε αυτομάτως ανήκει στην ομάδα αυξημένου κινδύνου και διαθέτει και τη διευκόλυνση της αναστολής της σύμβασης εργασίας του.
