Με ιδιαίτερη επιτυχία ολοκληρώθηκε η εξαήμερη επίσκεψη των εκπροσώπων του ισπανικού ερευνητικού οργανισμού CESEFOR στην περιοχή του Βοΐου, στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου FARCLIMATE, με αντικείμενο την προσαρμογή των δασών στην κλιματική αλλαγή και την εφαρμογή σύγχρονων πρακτικών βιώσιμης δασικής διαχείρισης.
Οι δράσεις πραγματοποιήθηκαν σε συνεργασία με το Πρότυπο Δάσος Δυτικής Μακεδονίας (Western Macedonia Model Forest) και με την υποστήριξη του Δήμου Βοΐου, συνδυάζοντας επιστημονική ενημέρωση, συμμετοχικές διαδικασίες και πρακτικές εργασίες στο πεδίο.
Μεγάλη συμμετοχή στο εργαστήριο του Τσοτυλίου
Τη Δευτέρα 02 Νοεμβρίου 2026, στο πρώην Δημαρχείο Τσοτυλίου, πραγματοποιήθηκε το επιστημονικό και συμμετοχικό εργαστήριο «Δάση ανθεκτικά στο μέλλον», με μεγάλη συμμετοχή εκπροσώπων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, των Δασικών Υπηρεσιών της Δυτικής Μακεδονίας και της Ηπείρου, Δασικών Συνεταιρισμών της Π.Ε. Κοζάνης, καθώς και επιστημονικών, επαγγελματικών και τοπικών φορέων.
Οι εκπρόσωποι της CESEFOR, παρουσίασαν σύγχρονες προσεγγίσεις δασοκομικής διαχείρισης, με έμφαση στη δασοκομία κοντά στη φύση, στην παρακολούθηση της υγείας των δασών και στην ενίσχυση της ανθεκτικότητάς τους απέναντι στην κλιματική αλλαγή.
Παράλληλα, παρουσιάστηκαν τα αποτελέσματα του πρώτου Δασικού Ζωντανού Εργαστηρίου (Forest Living Lab), που πραγματοποιήθηκε στη Σιάτιστα τον Σεπτέμβριο, και οι βασικές κατευθύνσεις για τη διαμόρφωση ενός κοινού Οδικού Χάρτη (Roadmap) για τη βιώσιμη διαχείριση και αξιοποίηση των δασικών πόρων.
Ακολούθησε συμμετοχική ανάλυση SWOT, υπό τον συντονισμό της Melanie Amato από τη CESEFOR, σε τρεις θεματικές ομάδες:
- Μη ξυλώδη δασικά προϊόντα: Βιώσιμη αξιοποίηση άγριων μανιταριών, δασικού μελιού και άλλων προϊόντων.
- Πιστοποίηση και τοπική επιχειρηματικότητα: Ιχνηλασιμότητα, προστιθέμενη αξία και πρόσβαση στις αγορές.
- Καινοτόμοι δασοκομικοί χειρισμοί: Σύγχρονες πρακτικές διαχείρισης και επιστημονική παρακολούθηση της υγείας των δασών.
Από τις συζητήσεις αναδείχθηκαν η ανάγκη ενίσχυσης της συνεργασίας μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων, η αξιοποίηση νέων τεχνολογιών, η εκπαίδευση και η αντιμετώπιση των προκλήσεων που δημιουργούν η κλιματική αλλαγή, η έλλειψη προσωπικού και οι περιορισμένοι πόροι. Τα συμπεράσματα θα αξιοποιηθούν στη διαμόρφωση του Οδικού Χάρτη του Δασικού Ζωντανού Εργαστηρίου (Forest Living Lab).
Σημαντικές επιστημονικές εργασίες στο Δημόσιο Δάσος Βοΐου
Την Τρίτη 03 Νοεμβρίου πραγματοποιήθηκε επίσκεψη στην πειραματική δασική συστάδα, στην περιοχή του Πενταλόφου, ενώ κατά τη διάρκεια της εξαήμερης παραμονής των Ισπανών επιστημόνων πραγματοποιήθηκαν εργασίες πεδίου στο Δημόσιο Δάσος Βοΐου.
Μία από τις σημαντικότερες δράσεις ήταν η εγκατάσταση ενός σύγχρονου συστήματος περιβαλλοντικής και κλιματικής παρακολούθησης, βασισμένου σε τεχνολογία Libelium, στο Δημόσιο Δάσος Βοΐου.
Το σύστημα, το οποίο τροφοδοτείται από ηλιακό πάνελ και διαθέτει δυνατότητα απομακρυσμένης μετάδοσης δεδομένων, θα καταγράφει συστηματικά:
- Τη θερμοκρασία και τη σχετική υγρασία του αέρα.
- Την ταχύτητα και τη διεύθυνση του ανέμου.
- Το ύψος των ατμοσφαιρικών κατακρημνισμάτων.
- Τις συνθήκες του εδάφους, μέσω ειδικού αισθητήρα που τοποθετείται σε βάθος έως 80 εκατοστών.
- Την αύξηση της διαμέτρου επιλεγμένων δέντρων, μέσω δενδρομέτρου τοποθετημένου σε ύψος 1,30 μέτρων.
Παράλληλα, εγκαταστάθηκαν δέκα (10) μόνιμες δειγματοληπτικές επιφάνειες σύμφωνα με το πρωτόκολλο AFI (Association Futaie Irrégulière), ενώ στην επιλεγμένη πειραματική συστάδα πραγματοποιήθηκαν εργασίες επιλογής, σήμανσης και μέτρησης δέντρων, στο πλαίσιο της προετοιμασίας σύγχρονων δασοκομικών χειρισμών.
Ο συνδυασμός των μόνιμων επιφανειών και του συστήματος αισθητήρων θα επιτρέψει τη μακροχρόνια παρακολούθηση της ανάπτυξης και της υγείας των δέντρων, καθώς και την επιστημονική αξιολόγηση της επίδρασης των δασοκομικών παρεμβάσεων στην ανθεκτικότητα των δασών απέναντι στην κλιματική αλλαγή.
Μια συνεργασία με ουσιαστικά αποτελέσματα και προοπτική
Η εξαήμερη παρουσία της CESEFOR στο Βόιο απέδειξε ότι η διεθνής επιστημονική συνεργασία μπορεί να μετατραπεί σε συγκεκριμένες δράσεις με πρακτικό όφελος για τη δασική διαχείριση.
Το Δημόσιο Δάσος Βοΐου αποκτά πλέον σημαντικές υποδομές επιστημονικής παρακολούθησης και τις προϋποθέσεις για να λειτουργήσει ως πεδίο εφαρμοσμένης έρευνας, επίδειξης και μεταφοράς τεχνογνωσίας, με δυνατότητα αξιοποίησης των αποτελεσμάτων και σε άλλες δασικές περιοχές.
Το Πρότυπο Δάσος Δυτικής Μακεδονίας συνεχίζει, μέσα από το FARCLIMATE και τη συνεργασία του με τη CESEFOR, να προωθεί πρωτοβουλίες που συνδέουν την επιστημονική γνώση με την πράξη, ενισχύουν τη συμμετοχή των τοπικών φορέων και συμβάλλουν στη δημιουργία δασών πιο ανθεκτικών στις προκλήσεις του μέλλοντος.
Ευχαριστούμε θερμά τους εκπροσώπους της CESEFOR για την εξαιρετική συνεργασία, τον Δήμο Βοΐου για την υποστήριξή του, καθώς και όλους τους φορείς και επαγγελματίες του δασικού τομέα που συμμετείχαν ενεργά στις δράσεις.
Πρότυπο Δάσος Δυτικής Μακεδονίας
Western Macedonia Model Forest
