«Μυστράς της Μακεδονίας» το Κάστρο των Σερβίων; Επιστημονικές προτάσεις και συζήτηση για ολοκληρωμένο σχέδιο ανάδειξης

Η αποκατάσταση και η οργανωμένη ανάδειξη του Κάστρου των Σερβίων, με προοπτική την ένταξή του σε ένα ευρύτερο δίκτυο πολιτιστικού τουρισμού, βρέθηκαν στο επίκεντρο επιστημονικής ημερίδας που πραγματοποιήθηκε το Σάββατο 17 Οκτωβρίου 2026, στο Πολιτιστικό Κέντρο Σερβίων. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκάλεσε η εισήγηση της αρχαιολόγου Αγγελικής Κοτταρίδη, η οποία έθεσε το ερώτημα εάν τα Σέρβια μπορούν να εξελιχθούν στον «Μυστρά της Μακεδονίας», ενώ η ημερίδα ολοκληρώθηκε με συζήτηση για τη διαμόρφωση ενός ολοκληρωμένου σχεδίου ανάδειξης της ιστορικής Καστροπολιτείας.

Η ημερίδα, με τίτλο «Το Κάστρο των Σερβίων – Δυνατότητες Ανάδειξης», διοργανώθηκε με πρωτοβουλία του Δήμου Σερβίων και την υποστήριξη της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας και της Εφορείας Αρχαιοτήτων Κοζάνης.

Στόχος της ήταν να εξεταστούν οι δυνατότητες προστασίας, αποκατάστασης και αξιοποίησης ενός από τα σημαντικότερα βυζαντινά μνημεία της Δυτικής Μακεδονίας, μέσα από επιστημονικές προσεγγίσεις που συνδέουν την ιστορία και την αρχαιολογία με τη σύγχρονη διαχείριση της πολιτιστικής κληρονομιάς.

«Μπορούν τα Σέρβια να γίνουν ο Μυστράς της Μακεδονίας;»

Ξεχωριστή θέση στο πρόγραμμα είχε η εισήγηση της Δρ Αγγελικής Κοτταρίδη, αρχαιολόγου και Επίτιμης Εφόρου Αρχαιοτήτων, με θέμα «Μπορούν τα Σέρβια να γίνουν ο Μυστράς της Μακεδονίας;».

Η τοποθέτησή της έφερε στο προσκήνιο τις δυνατότητες της ιστορικής Καστροπολιτείας να αποκτήσει μεγαλύτερη αναγνωρισιμότητα και να αποτελέσει πόλο πολιτιστικού ενδιαφέροντος, μέσα από την ανάδειξη των ιδιαίτερων ιστορικών και αρχιτεκτονικών χαρακτηριστικών της.

Στο επιστημονικό πρόγραμμα συμμετείχαν επίσης ο Δρ Θεοχάρης Τσάμπουρας από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Κοζάνης, ο Δρ Σοφοκλής Κωστόπουλος από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, η Δρ Στεφανία Σκαρτσή από το Υπουργείο Πολιτισμού, ο Δρ Γιώργος Σκιαδαρέσης από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Χαλκιδικής και Αγίου Όρους και ο Δρ Πασχάλης Ανδρούδης από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.

Κατά τη διάρκεια των εισηγήσεων παρουσιάστηκαν ζητήματα ιστορικής τεκμηρίωσης, αρχιτεκτονικής, αποκατάστασης μνημείων, δημιουργίας πολιτιστικών διαδρομών και αξιοποίησης νέων τεχνολογιών.

Συζήτηση για τη δημιουργία masterplan

Ένα από τα βασικά ζητήματα που αναδείχθηκαν ήταν η ανάγκη διαμόρφωσης ενός ολοκληρωμένου σχεδίου, ενός masterplan, για την προστασία και την ανάδειξη του Κάστρου.

Οι εργασίες ολοκληρώθηκαν με συζήτηση σχετικά με τα επόμενα βήματα, τη μεθοδολογία και τις προϋποθέσεις που απαιτούνται για έναν τέτοιο σχεδιασμό. Τη συζήτηση συντόνισαν ο Νίκος Μπουκουβάλας και ο Γιάννης Ασπιώτης.

Σύμφωνα με τον Δήμο Σερβίων, ζητούμενο πλέον είναι η αξιοποίηση των επιστημονικών προτάσεων και η συνέχιση της συνεργασίας με τους αρμόδιους φορείς, ώστε να διαμορφωθεί μια συγκεκριμένη προοπτική για το μνημείο.

Προς το παρόν, πάντως, δεν έχει ανακοινωθεί συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα υλοποίησης έργων ή χρηματοδότηση για την αποκατάσταση και ανάδειξη της Καστροπολιτείας.

Η παρουσία του Μιχάλη Παπαδόπουλου και η αναφορά στον πολιτιστικό τουρισμό

Στην ημερίδα παρευρέθηκε και ο βουλευτής Κοζάνης της Νέας Δημοκρατίας Μιχάλης Παπαδόπουλος, ο οποίος με ανάρτησή του στο Facebook αναφέρθηκε στις προοπτικές που δημιουργεί η ανάδειξη του Κάστρου για την ευρύτερη περιοχή.

Όπως σημείωσε, το Κάστρο των Σερβίων δεν αποτελεί μόνο ένα σημαντικό μνημείο της βυζαντινής κληρονομιάς, αλλά και έναν ιστορικό χώρο με ιδιαίτερη αξία για ολόκληρη την Περιφερειακή Ενότητα Κοζάνης.

Ο ίδιος υποστήριξε ότι η προστασία και η ένταξή του σε ένα σύγχρονο δίκτυο πολιτιστικού τουρισμού μπορούν να συμβάλουν στην ενίσχυση της τοπικής οικονομίας και στη διατήρηση της ιστορικής μνήμης.

Παράλληλα, αναφέρθηκε στις επιστημονικές προτάσεις που παρουσιάστηκαν κατά τη διάρκεια της ημερίδας, δίνοντας έμφαση στη σημασία της αξιοποίησης της πολιτιστικής κληρονομιάς για την ανάπτυξη της περιοχής.

Παρουσία εκπροσώπων της αυτοδιοίκησης και της πολιτικής ηγεσίας

Την έναρξη της ημερίδας πραγματοποίησε ο δήμαρχος Σερβίων Χρήστος Ελευθερίου, ο οποίος υπογράμμισε την ανάγκη προστασίας και ανάδειξης του Κάστρου μέσα από μακροπρόθεσμο σχεδιασμό.

Στην εκδήλωση συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, ο Περιφερειάρχης Δυτικής Μακεδονίας Γιώργος Αμανατίδης, οι βουλευτές Κοζάνης Στάθης Κωνσταντινίδης, Μιχάλης Παπαδόπουλος και Καλλιόπη Βέττα, η Αντιπεριφερειάρχης Τουρισμού, Πολιτισμού και Περιβάλλοντος Πολυτίμη Φαρμάκη, οι δήμαρχοι Δεσκάτης Δημήτριος Κόττας, Βοΐου Χρήστος Ζευκλής και Βελβεντού Μανώλης Στεργίου, καθώς και ο Επίσκοπος Αμφιπόλεως Χριστοφόρος.

Παρόντες ήταν επίσης αντιδήμαρχοι, δημοτικοί σύμβουλοι και εκπρόσωποι της τοπικής αυτοδιοίκησης των Σερβίων.

Η επιστημονική ημερίδα ολοκληρώθηκε έχοντας αναδείξει τις δυνατότητες της ιστορικής Καστροπολιτείας, αλλά και την ανάγκη οι προτάσεις που κατατέθηκαν να αποκτήσουν συνέχεια μέσα από συγκεκριμένο σχεδιασμό και συνεργασία των αρμόδιων φορέων.

Το επόμενο βήμα, σύμφωνα με την κατεύθυνση που περιγράφει ο Δήμος Σερβίων, είναι να μετατραπεί ο επιστημονικός προβληματισμός σε ένα οργανωμένο σχέδιο προστασίας, αποκατάστασης και αξιοποίησης του Κάστρου.