Είσοδο και στα φαρμακεία εκτός από το τρόφιμο, πραγματοποιεί ο Συνεταιρισμός Κροκοπαραγωγών Κοζάνης, με τη δημιουργία συμπληρώματος διατροφής με βασική πρώτη ύλη τον κρόκο Κοζάνης ΠΟΠ. Με αυτόν τον τρόπο επιχειρεί να εντοπίσει μία νέα εμπορική και παραγωγική διέξοδο ως αντίδοτο στη συρρίκνωση της σοδειάς των 900 παραγωγών-μελών του, όπως γράφει σε αναλυτικό ρεπορτάζ το thetotalbusiness.com. Η πρωτοβουλία αυτή έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η κλιματική κρίση έχει μεταβάλει δραματικά τα δεδομένα της παραγωγής, ωθώντας τον συνεταιρισμό να αναζητήσει προϊόντα με μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία και μικρότερη κατανάλωση πρώτης ύλης.
Το νέο προϊόν, με την ονομασία Krokos Calm, παράγεται από την εξειδικευμένη στον τομέα των συμπληρωμάτων διατροφής εταιρεία, Anhem Pharma, βασισμένο σε φόρμουλα κατοχυρωμένη από τον Συνεταιρισμό και διαθέτει πιστοποίηση από τον ΕΟΦ. Σύμφωνα με τον γενικό διευθυντή του συνεταιρισμού, Κωνσταντίνο Κατσικαρώνη, η επιλογή να αναπτυχθεί ένα συμπλήρωμα διατροφής προέκυψε ως αναγκαστική προσαρμογή στα νέα δεδομένα. «Τα τελευταία χρόνια παραγωγικά έχει συρρικνωθεί η παραγωγή μας, κυρίως λόγω κλιματικών συνθηκών που έχουν μεταβάλει δραστικά τα δεδομένα για τον πρωτογενή τομέα και στην περιοχή μας», αναφέρει. Όπως εξηγεί, από μια παραδοσιακή επίδοση της τάξης των 2 έως 3,5 τόνων ετησίως, ο συνεταιρισμός έχει πλέον υποχωρήσει στα 700 με 800 κιλά.
«Μονή διέξοδος η παραγωγή προϊόντων που δημιουργούν προστιθέμενη αξία»
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ο συνεταιρισμός επέλεξε να στραφεί στη δημιουργία νέων προϊόντων, που αξιοποιούν τον κρόκο διαφορετικά. «Με τις λιγότερες ποσότητες που έχουμε πλέον διαθέσιμες, ίσως η μόνη διέξοδος είναι να δημιουργήσουμε άλλα προϊόντα που θα έχουν σαν βάση τον κρόκο Κοζάνης, και απαιτούν μικρότερες ποσότητες κρόκου ως πρώτη ύλη, διασφαλίζοντας ταυτόχρονα προστιθέμενη αξία από το προϊόν», τονίζει ο κ. Κατσικαρώνης, περιγράφοντας τη λογική πίσω από τη νέα στρατηγική.
Το Krokos Calm, όπως είναι η ονομασία του, σχεδιάστηκε για να αξιοποιεί τις ιδιότητες του κρόκου Κοζάνης που σχετίζονται με τη χαλάρωση και την αποφόρτιση από το στρες. «Ο κρόκος από πάντα είχε υγειοπροστατευτικές ιδιότητες», λέει ο γενικός διευθυντής του συνεταιρισμού, προσθέτοντας ότι τα τελευταία 20 χρόνια έχουν γίνει αρκετές έρευνες από ελληνικά πανεπιστήμια πάνω στις ιδιότητές του. Η φόρμουλα του νέου σκευάσματος περιλαμβάνει βιταμίνη Β6, μαγνήσιο και L-θεανίνη, με στόχο να ενισχύει αυτό το λειτουργικό προφίλ του προϊόντος. «Μία από τις πιο χαρακτηριστικές ιδιότητες του κρόκου είναι να ηρεμεί και να απαλλάσσει από το στρες. Η φόρμουλα που δημιουργήθηκε έγινε με σκοπό να τονιστεί αυτή η ιδιότητα», εξηγεί.
Το προϊόν έχει ήδη ξεκινήσει να τοποθετείται στην αγορά, με τα πρώτα βήματα να γίνονται σε φαρμακεία της Βόρειας Ελλάδας και σε νησιωτικές περιοχές. «Έχουμε ξεκινήσει ήδη την τοποθέτηση σε 50 με 60 φαρμακεία της Δυτικής Μακεδονίας, της Κεντρικής Μακεδονίας και σε κάποια νησιά», αναφέρει ο κ. Κατσικαρώνης.
Μετάλλαξη του συνεταιρισμού στα πρότυπα λειτουργίας ιδιωτικής επιχείρησης
Πέρα όμως από το νέο προϊόν, τα τελευταία χρόνια καταγράφεται η συνολική μετεξέλιξη του Συνεταιρισμού Κροκοπαραγωγών Κοζάνης, ο οποίος τα τελευταία χρόνια έχει αλλάξει ριζικά τρόπο λειτουργίας, υιοθετώντας πρότυπα ιδιωτικής επιχείρησης. Ο κ. Κατσικαρώνης, που είναι στέλεχος και όχι παραγωγός, περιγράφει αυτή τη μετάβαση, λέγοντας ότι «λειτουργούμε σαν ιδιωτική εταιρεία. Έχει στελεχωθεί ο συνεταιρισμός με επαγγελματίες στο κομμάτι της ποιότητας, των πωλήσεων, του marketing». Όπως επισημαίνει, οι παραγωγοί παραμένουν ο πυρήνας του συνεταιρισμού, αλλά η διοικητική και εμπορική λειτουργία έχει περάσει πλέον σε στελέχη της αγοράς. «Οι παραγωγοί είναι πάρα πολύ καλοί στο να παράγουν το προϊόν. Το πρόβλημα ήταν ότι προσπαθούσαν οι ίδιοι να καλύψουν θέσεις μέσα στους συνεταιρισμούς, χωρίς πάντα να υπάρχουν τα απαιτούμενα προσόντα για να πάνε τον συνεταιρισμό ένα βήμα πιο πέρα», λέει.
Εξαγωγές στην Costco στις ΗΠΑ και σε Migros, Coop στην Ελβετία
Ο συνεταιρισμός αριθμεί περίπου 900 παραγωγούς από 30 έως 35 χωριά της περιοχής και, παρά τη μειωμένη παραγωγή, καταγράφει κύκλο εργασιών 3 έως 3,5 εκατ. ευρώ σε μια χρονιά με μειωμένη σοδειά. Το 70% των πωλήσεων κατευθύνεται στο εξωτερικό, ενώ περίπου το 90% των εσόδων επιστρέφει στους παραγωγούς. «Οι κυριότερες αγορές στις οποίες δραστηριοποιούμαστε είναι αυτές των Ηνωμένων Πολιτειών, της Ελβετίας, της Ιταλίας, της Γερμανίας και του Βιετνάμ. Για παράδειγμα στις ΗΠΑ συνεργαζόμαστε με την Costco, μία από τις μεγαλύτερες αλυσίδες σούπερ μάρκετ, ενώ στην Ελβετία με τις αλυσίδες Migros και Coop».
«Ο συνεταιρισμός κρατάει ένα 10% επί των πωλήσεων για τα δικά του έξοδα. Τα υπόλοιπα γυρνάνε στους παραγωγούς», αναφέρει ο κ. Κατσικαρώνης. Ιδιαίτερη έμφαση δίνει στην άμεση πληρωμή των παραγωγών. «Ο παραγωγός τοποθετεί το προϊόν του, έρχεται να πάει στο σπίτι και έχει πληρωθεί. Αυτό είναι ίσως το πιο σημαντικό για τον παραγωγό».
Σε μια περιοχή όπως η Κοζάνη που δοκιμάζεται και από τις επιπτώσεις της απολιγνιτοποίησης, ο συνεταιρισμός επιδιώκει να λειτουργήσει ως παράγοντας σταθερότητας και παραμονής του πληθυσμού στην περιοχή. «Με τη σταθερότητα που επιδεικνύουμε, μπορούμε να αποτελέσουμε έναν πόλο που θα κρατήσει τους ανθρώπους εδώ», τονίζει ο Κωνσταντίνος Κατσικαρώνης. Η στρατηγική αυτή συνδυάζεται με την ενίσχυση των εξαγωγών, τις συνεργασίες με μεγάλες αλυσίδες του εξωτερικού και τη μετάβαση σε πλήρως τυποποιημένο, branded προϊόν, ώστε ο κρόκος Κοζάνης να διατηρήσει τη θέση του σε μια εποχή αυξημένων πιέσεων.
