Σε θέματα εξωτερικής αλλά και εσωτερικής πολιτικής τοποθετήθηκε ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, κατά τη διάρκεια του συνεδρίου «Μεταπολίτευση 1974-2024: 50 Χρόνια Ελληνική Εξωτερική Πολιτική», που πραγματοποιήθηκε στις 12 και 13 Δεκέμβρη από το Συμβούλιο Διεθνών Σχέσεων, το Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών και την εφημερίδα ΤΟ ΒΗΜΑ.
Ο Πρωθυπουργός, απαντώντας σε ερωτήσεις του εκδότη της εφημερίδας “ΤΟ ΒΗΜΑ”, Γιάννη Πρετεντέρη, για τη θέση της χώρας μας στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής, είπε ότι «είμαστε στη Δύση, με Ευρωπαϊκό προσανατολισμό και αυτά είναι αξιώματα της εξωτερικής μας πολιτικής, που αποτελεί κεκτημένο επιτυχίας και που πλέον τα ασπάζεται ο πυρήνας των πολιτικών παρατάξεων».
Ερωτηθείς αν οι εσωτερικές πολιτικές παράμετροι επηρεάζουν την εξωτερική πολιτική μιας χώρας, ο Πρωθυπουργός σημείωσε ότι μία κυβέρνηση οφείλει να προσαρμόζεται στις ανάγκες της εποχής, ακόμη και αν κάποια απόφαση είναι αντιλαϊκή, φέρνοντας ως παράδειγμα την επιλογή της χώρας να σταθεί στο πλευρό της Ουκρανίας, μία απόφαση που, όπως ανέφερε, «δεν είχε μεγάλη απήχηση στην ελληνική κοινή γνώμη» τότε.
Ο Πρωθυπουργός είπε ότι τον ανησυχεί το «συννεφιασμένο» διεθνές τοπίο, αλλά πιστεύει ότι βρισκόμαστε «στο τέλος ενός κύκλου και στην αρχή ενός νέου, με ορισμένες σταθερές να παραμένουν, στον οποίο η Ελλάδα εισέρχεται πιο ισχυρή γεωπολιτικά και οικονομικά από ό,τι πριν από πέντε χρόνια που ανέλαβε τη διακυβέρνηση της χώρας».
«Η Ελλάδα έχει προχωρήσει στην ενίσχυση παραδοσιακών συμμαχιών και σύναψη νέων, αποτελεί πλέον soft power και μπορεί να ατενίζει το μέλλον με αισιοδοξία», τόνισε. Εξήγησε, δε, ότι η χώρα μας δεν γίνεται να μην εμπλέκεται στον πόλεμο στην Ουκρανία, καθώς ο πόλεμος διεξάγεται στην Ευρώπη, και ότι σε καμία περίπτωση δεν θα επέλεγε να μείνει η χώρα μας αδιάφορη σε μία απροκάλυπτη εισβολή, όπως αυτή της Ρωσίας.
Συνεχίζοντας, ανέφερε ότι η άποψη περί χρηματοδότησης των αμυντικών δαπανών με τουλάχιστον το 2% του ΑΕΠ κάθε χώρας-μέλους, που απαίτησε ο Τραμπ στην πρώτη του θητεία ως Πρόεδρος των ΗΠΑ, ήταν σωστή και ότι η χώρα μας πλέον είναι ένας ισχυρός εταίρος στο ΝΑΤΟ που δαπανά άνω του 3% του ΑΕΠ σε άμυνα.
Για τα ελληνοτουρκικά είπε ότι ο τουρκικός αναθεωρητισμός δεν διαμορφώθηκε την τελευταία πενταετία, ούτε οι παραβιάσεις του εναέριου χώρου, που διαπράττονται εδώ και 40 χρόνια, αλλά ότι ακόμη και η συζήτηση για αποστρατικοποίηση των νησιών είναι παλαιότερη, όπως άλλωστε και η πληγή της Κύπρου που παραμένει ανοιχτή από το 1976.
Στα χρόνια της δικής του διακυβέρνησης, ωστόσο, ο Πρωθυπουργός σημείωσε ότι έγιναν σημαντικά βήματα με την αμφισβήτηση του τουρκολιβυκού μνημονίου, αλλά και με τη συμφωνία της Αιγύπτου τον Αύγουστο του 2020.
Όπως ανέφερε, η διπλωματία των σεισμών βοήθησε στη μείωση των εντάσεων και παραβιάσεων, αλλά από τις διερευνητικές συνομιλίες είναι σαφές ότι δεν υπάρχει πεδίο συζήτησης με την Τουρκία. «Η συζήτηση συνεχίζεται αλλά συμφωνούμε ότι διαφωνούμε πολιτισμένα. Πρέπει να ζήσουμε αρμονικά με τους Τούρκους, και αυτοί που προσπαθούν να διαστρεβλώσουν τη θέση της κυβέρνησης με στερεότυπα, όπως ότι είναι αντιπατριωτική και άλλα παρόμοια, δεν βοηθούν».
Ο Πρωθυπουργός υπογράμμισε, στη συνέχεια, ότι είναι νωρίς να κρίνει κανείς αν ενισχύεται η θέση της Τουρκίας από τις εν εξελίξει γεωπολιτικές συγκυρίες. Όπως είπε χαρακτηριστικά, «είναι σχετική έννοια το αν ενισχύεται η Τουρκία. Σε αυτό το ρευστό περιβάλλον είναι δύσκολο να βγάλει κανείς συμπεράσματα πριν καθίσει η σκόνη».
Επίσης, δήλωσε ότι το ταξίδι του στο Λίβανο, που αναβλήθηκε πριν 10 ημέρες θα πραγματοποιηθεί τη Δευτέρα, σε εντελώς «διαφορετικές συνθήκες» που θα έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Διαβεβαίωσε, μάλιστα, ότι η Ελλάδα μπορεί να συνομιλεί με όλους και ότι η «φωνή της ακούγεται στην ΕΕ».
Σε ό,τι αφορά στη νέα διακυβέρνηση Τραμπ, ανέφερε πως βρίσκει τη χώρα μας με ενισχυμένες τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις, καθώς υπάρχει μεγαλύτερη διείσδυση αμερικανικών εταιρειών στον τομέα της Τεχνητής Νοημοσύνης, στον οποίο η χώρα μας παίζει πλέον πρωταγωνιστικό ρόλο. «Μεγάλες αμερικανικές εταιρείες του χώρου έρχονται στην χώρα μας να δημιουργήσουν data centers», εξήγησε και προσέθεσε ότι «κανείς δεν μπορεί να είναι απόλυτα σίγουρος πώς θα συμπεριφερθεί ο Πρόεδρος Τραμπ, ωστόσο τα στελέχη που έχει επιλέξει για καίριες θέσεις στην εξωτερική πολιτική είναι έμπειρα και με καλή γνώση της περιοχής».
Στο ερώτημα για το πρόσωπο που θα προτείνει για τη θέση του Προέδρου της Δημοκρατίας, είπε χαρακτηριστικά: «Προσπάθησα, όχι επιτυχώς, να κλείσω τη συζήτηση. Η χώρα έχει Πρόεδρο Δημοκρατίας και η συζήτηση αυτή γίνεται πρόωρα. Αποφάσεις θα ανακοινώσω -όπως προβλέπουν οι συνταγματικές προθεσμίες- στα τέλη Ιανουαρίου».
Στις αιχμές ότι έχει υποστεί «μετάλλαξη» η Νέα Δημοκρατία, ο Πρωθυπουργός απάντησε ότι προφανώς ισχύει και αυτό αποτυπώνεται στις 3 φορές εκλογικής της νίκης με άνω του 40% ποσοστού. «Τα αποτελέσματα μιλούν από μόνα τους, δεσμεύτηκα να εξελίξω τη Νέα Δημοκρατία και το έκανα, πιστός στις συντηρητικές αρχές του κόμματος, αλλά προσαρμόζοντας την πολιτική του κόμματος στις απαιτήσεις της εποχής», εξήγησε. «Το σκορ μετράει», απάντησε, παράλληλα, στο αν έχει προβληματιστεί με τη φθορά που παρουσιάζει και την δημοσκοπική πτώση του κόμματος. «Παρά τη φθορά, το κόμμα της ΝΔ έχει ισχυρή κοινοβουλευτική πλειοψηφία και τα καλύτερα είναι μπροστά μας στην οικονομία, παρά τη συγκρατημένη αισιοδοξία των πολιτών. Το 2025 θα είναι καλύτερο από το 2024», είπε εμφατικά.
Η ρευστή πολιτική κατάσταση σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Γαλλία και η Γερμανία, δήλωσε ότι αποτελεί γεγονός που τον προβληματίζει, αλλά ότι πρόκειται για μία ευνοϊκή συγκυρία για τη χώρα μας να πρωταγωνιστήσει στη διαμόρφωση πολιτικών εκεί που υπάρχει «κενό» από άλλες χώρες, φέρνοντας ως παράδειγμα το ΑΙ Factory για το οποίο η Ελλάδα ήταν μία από τις 7 χώρες που επελέγησαν, ενώ η Γαλλία δεν ήταν καν προτεινόμενη.
Σχολιάζοντας στο σημείο αυτό, είπε: «Η Ευρώπη αλλάζει κυβερνήσεις και η Ελλάδα αντιπολίτευση».
Κλείνοντας, αναφέρθηκε στον εκλογικό νόμο, ξεκαθαρίζοντας ότι δεν θα αλλάξει για τις επόμενες εκλογές. «Δεν αλλάζουν οι κανόνες του παιχνιδιού εν κινήσει, οι εκλογές του 2027 θα γίνουν με τον ίδιο εκλογικό νόμο με μόνη παρέμβαση αυτή της προσθήκης των ελλήνων του εξωτερικού».
Τέλος, προανήγγειλε την αναθεώρηση του Συντάγματος στα τέλη του 2026 – αρχές του 2027.
