Ήταν Μάιος του 2024 όταν ο Κυριάκος Μητσοτάκης προσγειωνόταν ξανά στην Άγκυρα και συναντούσε τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στο κατώφλι του Λευκού Παλατιού, του φαραωνικού κυβερνητικού συγκροτήματος στην τουρκική πρωτεύουσα. Από τότε πέρασε πολύς καιρός και οι παγκόσμιες εξελίξεις παραπέμπουν περισσότερο σε…καταιγίδα.
Στα ελληνοτουρκικά, τα «ήρεμα νερά», το δόγμα που εμπεδώθηκε μετά από μια άλλη συνάντηση που είχε γίνει στην Κωνσταντινούπολη και συγκεκριμένα στο Μέγαρο Βαχντετίν γνώρισαν κυματισμούς, αλλά όχι μεγάλες αναταράξεις. Στόχος και των πλευρών, σύμφωνα με τα όσα λένε τουλάχιστον και οι Τούρκοι αξιωματούχοι, είναι τα πράγματα να παραμείνουν έτσι.
Ο κ. Μητσοτάκης θα απογειωθεί από το αεροδρόμιο της Ελευσίνας και θα φτάσει στην Άγκυρα μαζί με 10 υπουργούς και υφυπουργούς. Βάσει προγράμματος, ο κ. Ερντογάν θα τον υποδεχθεί στις 15:15 ώρα Ελλάδος, ενώ στην αρχή θα γίνει η κατ’ ίδιαν συνάντηση των δύο και θα ακολουθήσει το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας στην ολομέλεια του. Οι δηλώσεις προγραμματίζονται για μετά τις 17:00 και κατά πληροφορίες θα πρόκειται για μια προσεκτικά σκηνογραφημένη επίσκεψη, αν και ο Τούρκος πρόεδρος ενίοτε μπορεί να εκπλήξει. Ενώ ο κ. Μητσοτάκης θα συζητά με τον κ. Ερντογάν, οι υπουργοί της αποστολής θα έχουν κατ’ ίδιαν συναντήσεις με τους ομολόγους τους, σε διπλανούς χώρους στο Λευκό Παλάτι.
Προσθήκες της τελευταίας στιγμής ήταν ο υπουργός Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης και η υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη, ενώ κατά τα άλλα στην αποστολή μετέχουν ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, ο υπουργός Μετανάστευσης Θάνος Πλεύρης, ο υπουργός Πολιτικής Προστασίας Γιάννης Κεφαλογιάννης, ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη Μιχάλης Χρυσοχοίδης, η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών Χρίστος Δήμας και ο υφυπουργός Εξωτερικών Χάρης Θεοχάρης. Επίσης, θεωρείται πιθανό με την ελληνική αποστολή να έρθει και ο διοικητής της ΕΥΠ Θεμιστοκλής Δεμίρης. Αμέσως μετά το πέρας του επίσημου προγράμματος, ο κ. Ερντογάν θα παραθέσει δείπνο στην ελληνική αποστολή με παρόντα και τον Πατριάρχη Βαρθολομαίο.
Η ατζέντα και τα «τζαρτζαρίσματα»
Όπως έχει γράψει εδώ και μέρες το protothema.gr, στο τετ-α-τετ σκέλος της συνάντησης, στο οποίο οι δύο ηγέτες συνοδεύονται παγίως από τους δύο υπουργούς Εξωτερικών και τους διπλωματικούς τους συμβούλους (Μίλτων Νικολαϊδης και Ακίφ Τσαγατάι Κιλίτς), οι οποίοι εκτελούν και χρέη μεταφραστή, θα γίνει μια συνολική επισκόπηση των διμερών και περιφερειακών θεμάτων προς συζήτηση.
Η Ελλάδα αναμένεται να θέσει το ζήτημα των τουρκικών NAVTEX που προκαλούν εκνευρισμό και απαντώνται από την Αθήνα, αλλά και να εξηγήσει τα του θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού και των θαλασσίων πάρκων. Από την άλλη, η Άγκυρα είναι δεδομένα ενοχλημένη από τον αποκλεισμό της από το πρόγραμμα SAFE, ενώ είναι απέναντι στην επιλογή της Ελλάδας να συνταχθεί στρατηγικά με το Ισραήλ, με δεδομένη τη σχέση της με τη Χαμάς. Βεβαίως, θα τεθούν και τα περιφερειακά ζητήματα, όπως η κατάσταση στο Ιράν, η Μέση Ανατολή και ο πόλεμος στην Ουκρανία.
Ένας βασικός στόχος της επίσκεψης είναι Αθήνα και Άγκυρα να εκπέμψουν από κοινού μήνυμα ότι μπορούμε να συζητάμε, ακόμα και αν διαφωνούμε και αυτό να μην οδηγεί σε όξυνση των εντάσεων. Προφανώς αυτό είναι και ένα μήνυμα για λογιών λογιών σενάρια «αμερικανικής επιδιαιτησίας» που ανακυκλώνονται.
Αθήνα και Άγκυρα δεν είναι σε «πολεμικό» κλίμα εδώ και καιρό, αν και υπάρχουν σποραδικά επεισόδια και αιχμές που «βαραίνουν» την ατμόσφαιρα. Σε αυτή τη λογική «διαίρει και βασίλευε» και ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν αναγνώρισε προχθές ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης και ο Γιώργος Γεραπετρίτης έχουν εποικοδομητική στάση στην ελληνοτουρκική ατζέντα, σε αντίθεση με τον Νίκο Δένδια τον οποίον περιέγραψε ως «εμπόδιο» στην ανάπτυξη των ελληνοτουρκικών σχέσεων. «Η Ελλάδα ασκεί μια ενεργητική εξωτερική πολιτική, υποστηρίζοντας τις αξίες του διεθνούς δικαίου. Απ αυτές τις αξίες δεν θα αποστεί. Θελουμε σχέσεις καλής γειτονιάς», απαντούσαν χθες στα καρφιά Φιντάν ελληνικές διπλωματικές πηγές, θέλοντας να δείξουν ότι η στάση της Αθήνας είναι ενιαία και αδιαίρετη. Ο κ. Δένδιας πάντως θα είναι…σε απόσταση ασφαλείας, όπως και ο Τούρκος ομόλογος του Γιασάρ Γκιουλέρ, καθώς αμφότεροι συμμετέχουν στη Σύνοδο των υπουργών Άμυνας του ΝΑΤΟ.
Οι συμφωνίες χαμηλής πολιτικής
Μετά το πέρας των συνομιλιών, κάποιοι από τους υπουργούς θα υπογράψουν συμφωνίες ή κοινές δηλώσεις με τους Τούρκους ομολόγους τους. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Γιάννης Κεφαλογιάννης θα υπογράψει μια δήλωση προθέσεων για συνεργασία στις φυσικές καταστροφές με έμφαση τους σεισμούς, ενώ ο Τάκης Θεοδωρικάκος θα υπογράψει με τον ομόλογο του μια κοινή δήλωση για την τεχνολογία, την καινοτομία και την έρευνα, με έμφαση στη βιοτεχνολογία, την αγροτεχνολογία και με ώριμα περίπου 110 ερευνητικά σχέδια. Δύο συμφωνίες θα υπογράψει και ο υφυπουργός Εξωτερικών Χάρης Θεοχάρης που χειρίζεται τη θετική ατζέντα, μια εκ των οποίων θα αφορά το Enterprise Greece. Τέλος και ο Κυριάκος Πιερρακάκης καλείται να συζητήσει με τον Τούρκο ομόλογο του Μεχμέτ Σιμσέκ για τις προοπτικές αύξησης του διμερούς εμπορίου που αυτή τη στιγμή ανέρχεται στα 5 δισ. και υπάρχει προοπτική να φτάσει ακόμα και τα 10 δισ. ευρώ.
