Στη σημασία της έμπρακτης πίστης, της πνευματικής καθοδήγησης και της προσφοράς προς τον συνάνθρωπο αναφέρεται το μήνυμα της Ιεράς Μητρόπολης Φλωρίνης, Πρεσπών και Εορδαίας για την Κυριακή 19 Ιουλίου 2026, ημέρα κατά την οποία τιμώνται οι Άγιοι Πατέρες της Δ΄ Οικουμενικής Συνόδου.
Αναλυτικά:
Κυριακή Αγίων Πατέρων (Ματθ. 5, 14-19) (Κυριακή 19 Ιουλίου 2026) Ακούμε σήμερα τον Χριστό μας να αναφέρει στους μαθητές Του· «Εσείς είστε το φως του κόσμου. Δεν είναι δυνατόν να κρυφτεί πόλη που βρίσκεται πάνω σε ένα βουνό. Ούτε ανάβουν λυχνάρι και το τοποθετούν κάτω από σκεύος, αλλά πάνω στον λυχνοστάτη, και έτσι λάμπει σε όλους που βρίσκονται στο σπίτι. Έτσι πρέπει να λάμψει το φως σας μπροστά στους ανθρώπους, για να δουν τα καλά σας έργα, και να δοξάσουν τον Πατέρα σας που είναι στον ουρανό. Μη νομίσετε ότι ήρθα για να καταργήσω τον νόμο ή τους προφήτες. Δεν ήρθα να καταργήσω αλλά να εκπληρώσω. Αλήθεια σας λέω, έως ότου παρέλθει ο ουρανός και η γη, ούτε ένα γιώτα ή μικρή στιγμή δεν θα καταργηθεί από τον νόμο μέχρι να γίνουν όλα. Εκείνος λοιπόν που θα παραβεί μια από τις εντολές αυτές, τις ελάχιστες, και διδάξει τους άλλους να κάνουν το ίδιο, αυτός θα ονομαστεί ελάχιστος στη Βασιλεία των Ουρανών. Ενώ εκείνος που τις εφαρμόζει και τις διδάσκει, αυτός θα ονομαστεί μεγάλος στη Βασιλεία των Ουρανών».
Είναι προφανές ότι η Εκκλησία μας διάλεξε την περικοπή αυτή για να ανταποκρίνεται στην εορτή των Αγίων Πατέρων που γιορτάζουμε σήμερα. Οι άγιοι Πατέρες όντως έγιναν φως στον κόσμο, έγιναν η πόλη που είναι χτισμένη ψηλά στο βουνό, για να τη βλέπουν όλοι, έγιναν το λυχνάρι που φωτίζει όλους όσους είναι στην Εκκλησία. Έδειξαν στον κόσμο τα καλά τους έργα και έτσι δόξασαν τον ουράνιο Πατέρα. Αγωνίστηκαν για τη διαφύλαξη της ορθότητας και της ακεραιότητας των δογμάτων της πίστεως. Δεν δέχθηκαν καμία παρέκκλιση από τον νόμο του Κυρίου. Κράτησαν ανόθευτο τον λόγο Του, με κάθε θυσία, και με τη διδασκαλία και τα άγια έργα τους έγιναν σε όλους μας πρότυπα που μας στηρίζουν και μας στερεώνουν στην κιβωτό της σωτηρίας μας, τη Μία, Αγία, Καθολική και Αποστολική Εκκλησία. Με την ποιμαντική τους επιστήμη και μέριμνα, την αγωνία, το ανύστακτο ενδιαφέρον τους και την καθαρή τους διδασκαλία, όπως λέει και το γνωστό δοξαστικό «το μυστήριον της θεολογίας τρανώς παρέδωκαν τη Εκκλησία». Αυτός ο αγώνας τους για το ορθό δόγμα και η πίστη και η αγάπη τους στον Χριστό υπαγόρευε και το ορθόδοξο ήθος στη ζωή τους. Όταν έχεις ορθή πίστη, δεν ακολουθείς μια ατομική ηθική, αλλά το ήθος της Εκκλησίας. Έτσι, αυτοί οι απλανείς αστέρες του νοητού στερεώματος, τα πάγχρυσα στόματα του Λόγου, τα μυρίπνοα άνθη του παραδείσου, έγιναν όντως ακαθαίρετοι πύργοι, στύλοι και εδραιώματα της Εκκλησίας μας.
Εξακόσιοι τριάντα στον αριθμό οι Πατέρες της Δ’ Οικουμενικής Συνόδου, η οποία συνήλθε το 451 στη Χαλκηδόνα, διετύπωσαν το χριστολογικό δόγμα, ότι δηλαδή ο Ιησούς Χριστός είναι τέλειος Θεός αλλά και τέλειος άνθρωπος. Στο πρόσωπο του Χριστού ενώθηκαν οι δύο φύσεις, θεϊκή και ανθρώπινη, «ασυγχύτως, ατρέπτως, αδιαιρέτως, αχωρίστως». Γνωστό είναι και το θαύμα της πολιούχου της Χαλκηδόνας αγίας μεγαλομάρτυρος Ευφημίας, με το οποίο επεκύρωσε τις αποφάσεις της Συνόδου. Όλες οι παρομοιώσεις, που ακούσαμε στο ευαγγελικό ανάγνωσμα, αναδεικνύουν τον πιστό χριστιανό σαν φωτεινό καθοδηγητή που δείχνει τον δρόμο προς το πραγματικό φως, προς τον Πατέρα των φώτων. Εξάλλου, αν ο Χριστός μας φανέρωσε τον Πατέρα, το Άγιο Πνεύμα μας φωτίζει μετά την Πεντηκοστή για να φανερωθεί στη ζωή μας ο Χριστός. Οι Άγιοι Πατέρες, ως πνευματοφόροι, πνευματοκινούμενοι και πνευματοκαθοδηγούμενοι, μας οδηγούν με ασφάλεια στο αληθινό φως, το αστείρευτο, το άδυτο και αιώνιο, που είναι ο Χριστός. Το Φως που φωτίζει και αγιάζει κάθε άνθρωπο που έρχεται στον κόσμο. Ο χριστιανός που γνωρίζει και λαμβάνει το φως του Χριστού στη ζωή του έχει τα ακόλουθα χαρακτηριστικά: Πρώτον, είναι τέκνον φωτός και υιός ημέρας. Η ζωή του βρίσκεται μέσα στο φως του Χριστού και δεν έχει καμιά σχέση με το σκοτάδι της αμαρτίας. Το φως του Χριστού ελέγχει τις πράξεις των ανθρώπων.
Συνοδεύει τη ζωή τους, που είναι ορατή από παντού. Δεύτερον, έχει φωτιστική αποστολή στον κόσμο. Το λυχνάρι δεν το βάζουν κάτω από τον τενεκέ, με κίνδυνο να σβήσει αμέσως, αλλά το τοποθετούν ψηλά, στον λυχνοστάτη. Ξεπερνά κάθε εμπόδιο όποιος ζει έντονα το γεγονός της σωτηρίας του και αισθάνεται την υποχρέωση να γίνει φως και για τους άλλους. Τρίτον, τα καλά έργα αποτελούν απαραίτητα εκδήλωση και καρπό του Φωτός. Η χριστιανική ιδιότητα εκφράζεται με έργα και όχι απλά με λόγια. Αντιπαρέρχεται τον κίνδυνο της αυτοδικαίωσης και δεν ξεχνά ποτέ ότι λυτρωτής και σωτήρας είναι ο Χριστός, και όχι η αρετή και τα έργα, όσα και αν είναι αυτά. Τα έργα δεν είναι ούτε προϋπόθεση, ούτε μέσο της λύτρωσης, γιατί έτσι υποτιμούμε τη μοναδική λυτρωτική αξία του Σταυρού. Όσοι οι πιστεύουμε και αγαπούμε τον Χριστό «επόμενοι τοις αγίοις πατράσιν» αγωνιζόμαστε μέσα στην Εκκλησία τον καλόν αγώνα όχι για την απόκτηση μιας ατομικής ηθικής, αλλά μέσα από την κοινωνία και την ενότητά μας με τον Χριστό και τους αδελφούς να ζήσουμε με ορθόδοξη πίστη, αλλά και ορθόδοξη ζωή. Ας μας βοηθήσουν σ’ αυτό με τις πρεσβείες τους και οι Άγιοι Πατέρες μας, ώστε με το έλεος του Κυρίου να βρούμε όλοι μας τη σωτηρία. Αμήν.
