Τη σχετική αποκάλυψη έκανε ο Επίτροπος για τον Προϋπολογισμό και Διοίκηση Johannes Hahn απαντώντας σε ερώτηση της Ευρωβουλευτού της ΝΔ -ΕΛΚ Μαρίας Σπυράκη , η οποία εστίασε στο ζήτημα του λαθρεμπορίου καπνικών προϊόντων μετά την άρση των περιορισμών λόγω της πανδημίας καθώς το πρόβλημα επανεμφανίστηκε .
Ο Επίτροπος υπογράμμισε ότι σε όλη την ΕΕ, υπάρχει απώλεια περίπου 10 δισ. ευρώ κάθε χρόνο για τους εθνικούς προϋπολογισμούς και τον προϋπολογισμό της ΕΕ λόγω του παράνομου εμπορίου καπνικών προϊόντων.
«Το ενωσιακό σύστημα ιχνηλασιμότητας των προϊόντων καπνού αποτελεί σημαντική εξέλιξη· βάσει αυτού όλες οι μονάδες συσκευασίας των προϊόντων καπνού φέρουν μοναδικό κωδικό αναγνώρισης. Αυτό βοηθά τα κράτη μέλη και την Επιτροπή να παρακολουθούν και να εντοπίζουν τις κινήσεις των προϊόντων καπνού και να καθορίζουν πότε ένα προϊόν εκτρέπεται στην παράνομη αγορά. Από τον Μάιο του 2019, σχεδόν 30 δισεκατομμύρια πακέτα τσιγάρων και καπνού για στριφτά τσιγάρα έχουν σημανθεί με μοναδικούς κωδικούς αναγνώρισης» σημειώνει στην απάντησή του ο κ. Hahn.
Ταυτόχρονα παραδέχεται ότι το λαθρεμπόριο καπνικών προϊόντων εξακολουθεί να έχει μεγάλη έκταση παρά τα σχετικά μέτρα της ΕΕ με αποτέλεσμα η OLAF να έχει συμβάλει στην κατάσχεση ,μόνο το 2019 ,σε πάνω από 250 χιλιάδες τόνους λαθραίων τσιγάρων.
Ολόκληρη η ερώτηση της κ. Σπυράκη και η απάντηση του Eπιτρόπου Johannes Hahn έχει ως εξής:
Το λαθρεμπόριο καπνικών προϊόντων αποτελεί ένα σημαντικό πρόβλημα που ταλανίζει τις μικρές επιχειρήσεις λιανικής που λειτουργούν νόμιμα, διότι μειώνει τον τζίρο τους, αφού απομακρύνει μεγάλο μέρος καταναλωτών από αυτές. Οι περιορισμοί που εφαρμόστηκαν λόγω της πανδημίας περιόρισαν προσωρινά το πρόβλημα, καθώς η αγορά σταμάτησε να κινείται και συμπαρέσυρε σε μεγάλο βαθμό και το λαθρεμπόριο, που δρα ως φαίνεται παρασιτικά. Ωστόσο, με την άρση των περιορισμών, το πρόβλημα εμφανίζεται ξανά και δυσχεραίνει ακόμη περισσότερο την ήδη πληγείσα μικρή λιανική αγορά και τους νόμιμα δραστηριοποιούμενους σε αυτή.
Με αυτά τα δεδομένα ερωτάται η Επιτροπή:
1. Πώς αποτιμάται η ετήσια οικονομική απώλεια από το παράνομο εμπόριο καπνικών προϊόντων για τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σύμφωνα με τα στοιχεία που έχει στη διάθεσή της;
2. Σε ποιες ενέργειες προτίθεται να προβεί για την καταπολέμηση του λαθρεμπορίου καπνικών προϊόντων σε ευρωπαϊκό επίπεδο;
Απάντηση του κ Hahn, εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (7.9.2020)
1. Λόγω του λαθραίου χαρακτήρα της παράνομης αγοράς καπνού, είναι δύσκολο να προσδιοριστούν με ακρίβεια οι σχετικές απώλειες εσόδων. Επομένως, η Επιτροπή δεν διαθέτει επίσημα στοιχεία για τα απολεσθέντα ποσά λόγω του λαθρεμπορίου τσιγάρων, αλλά εκτιμάται ότι, σε όλη την ΕΕ, υπάρχει απώλεια περίπου 10 δισ. ευρώ κάθε χρόνο για τους εθνικούς προϋπολογισμούς και τον προϋπολογισμό της ΕΕ λόγω του παράνομου εμπορίου καπνικών προϊόντων. Εκτός από την απώλεια αυτή πρέπει να ληφθούν υπόψη και άλλες επιζήμιες επιπτώσεις στις πολιτικές για τη δημόσια υγεία και στα έννομα συμφέροντα των νομοταγών επιχειρήσεων.
2. Η Επιτροπή συμμετέχει ενεργά στην καταπολέμηση του παράνομου εμπορίου καπνού, το οποίο επηρεάζει τα δημόσια οικονομικά της ΕΕ και των κρατών μελών· τον Δεκέμβριο του 2018, ενέκρινε νέο σχέδιο δράσης το οποίο περιλαμβάνει για τον σκοπό αυτό 50 στοχευμένες δράσεις πολιτικής και μέτρα επιβολής, τα οποία αποσκοπούν επίσης στην προστασία της δημόσιας υγείας και της δημόσιας ασφάλειας.
Το ενωσιακό σύστημα ιχνηλασιμότητας των προϊόντων καπνού αποτελεί σημαντική εξέλιξη· βάσει αυτού όλες οι μονάδες συσκευασίας των προϊόντων καπνού φέρουν μοναδικό κωδικό αναγνώρισης. Αυτό βοηθά τα κράτη μέλη και την Επιτροπή να παρακολουθούν και να εντοπίζουν τις κινήσεις των προϊόντων καπνού και να καθορίζουν πότε ένα προϊόν εκτρέπεται στην παράνομη αγορά. Από τον Μάιο του 2019, σχεδόν 30 δισεκατομμύρια πακέτα τσιγάρων και καπνού για στριφτά τσιγάρα έχουν σημανθεί με μοναδικούς κωδικούς αναγνώρισης.
Όσον αφορά τις επιχειρησιακές δραστηριότητες, η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) έχει μια μοναδική εντολή διεξαγωγής ερευνών για την καταπολέμηση του λαθρεμπορίου τσιγάρων και συντονίζει τις πολύπλοκες διασυνοριακές επιχειρήσεις καταπολέμησης του λαθρεμπορίου που διεξάγονται από τις αρχές επιβολής του νόμου εντός και εκτός της ΕΕ, ώστε να καταστεί δυνατή η είσπραξη των διαφυγόντων δασμών και η δίωξη των δραστών. Για παράδειγμα, το 2019 η δράση της OLAF συνέβαλε στην κατάσχεση άνω των 250 εκατομμυρίων τσιγάρων.
