Η σημερινή Κυριακή δεν αποτελεί απλώς μια ακόμη ημέρα στη ζωή μας και στο εορτολόγιο της Εκκλησίας. Είναι μια στάση στον χρόνο, μια πρόσκληση για αυτογνωσία και προετοιμασία. Βρισκόμαστε στο κατώφλι των Θεοφανείων, της εορτής κατά την οποία ο ουρανός ανοίγει και ο Θεός φανερώνεται στον κόσμο. Πριν όμως ο Χριστός φανερωθεί στα νερά του Ιορδάνη, προηγείται η φωνή του Προδρόμου, που διασχίζει τους αιώνες και φτάνει σήμερα σε κάθε καρδιά, καλώντας μας να ετοιμάσουμε τον δρόμο της ψυχής μας.
Ο Ιωάννης ο Βαπτιστής δεν κηρύττει εύκολα λόγια ούτε προσφέρει επιφανειακή παρηγοριά. Τονίζει την αλήθεια. Το βασικό του μήνυμα είναι η μετάνοια. Και η μετάνοια δεν είναι απλή λύπη για τα λάθη του παρελθόντος. Είναι βαθιά αλλαγή νοοτροπίας, αλλαγή προσανατολισμού και του τρόπου ζωής. Είναι η απόφαση του ανθρώπου να πάψει να περιστρέφεται γύρω από τον εαυτό του και να αρχίσει να ζει με κέντρο τον Θεό.
Γι’ αυτό και ο Πρόδρομος καλεί τον λαό να φέρει «καρπούς αντάξιους της μετάνοιας». Δεν αρκεί η τυπική θρησκευτικότητα. Ο Χριστός ζητά έργα. Ζητά μεταμορφωμένη συμπεριφορά, συνείδηση φωτισμένη, ζωή που να αντανακλά την παρουσία Του. Η πίστη δεν αποδεικνύεται με λόγια αλλά με τον τρόπο που συγχωρούμε, υπομένουμε, αγαπούμε και στεκόμαστε απέναντι στον συνάνθρωπό μας.
Το κεντρικό μήνυμα της ημέρας προ των Φώτων είναι ότι ο Χριστός δεν έρχεται μόνο να φανερωθεί ιστορικά στον Ιορδάνη, αλλά θέλει να φανερωθεί μέσα στην καρδιά του κάθε ανθρώπου. Όμως δεν επιβάλλεται. Δεν εισβάλλει. Περιμένει. Και περιμένει έναν δρόμο καθαρό, χωρίς εμπόδια, χωρίς πέτρες αμαρτίας και χωρίς τείχη εγωισμού.
Πόσες φορές λέμε ότι θέλουμε τον Χριστό στη ζωή μας, αλλά στην πράξη κρατούμε κλειστές τις πόρτες της καρδιάς μας. Πόσες φορές ζητούμε ειρήνη από τον Θεό, αλλά δεν εγκαταλείπουμε τα πάθη που μας ταράζουν. Πόσες φορές προσευχόμαστε για φως, αλλά συνεχίζουμε να ζούμε μέσα στις σκιές των συνηθειών μας. Η Κυριακή προ των Φώτων είναι Κυριακή ευθύνης. Ο Θεός ετοιμάζεται να φανερωθεί και το ερώτημα είναι αν εμείς ετοιμαζόμαστε να Τον δεχθούμε.
Ο Πρόδρομος μας δείχνει τον τρόπο. Να ισιώσουμε τους δρόμους της ψυχής μας. Να διορθώσουμε τις σχέσεις μας. Να συμφιλιωθούμε με όσους πληγώσαμε. Να ζητήσουμε συγχώρεση. Να αφήσουμε την υπερηφάνεια. Να καθαρίσουμε την καρδιά από μίσος, φθόνο και κατάκριση. Να επιστρέψουμε στη σιωπή και στην προσευχή. Κάθε αμαρτία γίνεται εμπόδιο στον δρόμο της σωτηρίας. Κάθε πάθος υψώνει τείχος. Και ο Χριστός περιμένει να κατεδαφίσουμε αυτά τα εμπόδια για να περάσει.
Ο Ιορδάνης δεν είναι απλώς ένα ποτάμι της ιστορίας και ενός τόπου. Είναι η εικόνα της ψυχής μας. Όπως ο Χριστός κατεβαίνει στα νερά για να τα αγιάσει, έτσι θέλει να κατεβεί και στην καρδιά μας για να την φωτίσει. Αλλά η κάθαρση προηγείται του φωτισμού. Η μετάνοια προηγείται της χάρης. Η ταπείνωση ανοίγει τον ουρανό. Η Εκκλησία ως μάνα, με τη σοφία της, μας προετοιμάζει σήμερα. Δεν μας καλεί ακόμη σε πανηγυρισμούς. Μας καλεί σε εσωτερική σιωπή, σε αυτοκριτική και σε απόφαση ζωής. Τα Θεοφάνεια δεν είναι απλώς μια μεγάλη εορτή. Είναι πρόσκληση αναγέννησης. Είναι ευκαιρία να ξαναρχίσει η ζωή μας.
Η σημερινή Κυριακή μας αφήνει δύο μεγάλα μηνύματα. Το πρώτο είναι ότι χωρίς μετάνοια δεν υπάρχει αληθινή συνάντηση με τον Χριστό. Ο Θεός περνά από τη ζωή μας, αλλά μόνο ο καθαρός δρόμος της καρδιάς Τον οδηγεί μέσα μας. Το δεύτερο είναι ότι ο Χριστός δεν φανερώνεται μόνο στον Ιορδάνη, αλλά θέλει να φανερωθεί και μέσα μας. Τα Θεοφάνεια δεν είναι ανάμνηση, είναι εμπειρία ζωής.
Ας πορευθούμε λοιπόν προς την εορτή των Φώτων με καρδιά καθαρή, συνείδηση φωτισμένη και ψυχή έτοιμη να δεχθεί τον Χριστό, ώστε όταν ακουστεί το «Στον Ιορδάνη βαπτίζεσαι, Κύριε», να μπορούμε να πούμε και εμείς μέσα μας, Κύριε, έλα και στη δική μου ζωή.
Αμήν.
