Την υλοποίηση παρεμβάσεων που απαντούν σε δύο από τις σημαντικότερες προκλήσεις, τη στεγαστική κρίση και το ενεργειακό κόστος, προβλέπει το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο.
Δικαιούχοι του Ταμείου θα είναι οι ενεργειακά και μεταφορικά ευάλωτοι καταναλωτές – δηλαδή 1,5 εκατ. νοικοκυριά και 70.000 πολύ μικρές επιχειρήσεις.
Ποιοι θα είναι οι δικαιούχοι του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου
Στην πράξη, στην περίπτωση των νοικοκυριών η ενεργειακή και μεταφορική ευαλωτότητα θα καθορίζεται από εισοδηματικά και κοινωνικά κριτήρια, τα οποία θα επικαιροποιούνται ετησίως.
Ενδεικτικά, δικαιούχοι στις δράσεις του Ταμείου θα είναι μονομελή νοικοκυριά χωρίς παιδιά και χωρίς αναπηρία με ετήσιο εισόδημα έως 10.500 ευρώ ή ζευγάρια µε 2 παιδιά και χωρίς αναπηρία με ετήσιο εισόδημα έως 27.100. Ευάλωτες πολύ μικρές επιχειρήσεις θα θεωρούνται οι εταιρείες µε έως 9 εργαζόµενους και έως 2 εκατ. ευρώ κύκλο εργασιών.
Ανέγερση 2.350 κοινωνικών κατοικιών
Μία από τις πρώτες δράσεις του Ταμείου θα αφορά τη στεγαστική κρίση, καθώς εντός του 2026 θα ξεκινήσει η ανέγερση 2.350 κοινωνικών κατοικιών για 7.000 ευάλωτους πολίτες, όπως επισήμανε χθες κατά την αναλυτική παρουσίαση των έργων ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης. Για τον σκοπό αυτό θα αξιοποιηθούν 435 εκατομμύρια ευρώ, με τις κατοικίες να ανεγείρονται σε τέσσερα ανενεργά στρατόπεδα, δύο στην Αττική (Χαϊδάρι και Αχαρνές) και από ένα σε Θεσσαλονίκη (Στρατόπεδο Ζιάκα) και Πάτρα (Στρατόπεδο Μανουσογιαννάκη).
Ποιες οικογένειες θα έχουν προτεραιότητα
Τα διαµερίσµατα θα παραχωρούνται µε πολύ χαµηλό µίσθωµα σε ευάλωτες οικογένειες, µε προτεραιότητα σε νέα ζευγάρια, πολύτεκνες οικογένειες, οικογένειες µε µέλη άτοµα µε αναπηρία, µονογονεϊκές οικογένειες. Απαντώντας σε σχετική ερώτηση, ο κ. Χατζηδάκης δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο στην πορεία να αποφασιστεί και η δυνατότητα εξαγοράς των κατοικιών από τους δικαιούχους.
Αντικατάσταση των συμβατικών ταξί με ηλεκτρικά
Όπως συμπλήρωσε, σε αυτή τη φάση προτεραιότητα δίνεται επίσης στη δράση για την αντικατάσταση των συμβατικών ταξί με ηλεκτρικά, αποτελώντας τη δεύτερη δράση που θα ξεκινήσει εντός του 2026. Μέσω του Ταμείου θα δοθεί επιδότηση ύψους 20.000 ευρώ ανά όχημα. Υπενθυμίζεται ότι τον εκσυγχρονισμό του στόλου με την παροχή επιδότησης 20.000 ευρώ προωθεί σχέδιο νόμου που συζητείται αυτές τις ημέρες στη Βουλή, ώστε να δρομολογηθεί η αντικατάσταση συµβατικών οχηµάτων, των οποίων λήγει ο χρόνος ζωής.
Παρουσιάζοντας το σχετικό έργο του Ταμείου, ο κ. Χατζηδάκης επισήμανε ότι με την επιδότηση η αγορά ενός ηλεκτρικού οχήματος κοστίζει όσο και ενός συμβατικού, ενώ οι δικαιούχοι θα έχουν άμεση πρόσβαση στην επιχορήγηση, χωρίς χρονοβόρες γραφειοκρατικές διαδικασίες. Συμπλήρωσε ότι στην Αθήνα αυτή τη στιγμή οι δημόσιοι σταθμοί φόρτισης είναι περισσότεροι από τα ηλεκτρικά ταξί (όταν η αναλογία στην Ευρώπη είναι ένας σταθμός ανά 10 οχήματα), επομένως οι επαγγελματίες δεν έχουν πρόβλημα ανεφοδιασμού των οχημάτων τους.
«Στο παιχνίδι» οι λογαριασμοί ρεύματος
Ο κ. Χατζηδάκης συμπλήρωσε ότι κάθε μέρα γίνεται προσπάθεια για την ωρίμανση όλων των προβλεπόμενων δράσεων, επομένως στην πορεία είναι πιθανό να δρομολογηθούν και άλλα μέτρα εντός του έτους. Συνολικά στο Ταμείο προβλέπονται 25 έργα, τα οποία θα «τρέξουν» μέχρι το 2030 χάρη στον συνολικό προϋπολογισμό ύψους 5,3 δισ. ευρώ.
Η μερίδα του λέοντος προορίζεται για τα νέα «Εξοικονομώ» για νοικοκυριά, συνολικού ύψους 1,2 δισ. ευρώ. Στα προγράμματα «Εξοικονομώ» προβλέπεται να ενταχθούν 62.000 δικαιούχοι, ενώ τα ποσοστά ενίσχυσης των επενδύσεων μπορεί να ξεπερνούν και το 80%, με επιδότηση και του ΦΠΑ.
Οι οικιακοί καταναλωτές θα έχουν τη δυνατότητα να επιλέξουν τις επενδύσεις ενεργειακής θωράκισης των κατοικιών τους (όπως μονώσεις, θερμοπροσόψεις, συστήματα σκίασης, αλλαγή κουφωμάτων κ.λπ.). Σημαντική καινοτομία είναι ότι για πρώτη φορά στα προγράμματα θα εμπλακούν οι ενεργειακοί πάροχοι, ώστε η αποπληρωµή της ίδιας δαπάνης του νοικοκυριού να γίνεται µε σταδιακές καταβολές και µέσω του λογαριασµού ηλεκτρικής ενέργειας, κατόπιν συµφωνίας µε τον προμηθευτή.
«Θα ακολουθήσουμε την πιο βελτιωμένη εκδοχή του Οδηγού, έχουμε εντοπίσει τις αδυναμίες των προηγούμενων προγραμμάτων, ώστε να έχουμε μια βελτιωμένη εκδοχή με βάση και τις προτάσεις της αγοράς, όπως του ΤΕΕ», σημείωσε ο κ. Παπασταύρου.
Στην πράξη, όπως έχει γράψει το iefimerida, η συμμετοχή των προμηθευτών θα γίνει μέσω της φόρμουλας του on-bill financing, η οποία πρόκειται να θεσμοθετηθεί άμεσα με νομοθετική ρύθμιση από το ΥΠΕΝ, ώστε οι εταιρείες να καλύπτουν την ίδια δαπάνη του πελάτη τους και το έμμεσο δάνειο να εξοφλείται στη συνέχεια μέσω των λογαριασμών ρεύματος. Η φόρμουλα αυτή θα συνδυαστεί με τα «λευκά πιστοποιητικά».
Θωράκιση από τις ανατιμήσεις
Στόχος του Ταμείου είναι να θωρακιστούν από τις ανατιμήσεις που θα προκαλέσει το νέο Σύστημα Εμπορίας Ρύπων για τα κτίρια και τις οδικές μεταφορές (ETS 2), οι ενεργειακά και μεταφορικά ευάλωτοι καταναλωτές – 1,5 εκατ. νοικοκυριά και 70.000 πολύ μικρές επιχειρήσεις.
Απαντώντας σε ερώτηση του iefimerida, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας σημείωσε πως η μετάθεση κατά ένα έτος της έναρξης του ETS 2 (το 2028) δεν επηρεάζει το χρονοδιάγραμμα του Ταμείου. Επίσης, το ίδιο ισχύει και με τις συζητήσεις που γίνονται εντός ΕΕ για τροποποιήσεις στο ETS 2 (όπως και στο ETS 1), σημειώνοντας πως η κατεύθυνση προς την απανθρακοποίηση δεν αλλάζει, παρά τις όποιες προσαρμογές μπορεί να υπάρξουν στην πορεία.
Μεταξύ των υπόλοιπων δράσεων που ξεχωρίζουν είναι η αλλαγή συστήματος θέρμανσης και θερμοσίφωνα (προϋπολογισμού 930 εκατ.), μέσω της οποίας θα ωφεληθούν τουλάχιστον 170.000 νοικοκυριά για την εγκατάσταση αντλιών θερμότητας και 110.000 για εγκατάσταση ηλιακών θερμοσιφώνων. Επίσης, περίπου 780.000 νοικοκυριά που λαµβάνουν επίδοµα θέρµανσης θα ενισχύονται με επιπλέον 100 ευρώ, περίπου, την περίοδο 2027- 2032.
Παράλληλα, θα δρομολογηθεί η προµήθεια νέων ηλεκτρικών λεωφορείων και συρµών µετρό, το leasing ηλεκτρικών οχηµάτων µε πολύ χαµηλό µίσθωµα («social leasing») για νοικοκυριά µε αυξηµένες µεταφορικές ανάγκες, όπως και η 100% επιδότηση για ατοµικά µέσα µετακίνησης σε άτοµα µε αναπηρία. Όσον αφορά τις πολύ μικρές επιχειρήσεις, θα «τρέξει», μεταξύ άλλων, επιδότηση για αγορά ή µίσθωση ηλεκτρικών επαγγελµατικών οχηµάτων.
