Ένα χρόνιο πρόβλημα που ενσπείρει τον φόβο στους κατοίκους της Καστοριάς, τόσο των οικισμών όσο και των πόλεων πλέον, είναι η καθημερινή σχεδόν επαφή με τις αρκούδες που, λόγω και του υπερπληθυσμού, κάνουν κάτι περισσότερο από αισθητή την παρουσία τους, ενώ δεν λείπουν και οι καταγγελίες για επιθέσεις των ζώων, ακόμη και σε ανθρώπους.
Οι διαμαρτυρίες των πολιτών είναι πολλές, χωρίς όμως μέχρι στιγμής να έχει βρεθεί κάποια λύση στο πρόβλημα που συνεχώς εντείνεται, ενώ τα κατά καιρούς μέτρα που λαμβάνονται δεν φαίνεται να έχουν ουσιαστικά αποτελέσματα.
Το μέγεθος του προβλήματος ήταν ο λόγος και για το Ψήφισμα Διαμαρτυρίας, που συνέταξε η Ένωση Προέδρων Δημοτικών Κοινοτήτων Νομού Καστοριάς, το οποίο εστάλη προς όλους τους αρμόδιους φορείς, με θέμα «Ανεξέλεγκτη παρουσία αρκούδων στις κατοικημένες περιοχές της Καστοριάς- Κραυγή αγωνίας για την ασφάλεια των πολιτών και την επιβίωση τους στην ύπαιθρο».
«Το πρόβλημα με την ολοένα αυξανόμενη και ανεξέλεγκτη παρουσία αρκούδων μέσα στον αστικό ιστό, στις αυλές των σπιτιών μας και στις αγροτοκτηνοτροφικές μας μονάδες έχει ξεπεράσει κάθε προηγούμενο και κάθε όριο ανοχής. Η κατάσταση έχει φτάσει στο απροχώρητο. Δεν μιλάμε πλέον για σποραδικά περιστατικά στην άγρια φύση, αλλά για μια καθημερινή απειλή μέσα στις κοινότητές μας», αναφέρουν οι Πρόεδροι στο Ψήφισμα, επισημαίνοντας ότι τα υφιστάμενα μέτρα (απωθητικά μέσα, περιφράξεις) έχουν αποδειχθεί αναποτελεσματικά μπροστά στον μεγάλο πληθυσμό των ζώων και την αναζήτηση τροφής εντός των οικισμών.
Επιπρόσθετα, οι Πρόεδροι τονίζουν πως οι διαδικασίες αποζημίωσης είναι χρονοβόρες και δεν καλύπτουν το μέγεθος της ζημιάς, ενώ ζητούν την άμεση λήψη μέτρων τόσο από την Πολιτεία όσο και από τις Τοπικές Αρχές.
Μιλώντας στο e-ptolemeos.gr η Πρόεδρος της Ένωσης, Κατερίνα Πηγατσιώτη, σημείωσε: «Οι Κοινότητες ανησυχούν και δεν κωλυσιεργούν. Δυστυχώς, όμως, δεν υπάρχει ούτε το θεσμικό πλαίσιο ούτε τα χρήματα για να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα από εμάς. Είμαστε υπέρ της προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος και φροντίζουμε για αυτό με τα έργα μας. Όμως, πρωτίστως είμαστε υπέρ του ανθρώπου».
Πιο συγκεκριμένα, οι Κοινότητες με το Ψήφισμα αιτούνται:
- Οι αρμόδιοι φορείς και τα αρμόδια Υπουργεία να αναλάβουν άμεσα τις ευθύνες τους πριν θρηνήσουμε ανθρώπινες ζωές.
- Άμεση επαναξιολόγηση του πληθυσμού των αρκούδων στην περιοχή και εκπόνηση νέας διαχειριστικής μελέτης, καθώς η φέρουσα ικανότητα του οικοσυστήματος έχει ξεπεραστεί.
- Θεσμοθέτηση μόνιμων, ενεργών και άμεσων ομάδων επέμβασης σε κάθε Δήμο, με κατάλληλο εξοπλισμό για την αποτελεσματική απομάκρυνση των ζώων από κατοικημένες περιοχές. Στην Ιαπωνία, που αντιμετωπίζει συχνά περιστατικά, χρησιμοποιούνται ειδικές ομάδες προσέγγισης, απωθητικά, ακόμα και ασκήσεις ετοιμότητας στα σχολεία.
- Λόγω της αύξησης των εμφανίσεων άγριας πανίδας κοντά σε κατοικημένες περιοχές, η κυβέρνηση πρέπει να θεσμοθετήσει πακέτα μέτρων που περιλαμβάνουν τη χρήση drones για εντοπισμό, εστίες παγίδευσης, καθώς και την οργάνωση ασκήσεων αποτροπής και ενημέρωσης του κοινού σε τοπικό επίπεδο
- Σε χώρες όπως την Ρουμανία, η διαχείριση περιλαμβάνει συχνά την οριοθέτηση ζωνών υποστήριξης όπου οι αρκούδες μπορούν να τρέφονται σε ελεγχόμενα σημεία εκτός αστικών ιστών για να μην προσεγγίζουν τα χωριά.
- Εξέταση της λύσης της ελεγχόμενης μεταφοράς (μετεγκατάστασης) αρκούδων σε άλλους κατάλληλους βιότοπους, μακριά από οικισμούς. Αναγκαία κρίνεται επίσης η εξέταση του ενδεχόμενου τεχνητού ελέγχου γεννήσεων (αντισύλληψη ή στείρωση) στις άγριες αρκούδες.
- 100% κάλυψη και άμεση καταβολή αποζημιώσεων για όλες τις ζημιές (φυτικό, ζωικό κεφάλαιο και πάγιο εξοπλισμό), χωρίς τις τρέχουσες γραφειοκρατικές αγκυλώσεις.
- Γενναία χρηματοδότηση των Δήμων και των Κοινοτήτων για την τοποθέτηση ειδικών, ασφαλών κάδων απορριμμάτων, ειδικών ανθεκτικών κάδων απορριμμάτων (bear-proof) και τη βελτίωση του δημοτικού φωτισμού.
Με το Ψήφισμά τους οι Πρόεδροι φέρουν την Πολιτεία προ των ευθυνών της, τονίζοντας πως «Αν συνεχίσει να εθελοτυφλεί, θα μας βρει απέναντί της με δυναμικές κινητοποιήσεις».
Γιάννα Λούσιου
