Φυτό ποώδες μονοετές καλλωπιστικό, πολύ δημοφιλές στην Ελλάδα, με φύλλα ελλειπτικά και ωοειδή και άνθη άσπρα που σχηματίζουν στάχεις στις κορφές των βλαστών. Ο βασιλικός, πιθανώς, να κατάγεται από την Ινδία, ίσως και το Ιράν και να έχει καλλιεργηθεί εκεί, για περισσότερα από 5.000 χρόνια. Αναφορά για τον βασιλικό γίνεται, τακτικά, από τους αρχαίους Έλληνες συγγραφείς, Θεόφραστο και Διοσκουρίδη.
ΕΔΑΦΟΣ
Θέλει γόνιμο έδαφος με αρκετή οργανική ουσία, με κομπόστ, κοπριά και βιολογικό λίπασμα ή χρησιμοποιώντας κατάλληλο έτοιμο φυτόχωμα για αρωματικά, φυτά που να τα περιέχει.
ΗΛΙΟΦΑΝΕΙΑ
Απαιτεί φως, χωρίς να είναι εκτεθειμένος απευθείας στον ήλιο, οι δυνατές ηλιακές ακτίνες του καλοκαιριού, ίσως προκαλέσουν εγκαύματα στα φύλλα.
ΑΝΕΜΟΙ
Να προφυλάσσεται από τους δυνατούς ανέμους.
ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΕΣ
Οι περισσότερες ποικιλίες βασιλικού είναι ετήσιες, πολύ ευαίσθητες στα πρώτα κρύα του χειμώνα.
ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ
Υπάρχουν δεκάδες ποικιλίες με διαφορές στο μέγεθος και στο χρώμα του φυλλώματος. Oι πιο ενδιαφέρουσες στον κόσμο είναι
African blue – Persian – Camphor – Cinnamon – Globe – Hoary – Holy – Rubin – Lemon – Lettuce leaf – Purple basil – Queen of Siam
Το φυτό το βρίσκουμε, σε όλη την Ελλάδα σαν καλλιεργούμενο στους κήπους και στις γλάστρες των σπιτιών για την καλλωπιστική του αξία.
Μεγαλύτερο ενδιαφέρον στην πατρίδα μας, κυρίως, για καλλωπιστικούς σκοπούς παρουσιάζουν ο ψιλόφυλλος και πλατύφυλλος βασιλικός και ο Αγιορείτικος ο τελευταίος είναι αυτός με την μεγαλύτερη αντοχή στο κρύο μπορεί να αντέξει και την παγωνιά του χειμώνα και ευδοκιμεί τουλάχιστον 3-4 χρόνια. και όχι μόνο ένα χρόνο που ζουν οι άλλες δυο ποικιλίες. Αλλά, στην Δυτ. Μακεδονία το χειμώνα θέλει προφύλαξη σε εσωτερικό χώρο που δεν πέφτει η θερμοκρασία κάτω από το μηδέν.
ΖΙΖΑΝΙΑ
Δεν πρέπει να αφήνουμε ζιζάνια μέσα στην γλάστρα, πρέπει να τα αφαιρούμε με προσοχή, για να μη ξεριζωθεί το φυτό γιατί δύσκολα συνέρχεται
ΣΠΟΡΑ
Σπορά του (ρίχνουμε 5 – 10 σποράκια απευθείας στη γλάστρα) γίνεται, νωρίς την άνοιξη , σε βάθος περίπου ένα εκατοστό θέλει 1-2 βδομάδες για να φυτρώσει.
ΜΕΤΑΦΥΤΕΥΣΗ
Η μεταφύτευση του γίνεται Απρίλιο – Μάιο. Υπάρχει και η λύση της αγοράς έτοιμων φυτών την ίδια εποχή.
ΑΡΔΕΥΣΗ
Αγαπά το δροσερό έδαφος, γι΄ αυτό πρέπει να ποτίζεται συχνά, κάθε 2-3 μέρες, σε μικρές ποσότητες, ενώ τις ζεστές καλοκαιρινές μέρες σε καθημερινή βάση.
Επαναλαμβάνετε το πότισμα, όταν στεγνώνει το χώμα.
ΛΙΠΑΝΣΗ
Θέλει κάθε μήνα, λίπασμα για καλύτερη ανάπτυξη του φυλλώματος του βασιλικού, πλούσιο σε άζωτο και μαγνήσιο.
ΑΝΘΟΦΟΡΙΑ
Ο βασιλικός ανθίζει από τον Ιούνιο ως τον Οκτώβριο.
ΑΦΑΙΡΕΣΗ ΦΥΛΛΩΝ ΚΑΙ ΛΟΥΛΟΥΔΙΩΝ
Κορφολογείτε συχνά τους βασιλικούς, κόβοντας λίγα φύλλα από την κορφή, για να διατηρείτε συμπαγές το σχήμα του. Και παρατείνετε τη διάρκεια της ζωής του, ψαλιδίζοντας τα άνθη του.
ΣΥΛΛΟΓΗ ΦΥΛΛΩΝ
Όταν συλλέγετε φύλλα για κατανάλωση, καλύτερα να κόβετε τις κορυφές, έτσι ώστε, να αναπτύσσονται και οι πλάγιοι βλαστοί.
ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΦΥΛΛΩΝ
Διατηρήστε φρέσκα φύλλα βασιλικού σε παγοκυψέλες στην κατάψυξη. όλο το χρόνο, ψιλοκόβοντας τα, προσθέτοντας λίγο νερό και βάζοντας το μείγμα σε παγοκυψέλες, στην κατάψυξη. Όταν θα χρειαστείτε βασιλικό στη συνταγή, βγάλετε ένα παγάκι
ΙΑΤΡΟΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ
Ο βασιλικός είναι αποτελεσματικός για πυρετούς ,κοινό κρυολόγημα βρογχίτιδα, το άσθμα, γρίπη, βήχα . Αλλά είναι και άριστο τονωτικό των νεύρων ,οξύνει και τη μνήμη, ενισχύει τα νεφρά ,διώχνει τα σπυράκια από το πρόσωπο, μειώνει το επίπεδο της χοληστερόλης στο αίμα είναι επωφελείς κατά της καρδιακής νόσου και του στρες.
Συμβάλει στην καταπολέμηση του έλκους και των μολύνσεων στο στόμα καθώς και στην αντιμετώπιση της μυκητιακών λοιμώξεων Χρησιμοποιείται σαν συστατικό οδοντόκρεμας για το βούρτσισμα των δοντιών Χρήσιμος είναι για θεραπεία από τον πονοκέφαλο ,πονόλαιμου, πέτρες στα νεφρά, δυσπεψία.
Στη φυτοθεραπεία, ο βασιλικός μπορεί να ληφθεί σε: Σπασμούς του στομάχου, Ναυτία, Σπασμούς της μήτρας, σε προβλήματα με την πέψη. και την εμμηνόπαυση. Ακόμα, σε διάφορες θεραπείες, που προκαλεί ο διαβήτης; διαβητικά έλκη ποδιών, διαβητική μικροαγγειοπάθεια, διαβητική νεφροπάθεια, υπεργλυκαιμία.
Ακόμη, στην ανακούφιση από τσιμπήματα των εντόμων και τα δαγκώματα από βδέλλες και φίδια.
ΠΑΡΕΝΕΡΓΕΙΕΣ
Να μην χρησιμοποιείται για αρωματοθεραπεία ή για ιατρικούς σκοπούς όταν η γυναίκα βρίσκεται σε κύηση, αλλά ούτε από γυναίκες που θηλάζουν. Όχι βασιλικό σε παιδιά κάτω των δέκα ετών. Η μεγάλες και συνεχείς λήψεις βασιλικού μπορεί να προκαλέσουν διαταραχές του εντέρου, την νόσο του Crohn ,πεπτικό έλκος, γαστρίτιδα.
Σε υψηλές δόσεις δρα ως ναρκωτικό και από την λάθος χρήση του αιθέριου ελαίου, υπάρχει ο κίνδυνος δηλητηρίασης. Η πρόσληψη σπόρων βασιλικού σε μεγάλες ποσότητες είναι επικίνδυνη, καθώς μπορεί να προκαλέσει δερματίτιδα ή ερυθρότητα του δέρματος.
Σε μακροχρόνιες δε θεραπείες, μπορεί να αποβεί τοξικός με μικρές πιθανότητες, προσβολής από καρκίνο. Όσοι πρόκειται να υποβληθούν σε χειρουργική επέμβαση να σταματήσουν να το χρησιμοποιούν τουλάχιστον 2 εβδομάδες, πριν από την προγραμματισμένη χειρουργική επέμβαση, για να μειωθεί ο κίνδυνος της αιμορραγίας, κατά τη διάρκεια της επέμβασης.
ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ!
Πριν χρησιμοποιήσετε τον βασιλικό για οποιαδήποτε θεραπεία, πρέπει να συμβουλευτείτε γιατρό.
του Σταύρου Π. Καπλάνογλου Γεωπόνου
