Ιδιαίτερη συγκίνηση και θαυμασμό αισθανόμαστε σήμερα όλοι οι Πόντιοι στην Ελλάδα και στη διασπορά για τον κορυφαίο αρχαίο πολεμικό μας χορό, τον Σέρρα χορό. Έναν χορό που τείνει να αποκτήσει πανελλήνια και παγκόσμια αποδοχή. Κανείς όμως δεν ασχολήθηκε στα σοβαρά με την ονοματοθεσία του που να τεκμηριώνει ιστορικά την ονομασία του χορού Σέρρα με δύο ρρ.
Οι Τούρκοι το Σέρρα χορό τον ονόμαζαν με τον ίδια ονομασία Σέρρα -χορονί, αδιαφορώντας βέβαια για την προέλευση και την ετυμολογία της λέξης.
Το ίδιο θα λέγαμε και για τους πόντιους αλλά και τους ελλαδίτες ιστορικούς που έδειξαν απόλυτη αδιαφορία για την ονοματοθεσία του Σέρρα χορού, αφού κάθε ένας από τους ευγενείς μας ιστορικούς βάπτιζε τον Σέρρα χορό με τη, δική του προσωπική επινόηση, έμπνευση δημιουργώντας έτσι έναν κυκεώνα ετυμολογιών, που από μόνες τους αυτοαναιρούνται.
Προκειμένου να αντιληφθούμε τον παραπάνω ισχυρισμό, θα αναφερθούμε σε μερικές μόνο από τις πάμπολες ετυμολογίες του Σέρρα χορού από τους σεβαστούς μας λαογράφους, που στην σημερινή εποχή θα πρέπει να τους κατανοήσουμε, γιατί στα χρόνια τους δυστυχώς δεν υπήρχαν διαθέσιμα τα μέσα που μας παρέχει σήμερα το διαδίκτυο με τις ψηφιακές βιβλιοθήκες και την αναζήτηση πολύτιμων πληροφοριών.
Ας δούμε τις ερμηνείες που έχουν δημοσιοποιηθεί από διάφορους λογίους της πρώτης γενιάς για την ονομασία του Σέρρα χορού: Για τους γνωρίζοντες την ποντιακή γραμματολογία μεταξύ των πνευματικών μας πατέρων υπήρξε μια διάχυτη διάθεση ευγενούς άμιλλάς αλλά και αυθεντίας για τη διεκδίκηση του αλάθητου… Έτσι και στην περίπτωση του κορυφαίου μας χορού Σέρρα οι ονοματοθέτες ή οι ονοματουργοί έσπευσαν και πάλι να πρωτοτυπήσουν :
1ον Κατά τον καθηγητή Ευγένιο Δρεπανίδη ο Σέρρα χορός προήλθε από τη φράση ‘΄ όρχησις εις ιερά ΄΄ και από αυτήν ‘ς -ιέρα- Σιέρρα- Σέρρα
2ον Ο Παντελής Μελανοφρύδης μας λέει, πως στα Σούρμενα και στον Όφι ο χορός πήρε το όνομά του από την Σάραν= επιληψίαν. (από την τρομώδη κίνηση της ασθένειας Σάρα -Σέρρα.)
3ον Ο Ιορδάνης Παμπούκης ομολόγησε στον Θανάση Γεωργιάδη το 1990 τα εξής: Ο χορός Σέρρα πήρε το όνομά του, διότι οι χορευτές έμπαιναν στη σειρά . Εις σειρά ‘ς-σειρά = Σερά .
4ον Ο Γεώργιος Φιρτινίδης μας επεξηγεί, πως ο Σέρρα χορός πήρε το όνομά του από ένα ψάρι ,το οποίο εξερχόμενο από το νερό της λίμνης σείει την ουρά: Σει’-ουρά =Σει-ου-ρρα =Σερρά. Η κίνηση του ψαριού προσομοιάζει στην κίνηση του Σέρρα χορού.
5ον Άλλοι ισχυρίστηκαν, πως ο χορός παίρνει την ονομασία του από την λατινική λέξη Serra = Σέρρα, που σημαίνει αλυσίδα ,γιατί ο χορός έχοντας συνήθως κυκλική μορφή προσομοιάζει με αλυσίδα.
6ον Ο Π.Δ.Μουζενίδης 3651 σ. της Ποντιακής εστίας μάς γράφει: Το όνομα του χορού τούτου προέρχεται εκ’ του παρά τα Πλάτανα ποταμού Σέρρα. Παρά τούτον υπάρχουσιν δύο χωρία, των οποίων οι κάτοικοι εφημίζοντο ως οι κάλλιστοι χορευταί του.
Την ίδια άποψη επικαλούνται οι περισσότεροι των λαογράφων μας.. Κανείς όμως δε διερωτήθηκε, από πού πήρε το όνομά του ο ποταμός Σέρρα…!
Η τελευταία εκδοχή είναι η περισσότερο αίολος, αφού δεν απαντά από πού πήρε ο μικρός ποταμός το όνομα Σέρρα και πώς επίσης ένας μικρός ποταμός δίνει το όνομά του στον μέγιστο των παγκόσμιων χορών τον αρχαίο Πυρρίχιο.. Θα πρέπει επίσης να προβληματίσει τους υποστηρικτές αυτής της εκδοχής, γιατί δεν ισχύει το αντίθετο, δηλαδή ο χορός που υπήρξε δημιούργημα τελετουργικής διεργασίας όλων των αρχαίων μυστηρίων να έδωσε την ονομασία του στον ποταμό Σέρρα αλλά και σε ολόκληρη την περιοχή. Το αυτονόητο που ακολούθησαν διαχρονικά όλοι οι έποικοι, δηλαδή εις ανάμνηση της πατρώας γης επονόμαζαν τους νέους τόπους με τα παλιά τοπωνύμια και αναστήλωναν τους ίδιους ναούς.
Όλα τα ιστορικά στοιχεία, που είναι καταγεγραμμένα από τους αρχαίους ιστορικούς και λαογράφους κατατείνουν στην τεκμηριωμένη και αδιάψευστη μαρτυρία, ότι η ονομασία του Σέρρα χορού προέρχεται από τον θεογονικό αστερισμό του Σείρριου, προς τιμήν του οποίου διεξάγονταν τα καβείρια μυστήρια του φωτός (Απόλλωνας) και της φωτιάς ( Ήφαιστος) κάθε Σεπτέμβρη, περίοδος όπου μεσουρανούσε ο αστερισμός του Σείριου. Έλληνες από όλα τα μέρη της Ελλάδας προσέρχονταν στο μεγάλο ιερό του Απόλλωνα στη Σαμοθράκη για να προσκυνήσουν το μεγάλο Θεό.
Στα μυστήρια αυτά με κέντρο τη Σαμοθράκη , τη Λήμνο αλλά και τα θρακικά επίνειά τους, χορεύονταν ο τελετουργικός χορός της εξάγνισης προς τον θεϊκό αστερισμό του Σείριου σε κάθε τελετή μύησης . Οι χορευτές του Σέρριου ή Σέρρα χορού έκλειναν την τελετή χορεύοντας με τρομώδη εκστατικό τελετουργικό τρόπο( κάτι παρόμοιο με το σημερινό τρομώδη χορό των Τονγιαλήδων) γύρω από τον μυούμενο, που κάθονταν στο κέντρο του ιερού σκοτεινού χώρου που φωτίζονταν από αναμμένες δάδες..
Είναι γνωστό, ότι στην ιωνική διάλεκτο το ει εκφωνείται ως ε ( έψιλον). Και η λέξη Σείρριος εκφέρεται ως Σέρριος. Από αυτήν την εκφορά ο χορός ονομάστηκε Σέρρα με δύο ρρ.
Οι χορευτές του Σέρρα χορού έφεραν και την ιδιότητα του φρουρού των τειχών και ονομάζονταν σερρατειχήτες, κάτι αντίστοιχο με τους αρχαίους πολεμιστές, που χόρευαν τον Πυρρίχιο πριν από κάθε μάχη.
Σέρρειον ονομάζονταν και το ακρωτήριο της Σαμοθράκης 12 χιλιόμετρα δυτικά της Αλεξανδρούπολης . Το σημαντικότερο τεκμήριο είναι η ονομασία του λιμανιού του ακρωτηρίου με το όνομα Πλάτανος. Οι άποικοι του Πλατάνου ονόμασαν τη νέα τους αποικία Πλάτανο ή Πλάτανα, σημερινή ονομασία των Πλατάνων της Τραπεζούντας. Οι ίδιοι άποικοι μετέφεραν το όνομα του Σέρριου ακρωτηρίου και του βουνού στον ομώνυμο ποταμό Σέρρα, που εκβάλλει στα Πλάτανα της Τραπεζούντας.
Ο καθ’ εαυτόν Σέρρα χορός ,κατά τον Μελανοφρύδη, χορεύονταν κυρίως στη Θοανίαν (Τόνγια) και στην περιφέρεια (Πλάτανα -Σέρρα). Ο ίδιος μας επιβεβαιώνει, ότι ο χορός διεσώθη από τους εξισλαμισθέντες της Θοανίας και του Όφεως.
Μια επισήμανση, που τεκμηριώνει την μακραίωνη ιστορική συνέχεια των ελληνικών αποικισμών από το Σέρριο θρακικό ακρωτήριο και τους καλούς χορευτές του, τους Σερρατειχήτες, τόσο στα δυτικά της Τραπεζούντας, στο φαράγγι του ποταμού Σέρρα, όσο και στα ανατολικά της Τραπεζούντας στην περιοχή του Σερράχω = Σερρά χω- ριό) ή Ουζούν Κιόλ στα Τουρκικά.
Είναι βέβαιο, πως οι άποικοι από το Σέρριον όρος και το Σέρριον ακρωτήριο ονοματοθέτησαν τις νέες τους αποικίες με τα θεολογικά τοπωνύμια της μητέρας πατρίδας. Επιβεβαιώνεται απόλυτα, ότι οι χορευτές του Σέρρα χορού έδωσαν το όνομα στον ποταμό Σέρρα και όχι ο ποταμός στο χορό..
Για το ζήτημα αυτό επιβάλλεται να ανοιχθεί ένας δημόσιος διάλογος, στον οποίο θα μπορούσαν να κατατεθούν όλες οι ιστορικές καταγραφές για το ζήτημα της ονοματοθεσίας του Σέρρα χορού..
Μέχρι τότε καλώ όλους τους συνομιλούντες με την Τερψιχόρη της χορευτικής μας εμπειρίας, να είναι περισσότερο ιστοριογνώστες και λιγότερο αντιγραφείς..!
