Με αφορμή την Ευαγγελική περικοπή της Κυριακής Η’ Ματθαίου, η Ιερά Μητρόπολις Φλωρίνης, Πρεσπών και Εορδαίας προχωρά σε μια βαθιά θεολογική ανάλυση του πασίγνωστου θαύματος του πολλαπλασιασμού των πέντε άρτων και των δύο ιχθύων. Το συγκεκριμένο γεγονός, το οποίο διασώζεται και από τους τέσσερις Ευαγγελιστές, τοποθετείται χρονικά αμέσως μετά τον αποκεφαλισμό του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου, όταν πλήθος κόσμου ακολούθησε τον Ιησού σε έρημο τόπο για να τον ακούσει. Κινούμενος από σπλάχνα αγάπης, ο Χριστός θεράπευσε τους αρρώστους και, όταν πλέον βράδιασε, απέρριψε την πρόταση των μαθητών του να διώξει τον κόσμο στα γύρω χωριά για να αγοράσει τρόφιμα, προτρέποντάς τους να τους ταΐσουν οι ίδιοι. Με πέντε μόλις ψωμιά και δύο ψάρια, αφού τα ευλόγησε και τα έκοψε, χόρτασαν θαυματουργικά πέντε χιλιάδες άνδρες, χωρίς να υπολογίζονται οι γυναίκες και τα παιδιά, ενώ περίσσεψαν και δώδεκα γεμάτα κοφίνια.
Αναλυτικά:
Κυριακή ΄Η Ματθαίου (Ματθ. 14, 14-22) (Κυριακή 26 Ιουλίου 2026) Το γνωστό σε όλους μας θαύμα του πολλαπλασιασμού των πέντε άρτων και των δύο ιχθύων, και του χορτασμού με αυτά πεντακισχιλίων ανδρών χωρίς γυναικών και παιδιών τοποθετείται χρονικά αμέσως μετά την παράδοση και τον αποκεφαλισμό του αγίου Ιωάννου του Προδρόμου. Το διασώζουν στα βιβλία τους και οι τέσσερις ευαγγελιστές. Σήμερα ο ευαγγελιστής Ματθαίος μας λέει ότι τον Ιησού ακολούθησε σε έρημο τόπο πολύς κόσμος για να Τον ακούσει. Τους σπλαχνίστηκε και θεράπευσε τους αρρώστους. Όταν βράδιασε ήρθαν οι μαθητές και του είπαν «Ο τόπος είναι έρημος και η ώρα περασμένη. Άφησε λοιπόν τον κόσμο, να πάνε στα χωριά και να αγοράσουν τρόφιμα». Ο Ιησούς τους είπε «Δεν έχουν ανάγκη να πάνε, δώστε τους εσείς να φάνε». Αυτοί του αναφέρουν ότι δεν έχουν παρά μόνο πέντε ψωμιά και δύο ψάρια. Αφού είπε τον κόσμο να ξαπλώσει στο χορτάρι, πήρε τα ψωμιά και τα δύο ψάρια, και αφού ύψωσε τα μάτια του στον ουρανό τα ευλόγησε, τα έκοψε, τα έδωσε στους μαθητές του και οι μαθητές στον κόσμο. Έφαγαν όλοι και χόρτασαν.
Περίσσεψαν μάλιστα και δώδεκα γεμάτα κοφίνια. Εκείνοι που έφαγαν ήταν πέντε χιλιάδες περίπου άνδρες, εκτός απ’ τις γυναίκες και τα παιδιά. Ο Χριστός αγάπησε πολύ τον λαό. Ενδιαφέρθηκε για την τροφή τους, θεράπευσε τους αρρώστους, ανέσταινε τους νεκρούς τους. Αυτός που δίνει θαυματουργικά τροφή στα πλήθη δεν μπορεί παρά να είναι ο αναμενόμενος Μεσσίας. Γι’ αυτό εκείνη τη στιγμή του συγκλονιστικού πειρασμού όπου ο σατανάς λέγει στον Χριστό «αν είσαι εσύ Υιός του Θεού πες να γίνουν αυτές οι πέτρες ψωμιά» λαμβάνει την απάντηση «ο άνθρωπος δεν ζει μόνο με ψωμί, αλλά με κάθε λόγο που βγαίνει απ’ το στόμα του Θεού». Το θαύμα αυτό είναι και εντυπωσιακό και μοναδικό στο είδος του, γιατί κρύβει μέσα του ένα ουσιαστικότερο περιεχόμενο, και έναν βαθύτερο συμβολισμό. Στο θαύμα αυτό η Εκκλησία μας αναγνώρισε την προτύπωση του άρτου της ζωής, της τροφής εκείνης η οποία χαρίζει αιώνια ζωή. Αυτός ο άρτος, είναι ο ίδιος ο Υιός του Θεού, ο «προσφέρων και προσφερόμενος», που σταυρώνεται και πεθαίνει για να ζήσει ο κόσμος. Δεν είναι τυχαίο ότι ο ευαγγελιστής Ιωάννης, μετά τη διήγηση αυτού του θαύματος, παραθέτει τα λόγια του Χριστού μας για τη Θεία Ευχαριστία, όπου ανάμεσα στα άλλα λέει· «Αυτός που τρώγει τη σάρκα μου και πίνει το αίμα μου έχει ζωή παντοτινή και εγώ θα τον αναστήσω την έσχατη ημέρα». Το σώμα και το αίμα του Κυρίου μας αληθινά είναι φάρμακο αθανασίας, γιατί δεν χορταίνει τις υλικές ανάγκες του ανθρώπου αλλά την πείνα και τη δίψα της αιωνιότητας.
Αυτό το θαύμα της Θείας Ευχαριστίας είναι το μεγαλύτερο και το συγκλονιστικότερο όλων. Όπως τότε έτρεφε το λαό του με το μάνα, τώρα τον τρέφει συνεχώς με το ουράνιο μάνα, τον ίδιο του Τον εαυτό. Το θαύμα αυτό το ζούμε διαρκώς στην Εκκλησία μας, όπου ενώ ο Χριστός μας μελίζεται, διαμερίζεται και πάντοτε εσθίεται, εντούτοις ποτέ δεν δαπανάται. Σε κάθε μια μερίδα του Θείου Σώματος βρίσκεται ο ίδιος ο Χριστός. Στα χέρια των Αποστόλων Του, και των διαδόχων τους ποιμένων, το μεγάλο θαύμα του πολλαπλασιασμού και του χορτασμού των πιστών ανθρώπων συνεχίζεται με τη Θεία Ευχαριστία. Να γιατί ο Χριστός αποφεύγει τις εκδηλώσεις ενθουσιασμού του λαού μετά το θαύμα. Ο λαός βλέπει σ’ Αυτόν την ικανοποίηση των υλικών αναγκών του, θέλει να τον αρπάξει και να τον ανακηρύξει βασιλιά. Εκείνος όμως φεύγει από ανάμεσά τους και πηγαίνει στο όρος για να προσευχηθεί. Ο Κύριος βλέπει μπροστά την Εκκλησία του και το θαύμα της Θείας Ευχαριστίας το οποίο θα τελείται διαρκώς μέσα σ’ αυτήν. Άλλωστε όλη η ορολογία της διηγήσεως «λαβών, αναβλέψας εις τον ουρανόν, ευλόγησε, και κλάσας έδωκε» μας παραπέμπει στη διήγηση του Μυστικού Δείπνου και μας επιτρέπει να εννοήσουμε ότι στην προσταγή του Κυρίου στους μαθητές Του «δότε αυτοίς υμείς φαγείν», κατά κάποιο τρόπο προλέγει την τέλεση του μυστηρίου της Θείας Ευχαριστίας από τους μαθητές Του.
Ας μην ξεχνούμε και ένα άλλο στοιχείο από την εικονογραφική παράδοση της Εκκλησίας μας: την παρουσία των ιχθύων στις συμβολικές παραστάσεις της Θείας Ευχαριστίας μέσα στις κατακόμβες. Όλα αυτά μαρτυρούν ότι η Εκκλησία μας στο θαύμα του πολλαπλασιασμού των άρτων είδε τον χορτασμό των ανθρώπων με τον άρτο της ζωής. Το μήνυμα της σημερινής ευαγγελικής περικοπής είναι το εξής: Ο Χριστός δεν εκπροσωπεί απλά μια ωραία και υψηλή διδασκαλία, που έχει σκοπό την ηθική εξύψωση των ανθρώπων, ούτε είναι απλά ο θαυματουργός που προκαλεί τον θαυμασμό τους, όταν τους τρέφει με υλική τροφή, αλλά είναι ο ίδιος το μυστήριο του άρτου και του οίνου, που προσφέρεται σε εμάς για να γίνουμε ένα μαζί Του. Μακάρι με το έλεός Του, να βρούμε κοντά Του τη σωτηρία. Αμήν.
