Για τις εξελίξεις στην Μέση Ανατολή, μίλησε στο Radio Me 88.4 του Ηρακλείου Κρήτης και την εκπομπή «Ενημέρωση 2.0» με τους Μανώλη Θέμελη και Γιάννη Χριστόπουλο, ο Δρ. Πολιτικών και Κοινωνικών Επιστημών, Θεοφάνης Μαλκίδης.
Ο Θεοφάνης Μαλκίδης ξεκινά αναλύοντας τη λογική πίσω από τις συνεχείς παρατάσεις της εκεχειρίας μεταξύ Λιβάνου και Ισραήλ. Επισημαίνει ότι κάθε πλευρά προσπαθεί να ισχυροποιήσει τη θέση της στο πεδίο των μαχών, διότι αυτό αποτελεί τη βάση εκκίνησης για οποιαδήποτε τελική συμφωνία. Επικαλείται τον Θουκυδίδη, τονίζοντας ότι ο πόλεμος κερδίζεται τελικά με την οικονομική ισχύ και όχι μόνο με τα όπλα, κάτι που φαίνεται να αποτελεί τον κεντρικό άξονα της στρατηγικής των ΗΠΑ
Το Ιράν και η Στρατηγική Σημασία των Στενών του Ορμούζ
Μια σημαντική παρατήρηση του κ. Μαλκίδη είναι η μετατόπιση του αφηγήματος του πολέμου. Ενώ αρχικά ο στόχος ήταν η πτώση του καθεστώτος ή η εξουδετέρωση του πυρηνικού οπλοστασίου του Ιράν, πλέον στο επίκεντρο βρίσκονται τα Στενά του Ορμούζ. Τα στενά αυτά δεν ήταν αρχικά στην κορυφή της ατζέντας, αλλά πλέον αποτελούν το κυρίαρχο σημείο διαπραγμάτευσης, καθώς η γεωπολιτική δύναμη του Ιράν σε αυτό το σημείο μπορεί να κρίνει την παγκόσμια οικονομική σταθερότητα.
Το Ιράν προσπαθεί επικοινωνιακά να δείξει ότι η οικονομία του αντέχει, ανακοινώνοντας έσοδα από “διόδια” στα στενά, παρά τον ασφυκτικό αποκλεισμό. Ωστόσο, ο κ. Μαλκίδης θεωρεί ότι αυτά τα ποσά είναι πενιχρά μπροστά στις συνολικές ανάγκες της χώρας.
Ο Ρόλος του Λιβάνου και των Αραβικών Κρατών
Ο Λίβανος, μια χώρα που έχει υποφέρει ιστορικά χωρίς να ευθύνεται πάντα για τις κρίσεις, βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο. Ο κ. Μαλκίδης υπενθυμίζει ότι οι παραβιάσεις της εκεχειρίας και οι ευθύνες είναι συχνά θολές .
Όσον αφορά τα αραβικά κράτη του Κόλπου (Σαουδική Αραβία, Κατάρ κ.α.), επισημαίνει ότι παρόλο που επιθυμούν την αλλαγή του καθεστώτος στο Ιράν, έχουν υποστεί τεράστιες ζημιές στις ενεργειακές τους υποδομές. Η αποκατάσταση αυτών των υποδομών απαιτεί χρόνο και εγγυήσεις ασφαλείας που μόνο μια ριζική αλλαγή στην περιοχή θα μπορούσε να προσφέρει.
Η Τουρκία ως “Επιτήδειος Ουδέτερος” και η Σχέση με το Πακιστάν
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη στάση της Τουρκίας. Ο κ. Μαλκίδης αναφέρει πληροφορίες για ενδεχόμενο άνοιγμα “πρεσβείας” του Πακιστάν στα Κατεχόμενα της Κύπρου, τονίζοντας τη στενή στρατιωτική συνεργασία μεταξύ Τουρκίας και Πακιστάν (π.χ. Πακιστανοί πιλότοι σε τουρκικά αεροσκάφη μετά το 2016) .
Ο Ερντογάν εμφανίζεται ανήσυχος για το Κουρδικό ζήτημα. Ζητά διαβεβαιώσεις από τις ΗΠΑ ότι μια ενδεχόμενη αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν δεν θα οδηγήσει στη δημιουργία κουρδικού κράτους, κάτι που η Άγκυρα θεωρεί υπαρξιακή απειλή.
Επιπτώσεις για την Ελλάδα
Παρά τη δύσκολη θέση στην οποία βρίσκεται η Τουρκία (ζητώντας προστασία από το ΝΑΤΟ έναντι του Ιράν), δεν σταματά την προκλητικότητα απέναντι στην Ελλάδα. Ο κ. Μαλκίδης υπογραμμίζει ότι η Τουρκία συνεχίζει να αμφισβητεί ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα, όπως τα θαλάσσια πάρκα στο Αιγαίο και τις αλιευτικές περιοχές, αποδεικνύοντας ότι η στρατηγική της παραμένει αμετάβλητη παρά τις περιφερειακές κρίσεις.
Συμπεράσματα
- Οικονομική Ασφυξία: Ο πόλεμος διεξάγεται πλέον κυρίως στο οικονομικό επίπεδο, με τις ΗΠΑ να επιδιώκουν την κατάρρευση του Ιράν μέσω αποκλεισμών.
- Κίνα: Πρέπει να συνυπολογιστεί ο ρόλος της Κίνας, η οποία εξαρτάται ενεργειακά από το Ιράν και παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις για την “επόμενη μέρα”
- Αβεβαιότητα: Η κατάσταση παραμένει ρευστή, με τη διπλωματία να κινείται σε τεντωμένο σχοινί και την Ελλάδα να πρέπει να παραμένει σε εγρήγορση απέναντι στην τουρκική στρατηγική.
Ολόκληρη η συνέντευξη στον παρακάτω σύνδεσμο
