Στο προηγούμενο άρθρο με τίτλο «για τη ΔΕΗ έρχονται καλύτερες ημέρες για την περιοχή μας;» αναφέρθηκα στο νομοτελειακό τερματισμό της λιγνιτικής δραστηριότητας στον τόπο μας. Τι θα φέρει μαζί του όμως αυτό το τέλος; Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή.
Πολλοί έχουν θαυμάσει το υδραγωγείο της Πτολεμαΐδας αλλά λίγοι έχουν προσέξει τα περίεργα σύμβολα στον τοίχο του κτηρίου με κάποια αρχικά γράμματα. Τα γράμματα αυτά συμβόλιζαν τους εξής τομείς Μ για τις μεταφορές, Π για τις προμήθειες, Ε για τις εργολαβίες και Η για τα ημερομίσθια, Υ στο κέντρο για την λέξη Υδραγωγείο και γύρω της οι λέξεις Τεχνικός Εποικισμός Δυτικής Μακεδονίας. Σε αυτές τις λέξεις θα ήθελα να σταθώ. Ο τεχνικός εποικισμός της δυτικής Μακεδονίας ήταν το σχέδιο του ελληνικού κράτους να τοποθετήσει στους πρόσφυγες, Πόντιους και μικρασιάτες σε μια αραιοκατοικημένη περιοχή της Ελλάδας και να τους παραχωρήσει εκτάσεις για κατοικία και καλλιέργεια. Ο τόπος της δυτικής Μακεδονίας δεν ήταν τυχαίος, τους εύφορους κάμπους (πχ της Λάρισας) τους καλλιεργούσε ο γηγενής πληθυσμός ήταν με άλλα λόγια “πιασμένοι”. Οι παππούδες μας λοιπόν μη έχοντας άλλη επιλογή κατάφεραν και καλλιέργησαν τη γη της δυτικής Μακεδονίας τους λίγους μήνες το χρόνο που τους επέτρεπε ο βαρύς χειμώνας (ενώ στην Καλαμάτα πχ είχαν παραγωγή 3 φορές το χρόνο στην περιοχή μας είχαν 1, αν δεν είχαν προηγηθεί καταστροφές από χαλάζι ή παγωνιά). Οι συντοπίτες μας Παυλίδης και Αδαμόπουλος στα μέσα της δεκαετίας του 1920 ανακάλυψαν τη χρησιμότητα του λιγνίτη και το 1955 μετά από διάφορες καθυστερήσεις και παλινωδίες ο Πρόδρομος Αθανασιάδης Μποδοσάκης με τις ευλογίες πλέον του Ελληνικού κράτους ιδρύει την ΛΙΠΤΟΛ. Τα υπόλοιπα είναι ιστορία, μια ιστορία που περιγράφει άριστα ο Αιμίλιος Μπούσιος στο βιβλίο του «ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΗΣ ΠΤΟΛΕΜΑΙΔΑΣ Ή Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΛΙΠΤΟΛ». Η γνώμη μου είναι ότι αυτό το βιβλίο πρέπει να το διαβάσουν όλοι οι κάτοικοι της περιοχής αλλά ας επιστρέψουμε στο θέμα μας. Η αξιοποίηση του λιγνίτη έφερε εκρηκτική ανάπτυξη στην περιοχή μας, ανάπτυξη που όμοιά της δεν είδε ολόκληρη η χώρα, φτιάξαμε νοσοκομεία, σπίτια, εξοχικά, δρόμους, πολυκατοικίες, κέντρα διασκέδασης, σπουδάσαμε παιδία, αγοράσαμε αυτοκίνητα κλπ… Μετά την ακμή όμως έρχεται η παρακμή όπως μας έχει διδάξει η ιστορία και για να πούμε και την αλήθεια η εκάστοτε διοίκηση της ΔΕΗ έβαλε το χέρι της ώστε η διαφαινόμενη παρακμή να έρθει νωρίτερα και όπου δεν έβαλε το χέρι της η διοίκηση της ΔΕΗ το έβαλαν οι συνδικαλιστές της. Τα κακώς κείμενα δε θα τα αναλύσουμε εδώ, μπορεί σε άλλο άρθρο, αλλά δε νομίζω ότι υπάρχει και λόγος. Το πρόβλημα που έχουμε οι κάτοικοι της περιοχής και είμαι απόλυτα σίγουρος ότι μαζί μου θα συμφωνήσει το 99,9% αυτών που θα διαβάσουν το άρθρο ΔΕΝ είναι ότι θα κλείσει η λινγιτική ΔΕΗ. Αν κάποιος ερχόταν πριν από 10-20 χρόνια και μας έλεγε ότι η ΔΕΗ θα κλείσει αύριο άλλα το εισόδημα, οι θέσεις εργασίας και το μέλλον της περιοχής θα διασφαλιστούν όλοι θα χαιρόμασταν γιατί θα απολαμβάναμε οικονομική ευημερία χωρίς να πάρουμε προίκα την τέφρα τα ορυχεία, τα θανατηφόρα εργατικά ατυχήματα, τις μετεγκαταστάσεις και τις όποιες δυσμενείς επιπτώσεις στην υγεία μας. Αν δυσαρεστούνταν κάποιος γιατί δε θα είχε υψηλή θέση στη μεγαλύτερη επιχείρηση της χώρας και δε θα έσφιγγε χέρια ή δεν θα είχε τον στρατό από πρόθυμους ε, ας είναι, δεν γίνεται να είναι όλοι ευχαριστημένοι στη ζωή. Η ανάπτυξη όμως του λιγνίτη απέτρεψε την ανάπτυξη δραστηριοτήτων άλλων πλην αυτών που έχουν σχέση με την εξορυκτική δραστηριότητα (η εστίαση βέβαια ήταν ένας κλάδος που άνθισε ίσως παραπάνω απ όσο θα έπρεπε) , αυτό είναι και το μεγάλο μειονέκτημα της υπόθεσης μας το οποίο μπορεί και πρέπει να γίνει πλεονέκτημα. Όταν άρχισε τη δραστηριότητα της η ΔΕΗ στην περιοχή μας είχε μεγάλο πρόβλημα στελέχωσης διότι οι κάτοικοι της περιοχής ήταν αγρότες, το να επιστρέψει η περιοχή στην αγροτιά πέρα από ανέφικτο λόγω της υψηλής τεχνικής κατάρτισης, αλλά και του ακατάλληλου κλίματος (δε θα τραβήξουμε αυτά που τραβήξανε οι παππούδες μας) θα ήταν καταστρεπτική για το Ελληνικό κράτος, αν η φυγή επιστημόνων στο εξωτερικό (brain drain) είναι εθνική καταστροφή τότε είναι και η μετατροπή της τεχνικής γνώσης σε γεωργοκτηνοτροφική. Αν η χώρα έχει σκοπό να σταθεί και πάλι στα πόδια της υποχρεούται να εκμεταλλευτεί αυτό το προσωπικό αν πάλι θέλει να καλλιεργούμε αρωματικά μαντζούνια και να εκτρέφουμε πρόβατα θα δημιουργήσει ανθρωπιστική κρίση που όμοιά της δεν έχει υπάρξει στον Ελλαδικό χώρο. Οι συνθήκες που διαμορφώνονται στην περιοχή μας είναι εκρηκτικές αλλά ταυτόχρονα ιδανικές για μία μετάβαση σε οικονομία κατασκευών, τεχνολογίας και έρευνας. Το κύριο πρόβλημα, είναι ότι ο δρόμος για τη μετάβαση περνάει από Ελληνικό κράτος και την Ευρωπαϊκή Ένωση, ένας δρόμος στον οποίο οι “κακοτοπιές” και οι “επικίνδυνες στροφές” είναι πολλές. Για τον τρόπο διαχείρισης κρίσεων τα δείγματα γραφής από Ελληνικό κράτος και Ευρωπαϊκή ένωση είναι πρόσφατα και διόλου ενθαρρυντικά. Αν πάρουμε ως παράδειγμα την οικονομική κρίση της χώρας μας είδαμε αυτά τα 10 χρόνια (θα υποθέσω ότι εφ όσον βγήκαμε από τα μνημόνια η κρίση τελείωσε) βιώσαμε με το χειρότερο τρόπο την πολιτική ασυνεννοησία του τόπου. Πάντα η κυβέρνηση τραβούσε από τη μια και η αντιπολίτευση από την άλλη ανεξαρτήτως κομμάτων ή προσώπων. Καταφέραμε, διότι περί κατορθώματος πρόκειται, να παρατείνουμε την κρίση όσο το δυνατόν περισσότερο. Όσο για την Ε.Ε. για τη γραφειοκρατία της είναι περισσότερο γνωστή παρά για την αποτελεσματικότητα στη διαχείριση κρίσεων. Προσωπικά πιστεύω πως κανείς δε θα ασχοληθεί πραγματικά με το πρόβλημα της περιοχής μας την επόμενη μέρα, ένα ξεροκόμματο θα μας πετάξουν και έξω από την πόρτα…
Η περιοχή πρέπει να αγωνιστεί και να πιέσει την όποια κυβέρνηση να ασχοληθεί σοβαρά με το θέμα μας και σ αυτόν τον αγώνα δυστυχώς δε φαίνεται να έχουμε συμμάχους τα ΜΜΕ της χώρας. Αλήθεια τι θα έλεγαν τα κανάλια εάν η κυβέρνηση αποφάσιζε σε 3 χρόνια να σταματήσουν οι τουριστικές δραστηριότητες στη Μύκονο ας πούμε; Ή η αγροτική δραστηριότητα στον κάμπο της Λάρισας; Ή η παραγωγή ελιάς στο νομό Μεσσηνίας; 3 χρόνια είναι πολύ μικρό διάστημα για την απολιγνιτοποίηση της περιοχής και σχέδιο δεν υπάρχει. Οποιοδήποτε σοβαρό σχέδιο για έργο τέτοιου μεγέθους απαιτεί περισσότερο από 3 χρόνια, τώρα αν οι εκθέσεις επιπέδου δημοτικού σχολείου που ακούσαμε στην ημερίδα για την απολιγνιτοποίηση (8/2/2019) είναι το σχέδιο για την επόμενη μέρα έχουμε υποχρέωση να σταματήσουμε να ανησυχούμε και να αρχίσουμε να πανικοβαλλόμαστε.
Τα ΜΜΕ πρέπει να κάνουν γνωστό το πρόβλημά μας στην υπόλοιπη Ελλάδα και ο δίκαιος αγώνας μας να στηριχθεί από τους πολίτες όλης της χώρας. Η Ελλάδα και όλοι οι Έλληνες χρωστάνε την ανάπτυξη της χώρας σε αυτόν τον τόπο που με το φθηνό και άφθονο ρεύμα που προσέφερε στη χώρα, ακόμη και κάτω από αντίξοες συνθήκες, εκβιομηχανίσθηκε πριν 60 χρόνια η φτωχή πλην τίμια Ελλάς δίνοντας στη χώρα τη θέση που της αρμόζει στο βαλκανικό αλλά και στον παγκόσμιο χάρτη. Τα μεγάλα εργοστάσια της χώρας μπορεί να έχουν κλείσει πλέον (για διάφορους λόγους) αλλά λειτούργησαν λόγω της περιοχής μας. Η ανάπτυξη της χώρας στηρίχθηκε άνευ όρων στην Πτολεμαΐδα και σε αυτή τη δύσκολη ώρα η χώρα πρέπει να στηρίζει άνευ όρων την Πτολεμαΐδα.
ΥΓ. Οικονομοτεχνικές μελέτες που να δείχνουν το ποσό ευεργέτησε ο λιγνίτης την εθνική οικονομία υπάρχουν, αντίστοιχες για το πόσο ζημιώθηκε η περιοχή λόγο θανατηφόρων εργατικών ατυχημάτων και προβλημάτων υγείας δεν υπάρχει, μάλλον γιατί δεν έχει αποτιμηθεί το κόστος της ανθρώπινης ζωής.
* Ο Απόστολος Μιχόπουλος είναι χημικός με μεταπτυχιακό στις αναλυτικές τεχνικές χημείας
