Το απάνθισμα «…Αφήσαμε όσα πολλά μας χωρίζουν και ανταμώσαμε στα ουσιαστικά και διαχρονικά ηθικά κληροδοτήματα του έθνους…», ας αποτελέσει πρόκριμα για τους υποψηφίους δημάρχους και δημοτικούς συμβούλους στις επικείμενες αυτοδιοικητικές εκλογές στις 8 Οκτωβρίου 2023…
Αφορμή για τη συγγραφή του παρακάτω κειμένου, στάθηκε η αποτροπή της εγκατάστασης του αιολικού πάρκου στο ακριτικό Νυμφαίο.
Ακολουθήστε τη νέα μας σελίδα για θέματα που αφορούν το Αμύνταιο και τη Φλώρινα
Το Νυμφαίο (Νιβέστα ή Νέβεσκα) και η συμβολή των μονίμων κατοίκων του χωριού στην ύπαρξη και ευημερία του…
Σκαρφαλωμένο στα 1.350 μ. στις κορυφογραμμές του Βιτσίου όρους και σμιλεμένο με «πολύτιμες πέτρες», είναι το διαμάντι στο δαχτυλίδι της Δυτικής Μακεδονίας.
Πρόκειται για έναν από τους σημαντικότερους διατηρητέους παραδοσιακούς οικισμούς της πατρίδας μας και ένα από τα δέκα ομορφότερα χωριά της Γηραιάς Ηπείρου που υπάγεται στον Δήμο Αμυνταίου της Περιφερειακής Ενότητας Φλώρινας.
Η απαράμιλλη ομορφιά της γενναιόδωρης φύσης, η παράδοση, η αρχιτεκτονική, η ιστορία και η συμβολή τόσο των σημαντικών ανθρώπων όσο και των μονίμων κατοίκων που με τον καθημερινό τους αγώνα στηρίζουν και αυτοί την ύπαρξη και την ευημερία του χωριού, το έκαναν πόλο έλξης αξιόλογου τουρισμού.
Κατοικήθηκε το 1385 από Βλάχους Οδίτες, δηλαδή λατινοφωνήσαντες αυτόχθονες Μακεδόνες, που φύλαγαν τη γειτονική Εγνατία οδό επί 1400 χρόνια.
Σημαντική ήταν η προσφορά των κατοίκων στην Επανάσταση του 1821, στο Μακεδονικό Κίνημα του 1878 κατά της συνθήκης του Αγίου Στεφάνου και στον Μακεδονικό Αγώνα.
Το Νυμφαίο ανέδειξε σημαντικούς ανθρώπους και ευεργέτες, μεταξύ των οποίων ξεχωρίζουν
οι: Μίχας Τσίρλης, Ιωάννης – Ζαν Νίκου, Κωνσταντίνος Μίσσιος, Θεόδωρος Δώδος, Νικόλαος Φίστας και η οικογένεια Σωσσίδη που έως και σήμερα ο Νικόλαος Σωσσίδης με το έργο του, κρατάει ζωντανό το αποτύπωμα των προγόνων του και είναι άξιος συνεχιστής της έγνοιας τους για τον τόπο τους και τους συνανθρώπους τους.
Για να κατανοήσουμε την αξεπέραστη προσφορά της οικογένειας Σωσσίδη, αξίζει να αναφερθούμε στον ρωμαλέο λόγο του Νίκου Μέρτζου, στις 25 Αυγούστου 2002, κατά τα εγκαίνια του μεγαλοπρεπούς Ιερού Ναού του Αγίου Νικολάου στο Νυμφαίο τον οποίο ο Νικόλαος Σωσσίδης ανακαίνισε εκ βάθρων:
…«Στους τωρινούς καιρούς μας γίνονται θαύματα; Φυσικά και γίνονται θαύματα. Θαύμα, όλα όσα ζήσαμε σήμερα, χάρη στην ευγενή χορηγία της ΕΡΤ. Σου σαλεύει ο νους όταν βλέπεις την τρίκλητη κεραμοσκεπή Βασιλική, χαμένη ανάμεσα στα θεόρατα βουνά. Γιατί ανήγειρε τον ναό; Τον ανήγειρε ένας τρελός.
Γιατί; Γιατί έτσι. Γιατί είναι Έλλην. Περνώντας πέρα από το επέκεινα, πέραν της λογικής, το θαύμα υπερβαίνει την τρέχουσα λογική, πειθαναγκάζει την λογική. Αρκεί ν’ ανάψει η σπίθα και τότε οι σπίθες χιμούν στο όνειρο. Πεπερασμένη είναι η λογική στα μέτρα των δήθεν Ευρωπαϊστών.
Νικόλας Σωσσίδης, κοσμοπολίτης, πλούσιος, διεθνής τραπεζίτης, μεγάλωσε εκτός Ελλάδας όμως είναι Έλλην, χάρη στην αγωγή του πατρός του πρέσβεως Ιωάννη Σωσσίδη και της μητρός Δανάης, κόρης του Αχιλλέα Κύρου της «Εστίας», γονείς που εκφράζουν το κοινόν των ελευθέρων Ελλήνων.
Οι περιώνυμοι χρυσικοί της Νέβεσκας τριών Αυτοκρατοριών και συγχρόνως οροφύλακες, θα θυμίζουν πάντα ότι Ελληνισμός είναι και πολιτισμός!
Αφιερώνει τον ναό τιμή στους γονείς του, οι οποίοι με λόγια καρδιάς και φωτιάς διηκόνεσαν την παιδεία και την διένεμαν σ’ όλη τη διασπορά του Ελληνισμού, Δανάη, Ιωάννης, Αλεξάνδρα, Νικόλαος.
Νικόλαος, άνδρας φυλογενής, υψιπετής, αναστήλωσε τον ναό εκ βάθρων, δίνοντας 2 εκατομμύρια δολάρια!».
Στις 28 Σεπτεμβρίου 2015, προεξάρχοντος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Σερβίων και Κοζάνης κ. Παύλου και συλλειτουργούντος του οικείου Ποιμενάρχου, Μητροπολίτου Καστοριάς κ. Σεραφείμ. Ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Καστοριάς, κατόπιν σεπτής εντολής του Παναγιωτάτου Οικουμενικού Πατριάρχου κ. Βαρθολομαίου, χειροθέτησε σε Άρχοντα Οφφικιάλιο της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας με τον υψηλό και άκρως τιμητικό τίτλο του «Ρεφερενδαρίου», τον Νυμφαιώτη Νικόλαο Σωσσίδη.
Από αυτήν την πάστα ανθρώπων που ήταν πρωταγωνιστές με το έργο τους στην πατρίδα μας, είναι φτιαγμένοι ο Νίκος Μέρτζος, ο Γιάννης Μπουτάρης, ο παπά-Γιάννης Ζέζιος, η Μαρία Διδασκάλου και άλλοι επώνυμοι και ανώνυμοι που άοκνα και με ομοψυχία αγωνίζονται να διαφυλάξουν και να προστατεύσουν τη φυσιογνωμία του χωριού τους.
Πασχίζουν, ώστε τα ωραία αναπαλαιωμένα αρχοντικά σπίτια να σφύζουν από ζωή· τα παράθυρά τους να φωτίζουν μέσα από το πέπλο της ομίχλης· οι καμινάδες τους να καπνίζουν· οι μυρωδιές της τοπικής κουζίνας μαζί με τις ανθρώπινες φωνές να είναι κάλεσμα στον κόσμο, για να τους θυμίζουν ότι ο τουρισμός στο Νυμφαίο είναι τέχνη φιλοξενίας και ότι οι ήχοι της φύσης μαζί με τα κελαηδίσματα των πουλιών, τις φωνές της αρκούδας, του λύκου και όλων των ζώων συνθέτουν τη μελωδία της ευτυχίας, να ζεις, δηλαδή, την κάθε εποχή με τα χρώματα και τα αρώματά της.
Στον δαιμόνιο Βλάχο, Νίκο Μέρτζο, έχουν αναφερθεί σημαντικοί άνθρωποι από όλον τον κόσμο και έχουν γραφεί πολλές σελίδες για το συγγραφικό του έργο αλλά και τη λαμπρή του θητεία (1994 -2006) στην Τοπική Αυτοδιοίκηση με την ιδιότητα του Προέδρου της Κοινότητας Νυμφαίου.
Θα σταθώ σε δύο ερανίσματα που αποδίδουν το μέγεθος του ανδρός: «…οικονομία δεν υπήρχε. Ανέκαθεν ο τόπος δεν παρήγαγε τίποτε άλλο παρά μόνον ανθρώπους. Οι άνθρωποί του ωστόσο είχαν παραγάγει πολιτισμό, παράδοση, αρχιτεκτονική, παιδεία, ιστορία.
Επιπλέον, ο τόπος είχε μεγάλη ομορφιά και άθικτη μια παρθένα Φύση. Αυτά ήταν τα μοναδικά του πλεονεκτήματα αλλά ήταν στρατηγικά και μπορούσαν να αξιοποιηθούν συνολικά με μια δέσμη ενεργειών. Άρα η οικονομία ήταν ο τουρισμός…».
Από το 1995 άρχισε ένας αγώνας δρόμου να βρεθούν πόροι, να γίνουν μελέτες, να ευαισθητοποιηθούν χορηγοί. Με Ευρωπαϊκές αλλά και Ελληνικές οικονομικές ενισχύσεις το χωριό αρχίζει να ξαναζωντανεύει.
Είναι εκπληκτικό το πώς η αναγέννηση αυτού του τόπου υπήρξε η αφορμή για να «συναντηθούν» άνθρωποι διαφορετικής καταγωγής αλλά και πολιτικών πεποιθήσεων.
Στο Νυμφαίο ο «βαμμένος δεξιός» Μέρτζος συναντήθηκε δημιουργικά με το κυβερνών τότε ΠΑΣΟΚ του Λαλιώτη: «…αλλά δεν συναντηθήκαμε κομματικά ούτε πολιτικά. Αφήσαμε όσα πολλά μας χωρίζουν και ανταμώσαμε στα ουσιαστικά και διαχρονικά ηθικά κληροδοτήματα του έθνους. Η δύσκολη συνάντηση απεδείχθη συγκινητική και ιδίως απελευθερωτική. Απελευθέρωσε καθοριστικούς ανθρώπους, ενέπνευσε εμβρόντητους άλλους, ελευθέρωσε ιδέες παραγωγικές και ενωτικές…».
Η προσπάθεια του Νίκου Μέρτζου κάρπισε γρήγορα και την κληροδότησε στις επόμενες διοικήσεις οι οποίες δρέπουν καρπούς. Σήμερα, οφείλουν να τους επαυξήσουν, ώστε να είναι άξιοι θεματοφύλακές του.
Για τον Γιάννη Μπουτάρη, την εμβληματική μορφή της αναγέννησης του Νυμφαίου, ό,τι και να γράψει κανείς θα είναι πολύ λίγο μπροστά στο μεγαλείο του έργου του…
Ανέλαβε πολλές πρωτοβουλίες στο παρελθόν για τη διάσωση του φθίνοντος παραδοσιακού οικισμού του χωριού, ενισχύοντας την τοπική οικονομία με τη δημιουργία τουριστικών μονάδων, κατασκήνωσης ιππικού Ομίλου· άνοιξε θέσεις εργασίας και πάνω απ’ όλα οραματίστηκε και έστησε τον «Αρκτούρο» για την προστασία της Άγριας Φύσης.
Αυτήν την Άγρια Φύση προστάτευσε, στέλνοντας μήνυμα προς κάθε κατεύθυνση, πως δεν θα επιτρέψουν οι κάτοικοι του Νυμφαίου την εγκατάσταση αιολικού πάρκου στη θέση Αεροράχη.
Ο Γιάννης Μπουτάρης υποστήριξε πως το έργο αυτό είναι μόλις 600 μ. από το καταφύγιο της αρκούδας για το οποίο έρχονται στο Νυμφαίο, πάνω από 50.000 τουρίστες.
«…Ο τουρισμός δεν είναι βιομηχανία είναι τρόπος ζωής», «…θα προχωρήσετε μόνο πάνω από το πτώμα μου».
Κινήθηκε νομικά μαζί με οικολογικές και περιβαλλοντικές οργανώσεις (Αρκτούρος, Καλλιστώ, Ορνιθολογική Πρεσπών), επώνυμους και ανώνυμους πολίτες και στο τέλος δικαιώθηκαν· επιτεύχθηκε η αποτροπή της τοποθέτησης των εννέα ανεμογεννητριών σε μια περιοχή εξαιρετικού κάλλους, χαρακτηρισμένη NATURA.
Ο παπά-Γιάννης Ζέζιος ή παπά-μάστορας, ρέκτης και συλλέκτης κειμηλίων που με τη δύναμη της ψυχής του και τη θέσφατη καλλιτεχνία του, δίνει πνοή στα παλιά οικογενειακά έπιπλα και αντικείμενα για να ξυπνήσουν πρόσωπα και μνήμες και να κάνει γνωστή την ιστορία της οικογενείας του αλλά και του τόπου του.
Ο φιλόκαλος Εφημέριος, Πρωτοπρεσβύτερος Ιωάννης Ζέζιος εγκατέλειψε το επάγγελμά του πριν από 24 χρόνια στη Θεσσαλονίκη για να υπακούσει στο κάλεσμα του Νίκου Μέρτζου και του Γιάννη Μπουτάρη και να υπηρετήσει το ποίμνιο των σαράντα κατοίκων στο ακριτικό Νυμφαίο.
Εκεί, σιγά-σιγά, με τις οικονομίες του μαζί με την περήφανη πρεσβυτέρα Ηλέκτρα Πιπιάδου – Ζέζιου ανακαίνισαν το πατρικό του το οποίο κτίστηκε το 1849 και σε λίγα χρόνια κατόρθωσαν να το μετουσιώσουν σε ξενώνα-μουσείο αλλά και σ’ έναν μικρό ναό φιλοξενίας και γευσιγνωσίας παραδοσιακών προϊόντων που φτιάχνουν οι ίδιοι με μεράκι.
Και ο παπά-Γιάννης ένωσε τη φωνή του με την ομάδα των πολιτών που πρωτοστάτησε για την προστασία του περιβάλλοντος της περιοχής, την περίοδο που μούγκριζαν τα σκαπτικά μηχανήματα προκειμένου να εγκαταστήσουν το αιολικό πάρκο.
Η Μαρία Λουίζα Διδασκάλου, κόρη του Ιωάννη Διδασκάλου (ιατρού που έκανε το αγροτικό του στο Σκλήθρο και στην ευρύτερη περιοχή) και της Ελένης Κοσκοσίδου (δασκάλας που υπηρέτησε στο Σκλήθρο και ήταν ιδιαίτερα αγαπητή στους μαθητές της), είναι μάχιμη δικηγόρος και Πρόεδρος του Συλλόγου των Απανταχού Νυμφαιωτών.
Την Μαρία την γνώρισα σε μία εκδήλωση της UNESCO για καλό σκοπό, στην Περιφέρεια της Θεσσαλονίκης. Τυχαία καθίσαμε στο ίδιο τραπέζι όπου παρευρίσκονταν η πρεσβυτέρα Ηλέκτρα Πιπιάδου – Ζέζιου και άλλοι επώνυμοι πολιτευτές.
Από την πρώτη στιγμή το βλέμμα μου στάθηκε με ενδιαφέρον πάνω της, για τον έντονο τόνο της φωνής της στην συζήτηση που είχε με τους παρακείμενους της.
…«Χαμένες είναι οι μάχες που δεν δίνονται, εμείς θα παλέψουμε με νύχια και με δόντια για να προστατεύσουμε τον τόπο μας που κυλάει στις φλέβες μας. Η συντονισμένη και καθολική αντίδραση είναι υποχρέωση όλων. Αυτόν τον ευλογημένο τόπο δεν πρέπει να τον παραδώσουμε στα προσωπικά συμφέροντα κάποιων ιδιωτών, πρέπει να τον διαφυλάξουμε ως κόρη οφθαλμού. Το οφείλουμε στους προγόνους μας και στις επόμενες γενιές».
Η Μαρία μιλούσε για το ιστορικό Νυμφαίο και τις ανεμογεννήτριες που κάποιοι σχεδίαζαν να τοποθετήσουν στην Αεροράχη, αλλά τελικά και με τον δικό της προσωπικό αγώνα απεφεύχθη η εγκατάστασή τους…
Την θαύμασα για τον δυναμισμό της, την αρχοντιά της αλλά και την ευγένεια της ψυχής της. Από εκείνη την ημέρα με τιμάει ιδιαίτερα η φιλία της, επικοινωνούμε συχνά, μοιραζόμαστε τις κοινωνικές μας ευαισθησίες, τις πολιτιστικές μας αναζητήσεις κυρίως όμως την αγάπη για τον τόπο μας.
Η μεγάλη απόφασή της να αφήσει τη Θεσσαλονίκη και την πετυχημένη πορεία της και να πολιτευτεί στον Δήμο Αμυνταίου με τη δημοτική παράταξη «Μαζί για τον τόπο μας – Ανεξάρτητη Δημοτική Συνεργασία» με επικεφαλής τον υποψήφιο Δήμαρχο Αμυνταίου Ιωάννη Λιάση, δείχνει την εμπιστοσύνη της στις διαχρονικές αξίες και αρχές που εκφράζει ο Γιάννης Λιάσης που προτάσσει το μαζί! Μαζί για τον τόπο μας, για το παρόν και το μέλλον του.
Η Μαρία Λουίζα Διδασκάλου διεκδικεί τη ψήφο μας για το τοπικό του Νυμφαίου με ενσυναίσθηση και βαθιά ευθύνη.
Η αγάπη της για το Νυμφαίο, οι γνώσεις της και η αξιοποίηση όλων των γνωριμιών και δυνατοτήτων της θα αναδείξουν τον τόπο μας, την πλούσια παράδοση και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του.
Καλή επιτυχία!
Μαρίνα Κάγκα
Επιμελήτρια Πανεπιστημιακών Συγγραμμάτων
