- Στο Μουσείο Martin von Wagner του Βύρτσμπουργκ, πόλεως της Γερμανίας, ευρίσκεται αγγείο, ερυθρόμορφου ρυθμού, στο οποίο υπάρχει ερυθρόμορφη αγγειογραφία του 5ου αιώνος π.Χ. (500 π.Χ. – 400 π.Χ.). Σε αυτήν παρουσιάζεται επιβλητική απεικόνιση του Ηρακλή. Ο ίδιος κρατάει τον τρίποδα, βωμό τον οποίο άρπαξε από το δελφικό ιερό, από τους Δελφούς δηλαδή, φορεί λεοντή, και το κεφάλι-πρόσωπό του ξεπροβάλλει από το ανοικτό στόμα του λέοντος, κρατεί στο δεξιό χέρι την κορύνη (= το ρόπαλό του), εξ ού και ελέγετο κορυνηφόρος (=ροπαλοφόρος), και έχει αναρτημένο στο αριστερό πλευρό του σώματός του το ξίφος του.
- Στο Αρχαιολογικό Μουσείο του Λούβρου στο Παρίσι ευρίσκεται αγγείο ερυθρόμορφου ρυθμού του 5ου αιώνος π.Χ., του οποίου η ερυθρόμορφη αγγειογραφία παριστάνει τη σκηνή θανάτωσης α) των έξι (6) υιών του Αμφίονα, [ονομαστού κιθαρωδού, υιού του Δία και της Αντιόπης, αδελφού του Ζήθου], και της Νιόβης από τον θεό Απόλλωνα, και β) των έξι (6) θυγατέρων αυτών (Αμφίονος-Νιόβης) από την θεά Άρτεμιν. Η Νιόβη είχε επιδείξει αλαζονεία προς την Λητώ, την μητέρα του Απόλλωνος και της Αρτέμιδος. Την ειρωνεύτηκε περιφρονητικά γιατί η Λητώ είχε έναν μόνον υιό και μία μόνον κόρη, ενώ η ιδία είχε έξι (6) υιούς και έξι (6) κόρες. Η Λητώ ζήτησε από τα δύο παιδιά της (Απόλλωνα και Άρτεμιν) να τιμωρήσουν την Νιόβη. Στην εν λόγω παράσταση οι δύο θεοί (Απόλλων – Άρτεμις) βάλλουν ταυτόχρονα με τα τόξα τους κατά των τέκνων της Νιόβης. Τα θανατηφόρα τόξα των δύο αυτών θεών διατρυπούν τα σώματα των παιδιών της Νιόβης και αυτά σωριάζονται στο έδαφος.
Κατά την ελληνική μυθολογία ο Δίας μεταμόρφωσε την Νιόβη σε βράχο στο όρος Σίπυλο.
Κατά τον πρώτον τη τάξει αρχαίο μας ποιητή Όμηρο (800 π.Χ.), η Νιόβη είχε με τον Αμφίονα δώδεκα (12) παιδιά, έξι (6) αγόρια και έξι (6) κορίτσια. Τα έξι (6) αυτά αγόρια και τα έξι (6) αυτά κορίτσια της Νιόβης ήσαν εγγόνια του Τάνταλου, ο οποίος με την Διώνη είχαν κόρη την Νιόβη. Η Νιόβη ήτο αδελφή του Πέλοπα που είχε σύζυγο την Ιπποδάμεια. Εκ του Πέλοπος έλαβε την ονομασία της η Πελοπόννησος.
Κατ΄ άλλους, η Νιόβη με τον Αμφίονα είχε 14 παιδιά, επτά (7) αγόρια και επτά (7) κορίτσια. Τα επτά (7) αυτά αγόρια ήσαν : ο Σίπυλος, ο Ευπίνητος, ο Ισμήνος, ο Δαμασίχθων, ο Αγήνωρ, ο Φαίδιμος και ο Τάνταλος. Ο εγγονός Τάνταλος φέρει το όνομα του παππού του Ταντάλου, πατρός της μητρός του (ιδίου εγγονού Ταντάλου) Νιόβης.
Στο χωριό Ξηρολίμνη του Δήμου Κοζάνης, στην τοποθεσία «Πόρτα», αποκαλύφθηκε άνω τμήμα ανάγλυφης αναθηματικής ενεπίγραφης, εις την αρχαία ελληνική μακεδονική γλώσσα, στήλης με αετωματική επίστεψη (=επισφράγιση) και με παράσταση του θεού Απόλλωνος ως κιθαρωδού. Η στήλη τούτη χρονολογείται στον 2ο αιώνα π.Χ., ήτοι 200 π.Χ.-100 π.Χ. Την στήλη ανέθεσε ο Αμύντας, υιός του Σαβυττίου, στον Απόλλωνα Μεσιορίσκο. Ο θεός Απόλλων απεικονίζεται να παίζει την κιθάρα του όρθιος. Ο ίδιος έχει κυματοειδή κόμη και κόμμωση, καλλωπιστικό χτένισμα. Η κόμη του κατά το μεγαλύτερο μέρος της καταλήγει σε σφιγμένο κόμπο, θηλιά, και κατά το έλασσον τμήμα της είναι απλωμένη στον αριστερό ώμο του. Το άνω τούτο τμήμα ανάγλυφης αναθηματικής ενεπίγραφης στήλης, με αετωματική επισφράγιση και με παράσταση του θεού Απόλλωνος ως κιθαρωδού, ευρίσκεται στην Αρχαιολογική Συλλογή! Κοζάνης.
- Στο Αρχαιολογικό Μουσείο του Βατικανού ευρίσκεται αρχαία ελληνική λακωνική (σπαρτιατική) κύλιξ, μελανόμορφου ρυθμού, του 6ου αιώνος π.Χ. (600 π.Χ. – 500 π.Χ.). Στο εσωτερικό της κύλικος αυτής υπάρχει μελανόμορφη απεικόνιση, στην οποία εικονίζονται ο Άτλας και ο Προμηθέας, που κατά μερικούς μύθους ήσαν αδελφοί, τιμωρούμενοι για τα παραπτώματά τους. Ο Άτλας είχε λάβει μέρος στην Τιτανομαχία, πολεμώντας στο πλευρό των Τιτάνων κατά των θεών. Ο Προμηθέας είχε κλέψει την φωτιά από τον ουρανό, από τον Όλυμπο, την έδρα των θεών, και την προσέφερε στους ανθρώπους. Στην εν λόγω αγγειογραφία του 6ου αιώνος π.Χ. ο Άτλας σηκώνει και κρατάει ωμαδόν (=στους ώμους του) τον Ουρανό. Ο Προμηθεύς είναι δεμένος σε έναν κίονα (αλλού σε έναν βράχο) και δέχεται την επίθεση αρπακτικού πουλιού (αετού). Την τιμωρία του Προμηθέως επέβαλε ο θεός Δίας. Ο αετός ήτο το ιερό πουλί του Δία. Στην εν λόγω παράσταση το πουλί τούτο κατατρώγει λίγο-λίγο το συκώτι του Προμηθέως. Στην αγγειογραφία τούτη φαίνεται καθαρά και το αίμα του Προμηθέως, το οποίο τρέχει – ρέει άφθονο από το σπαρασσόμενο συκώτι του προς το έδαφος.
- Στην Εθνική Βιβλιοθήκη Παρισίων ευρίσκεται οκτάδραχμο νόμισμα των Βισαλτών, αρχαίας ελληνικής μακεδονικής περιοχής μεταξύ των ποταμών Στρυμόνος και Νέστου. Η Βισαλτία ήταν ελληνική μακεδονική περιοχή, βόρεια της Χαλκιδικής, υπό του ποταμού Βισάλτου διαρρεομένη (Ηρόδοτος Η, 116 – Θουκυδίδης Β, 99. Δ, 106). Τα Ελληνικά Δωρικά Μακεδονικά φύλα αρχικά κατοικούσαν στην Άνω Μακεδονία, νυν Δυτική Μακεδονία. Από εκεί έφθασαν μέχρι τον ποταμό Στρυμόνα και ανακάλυψαν τις μεγάλες οικονομικές δυνατότητες που παρείχαν τα μεταλλεία της περιοχής. Έκοψαν νομίσματα υψηλής νομισματικής αξίας και τα νομίσματα αυτά κυκλοφόρησαν στις χώρες της Ανατολής, όπου υπήρχε έλλειψη αργύρου.
Σημειωτέον ότι στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο Αθηνών (Τμήμα Νομισμάτων) ευρίσκεται στατήρ (=νόμισμα) της αρχαίας ελληνικής μακεδονικής πόλεως Λητής που ευρίσκεται κοντά στην πόλη της Θεσσαλονίκης. Τα Ελληνικά δωρικά μακεδονικά φύλα, ως ανεφέρθη ανωτέρω, από την Άνω Μακεδονία, σημερινή Δυτική Μακεδονία, κινήθηκαν ανατολικά κα έφθασαν στον Στρυμόνα. Από τα εκεί μεταλλεία έβγαλαν νομίσματα που έφθασαν στα βάθη της Ανατολής.
- Στο Λένιγκραντ, Ermitage, της Ρωσίας ευρίσκεται λήκυθος, του 490 π.Χ., λευκού βάθους. Στο εσωτερικό της ληκύθου αυτής υπάρχει αγγειογραφία. Στην αγγειογραφία αυτή παριστάνεται η θεά Άρτεμις. Η πανέμορφη θεά Άρτεμις, κόρη του Δία και της Λητούς, που άλλοτε εμφανίζεται ατίθαση και άγρια και άλλοτε τρυφερή και προστατευτική, έτρεχε στα βουνά, στα δάση, στις λαγκαδιές, για να κυνηγήσει άγρια ζώα ή για να προστατεύσει τα νεογέννητά τους. Στην εν λόγω παράσταση – εικόνα η θεά έχει στεφάνι εκ φύλλων στα μαλλιά της κεφαλής της και κοσμήματα. Η ίδια φέρει νεβρίδα (= δέρμα νεογνού της ελάφου) επάνω από το με πτυχές ιμάτιό της. Στην πλάτη της φέρει κρεμασμένο γωρυτό (= θήκη τόξου, φαρέτρα). Στο αριστερό της χέρι κρατάει φιάλη σπονδής. Το δεξιό χέρι της το προσεγγίζει τρυφερά προς το ράμφος ενός με μακρύ λαιμό κύκνου που εικονίζεται εμπρός της.
- Στο Βρετανικό Μουσείο του Λονδίνου ευρίσκεται κύλιξ στο εσωτερικό της οποίας υπάρχει αγγειογραφία ερυθρόμορφου ρυθμού του 440-430 π.Χ. Στην αγγειογραφία αυτή αποτυπώνονται οι άθλοι του Θησέως. Στο κέντρο εντός του κύκλου παριστάνεται ο Θησέας. Φέρει ξίφος στο δεξιό του χέρι και με το αριστερό κρατεί τον ετοιμοθάνατο Μινώταυρο. Ξεκινώντας από κάτω δεξιά, παριστάνεται ο Θησέας που υψώνει τον χάλκινο λουτήρα κατά του Σκίρωνα, ο οποίος έπλενε τα πόδια των θυμάτων του πριν τα ρίξει στην θάλασσα. Την ίδια στιγμή στην ίδια σκηνή η θαλάσσια χελώνα σκαρφαλώνει στον βράχο για να καταβροχθίσει την λεία της.
Σε άλλη παράσταση της ίδιας κύλικος εικονίζεται σκηνή από την σύλληψη του ταύρου του Μαραθώνα, του μαραθώνιου ταύρου. Σε άλλη παράσταση παριστάνεται ο Θησέας να λυγίζει το πεύκο απ΄ όπου κρατιέται φοβισμένος ο Σίνις. Σε ετέρα σκηνή παριστάνεται ο Θησέας να επιτίθεται κατά της αγριογουρούνας Φαίας. Πλησίον της αγριογουρούνας είναι μία γριά η οποία παρακαλεί τον Θησέα να την λυπηθεί. Σε μία άλλη σκηνή απεικονίζεται ο Θησέας να παλεύει με τον Κερκύονα. Προσέτι, σε άλλη σκηνή παρουσιάζεται ο Θησέας να κραδαίνει στα χέρια του πέλεκυ προκειμένου να τον κατευθύνει κατά του Προκρούστη, ο οποίος είναι μισοξαπλωμένος στο κρεβάτι του, στο κρεβάτι των πολλών ακρωτηριασμών και φόνων ανθρώπων που έκανε ο ίδιος ο Προκρούστης, και αναμένει το τελειωτικό, το θανατηφόρο, κτύπημα από τον Θησέα.
- Στο Μουσείο του Λούβρου, στο Παρίσι της Γαλλίας, ευρίσκεται υδρία από την Καρεία, του 530-520 π.Χ. Η υδρία αυτή φέρει αγγειογραφία μελανόμορφου ρυθμού. Στην αγγειογραφία αυτή παριστάνεται ο Ηρακλής να παρουσιάζει στον Ευρυσθέα τον φύλακα του Κάτω Κόσμου, τον Κέρβερο. Ο Κέρβερος αλλού αναφέρεται και παρουσιάζεται τρικέφαλος και αλλού τρισώματος. Στην εν λόγω αγγειογραφία παριστάνεται τρισώματος, με τρία (3) σώματα, με το ένα σώμα λευκό, με το δεύτερο ερυθρό και με το τρίτο μαύρο.
Στο χωριό Ρυάκιον του Δήμου Κοζάνης ευρέθη ανάγλυφη αναθηματική ενεπίγραφη, εις την αρχαία ελληνική-μακεδονική γλώσσα, στήλη με αψιδωτή απόληξη και παράσταση του Ηρακλή, στηριγμένου στην κορύνη, το ρόπαλό του. Ο Ηρακλής ονομάζεται και κορυνηφόρος (=ροπαλοφόρος), εκ της κορύνης ή της κόρυος, ήτοι του ροπάλου, που έφερε μαζί του. Η ενεπίγραφη τούτη στήλη ήταν αφιερωμένη από τον Σταδμέα, υιό του Μηριγένη, στον Ηρακλή. Στην επιγραφή ο Ηρακλής αναφέρεται ως Κυνηγίδας (=προστάτης των κυνηγών), (6ος / 5ος αιών π.Χ., ήτοι 600 π.Χ.-400 π.Χ.). Στην παράσταση αυτή ο Ηρακλής φέρεται γυμνός, με σχηματοποιημένους τους κοιλιακούς του μυς, φέρει φύλλο συκής, το οποίο καλύπτει τα γεννητικά του όργανα, και στηρίζεται στο μακρύ και χονδρό ρόπαλό του. Το ρόπαλό του το κρατάει από το μέσον του και η μία άκρη του ροπάλου στηρίζεται πάνω σε μεγάλη πέτρα-βράχο, ενώ η άλλη απολήγει στην μάλη (=μασχάλη) του αριστερού του χεριού, στηριζόμενος ο ίδιος επ΄ αυτού (του ροπάλου). Το αριστερό του χέρι το οδηγεί περί το μέσον της πλάτης του, σαν να μην θέλει να μας δείξει τι έχει στην παλάμη του. Η ανάγλυφη τούτη ενεπίγραφη στήλη ευρίσκεται στην Αρχαιολογική Συλλογή! Κοζάνης.
- Στο Μουσείο Βερολίνου της Γερμανίας ευρίσκεται ενεπίγραφο, εις την αρχαία ελληνική μακεδονική γλώσσα, αναθηματικό (=αφιερωματικό) ανάγλυφο, ύψους 60 εκατοστών, με παράσταση γενειοφόρου φιδιού από ιερό του Μειλιχίου Διός του Πειραιά. Η επιγραφή αναγράφει : ΔΙΙ ΜΕΙΛΙΧΙΩ (= προς τον Μειλίχιο Δία). Και εδώ συναντάμε το : Διί, το οποίο είναι δοτική. Βλέπε και συμβ. 751, 752, 753, 755, 757, 758, 759, 760, 761 στο ανηρτημένο στο διαδίκτυο πόνημά μου με τίτλο : «Της Μακεδονίας μας της Ελληνικής το γεωγραφικό διαμέρισμα».
Στο Αρχαιολογικό Μουσείο Πέλλας ευρίσκεται ενεπίγραφος, εις την αρχαία ελληνική – μακεδονική γλώσσα, βωμίσκος με αναθηματική (=αφιερωματική) επιγραφή δύο στίχων, η οποία αναγράφει :
ΑΜΜΑ Α (1ος στίχος), δηλαδή : ΑΜΜΑ(Τ)Α (=άμματα), (όχι ΑΜΜΑΔΑ)
ΜΗΤΡΙ ΘΕΩΝ (2ος στίχος). Το : ΜΗΤΡΙ (=Μητρί) είναι δοτική. (μήτηρ, μητρός μητρί). Βλέπε και συμβ. 751, 752, 753, 754, 757, 758, 759, 760, 761 του κειμένου μου : «Το γεωγραφικό Διαμέρισμα της Ελληνικής Μακεδονίας μας».
Η επιγραφή τούτη ολοκληρωμένη είναι : ΑΜΜΑΤΑ ΜΗΤΡΙ ΘΕΩΝ (=προσφορές προς τη Μητέρα των Θεών). Λείπει το γράμμα Τ, για να σχηματιστεί η λέξη ΑΜΜΑΤΑ, όχι το γράμμα Δ για σχηματισμό της λέξεως : ΑΜΜΑΔΑ !
Το άμμα -ατος ( και ονομ. πληθυντικού άμματα) είναι ο κόμβος, ο βρόχος, η θηλιά, η προσφορά. Ενικός το άμμα, πληθ. τα άμματα (=οι κόμποι, οι προσφορές).
Ηράκλειον άμμα = ο κόμπος που συχνά συναντάται στην αρχαιότητα και δηλώνει 1) το δέσιμο της ζωής με τον θάνατο μέσα από τον σύνδεση που επιτυγχάνει ο Ηρακλής (προσωποποίηση της δύναμης) ανάμεσα στους δύο κόσμους και βέβαια δηλώνει β) τον διττό (διπλό) χαρακτήρα του ιδίου του Ηρακλή ως θεού και ανθρώπου, ήτοι ως ημιθέου: μισού θεού, ως υιού του θεού Διός, και μισού ανθρώπου εκ της θνητής γυναικός Αλκμήνης, εκ της ερωτικής συνευρέσεως του Διός μετά της Αλκμήνης. Την ημέρα της Αναστάσεως του Κυρίου ψάλλουμε : «Χριστός Ανέστη εκ νεκρών θανάτω θάνατον πατήσας …». (=Ο Χριστός ανέστη εκ νεκρών και με τον θάνατό του κατέλυσε τον θάνατο ….». Ο Χριστός ήτο Θεάνθρωπος. Θεός, ως υιός του Υψίστου, και άνθρωπος, ως υιός της Θεοτόκου Μαρίας, θνητής (εκ σπέρματος Ιωακείμ και τεχθείσης εξ Άννης).
ΜΗΤΡΙ ΘΕΩΝ : Ποία θεά ήτο, εθεωρείτο, Μητέρα των Θεών; Η Θεά Κυβέλη, η θεά της βλάστησης και της καρποφορίας, της μητρότητος και της γονιμότητος, η μητέρα και τροφός θεών και ανθρώπων.
ΑΜΜΑΤΑ ΜΗΤΡΙ ΘΕΩΝ λοιπόν είναι οι κόμποι, οι προσφορές προς την Μητέρα των Θεών (και των ανθρώπων) Κυβέλη. Κάτι αντίστοιχο με τα δικά μας σημερινά τάματα, σταυρουδάκια στις εικόνες των αγίων μας, χρηματικά ποσά στους ιερούς ναούς μας, κ.λ.π.
- Στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο του Τάραντα της Νότιας Ιταλίας ευρίσκεται αγγείο με αγγειογραφία ερυθρόμορφου ρυθμού του 5ου αιώνος π.Χ. Στην αγγειογραφία αυτή παριστάνεται λατρευτικός χορός προς τιμήν του θεού Απόλλωνα Καρνείου. Τα Κάρνεια ήσαν εορτή που συνδεόταν με τον τρύγο στην Σπάρτη. Μαρτυρούνται δε και στον Τάραντα, την αρχαία ελληνική πόλη της Μεγάλης Ελλάδος στην Κάτω Ιταλία, που ήταν αποικία των Σπαρτιατών.
- Στην Ρώμη, στο Museo Nationale Romano, ευρίσκεται ανάγλυφο γύρω στο 465 π.Χ. Το ανάγλυφο τούτο παριστά την γέννηση της θεάς Αφροδίτης. Η Θεά Αφροδίτη αναδύεται μέσα από τα κύματα της θάλασσας, ενώ δύο γυναικείες μορφές, ένθεν κακείθεν αυτής, την βοηθούν να αναδυθεί πλήρως, επιδιώκοντας παράλληλα να περιβάλουν το υγρό σώμα της με πέπλο.
- Στο Βρετανικό Μουσείο του Λονδίνου στο Ηνωμένο Βασίλειο ευρίσκεται αγγείο, ερυθρόμορφου ρυθμού, του 4ου αιώνος π.Χ., ήτοι 400 π.Χ.- 300 π.Χ. Στην όψη του φέρει ερυθρόμορφη απεικόνιση. Σ΄ αυτήν παριστάνεται στο κέντρο ο κατάσκοπος του Έκτορος Δόλων, ο οποίος μέσα στο βαθύ σκοτάδι πέφτει στην ενέδρα που του στήνουν ο Οδυσσέας (αριστερά) και ο Διομήδης (δεξιά). Οι δύο ήρωες (Οδυσσεύς και Διομήδης) τον παγιδεύουν μέσα στο δάσος – φαίνονται δένδρα παντού – και τον αρπάζουν, προτού προλάβει ο ίδιος να χρησιμοποιήσει το τόξο και του ακόντιό του. Ο τρομοκρατημένος κατάσκοπος δίδει τις πληροφορίες που του ζητούνται, και πέφτει νεκρός στη γη. *Ερευνητής – μελετητής – αναλυτής 4-6-2026
