- Στο Μητροπολιτικό Μουσείο Νέας Υόρκης Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής ευρίσκεται αττική λήκυθος του ζωγράφου Αμάσιου (540 π.Χ.-530 π.Χ.), στην οποία απεικονίζονται γυναίκες που κλώθουν μαλλί.
- Στο Βρετανικό Μουσείο του Λονδίνου του Ηνωμένου Βασιλείου (Αγγλίας) ευρίσκεται υδρία με αγγειογραφία ερυθρόμορφου ρυθμού του 460 π.Χ. Στην αγγειογραφία παριστάνεται ο Περσεύς, ο οποίος έχει κόψει και έχει λάβει το κεφάλι της Γοργόνας Μέδουσας, αδελφής των Γραιών, το έχει βάλει σε σάκο, έχει τοποθετήσει τον σάκο στον ώμο, ρίχνει μια τελευταία ματιά στην αποκεφαλισμένη Γοργόνα, που γέρνει-πέφτει ετοιμοθάνατη στο χώμα. Ο Περσεύς κρατάει στο αριστερό του χέρι την άρπη (=το μαχαίρι), έχει τον μαγικό σκούφο στο κεφάλι, φέρει φτερωτά πέδιλα στα πόδια και φεύγει τρέχοντας. Η προστάτις του Αθηνά φέρουσα δόρυ και περικεφαλαία τον ακολουθεί.
Στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο Αθηνών ευρίσκεται κάλυμμα πυξίδος λευκού βάθους του 425 π.Χ. Στην αγγειογραφία του παριστάνεται ο Περσεύς. Προσπαθεί να αρπάξει το μάτι που απλώνει η μία Γραία προς τις αδελφές της. Οι Γραίες ήσαν τρεις αδελφές και προστάτιδες των τριών αδελφών τους Γοργόνων, μεταξύ των οποίων (Γοργόνων) ήτο η Μέδουσα. Την σκηνή παρακολουθούν η θεά Αθηνά και ο θεός Ερμής, οι δύο θεοί-προστάτες του Περσέως. Επίσης την σκηνή παρακολουθούν ο Φόρκυς, υιός του θεού Πόντου και της Γαίας, θεός της αγριεμένης θάλασσας, αδελφός του Νηρέως, θεού της γαλήνιας θάλασσας. Ο Φόρκυς ήτο πατέρας των Γραιών και των Γοργόνων. Στην παράσταση απεικονίζεται και ο θεός Ποσειδών, ο αγαπημένος της Γοργόνας Μέδουσας. Μόνον οι τρεις Γραίες, οι αδελφές των τριών Γοργόνων θα μπορούσαν να βοηθήσουν τον Περσέα να κόψει το κεφάλι της Μέδουσας, όπως τον διέταξε ο Πολυδεύκης. Γι αυτό και ο Περσέας για να τις εκβιάσει να μιλήσουν άρπαξε από αυτές το μοναδικό μάτι και δόντι, κι αυτές του υποσχέθηκαν πως αν τα επέστρεφε σε αυτές, οι ίδιες θα τον βοηθούσαν να πετύχει τον σκοπό του.
- Στην Μπολώνια της Ιταλίας, στο Museo Civico, ευρίσκεται κρατήρας με αγγειογραφία ερυθρόμορφου ρυθμού του 450 π.Χ. Στην παράσταση αυτή απεικονίζεται στο κέντρο ο Περσεύς, δεξιά ο Πολυδεύκης και αριστερά η θεά Αθηνά. Ο Περσεύς έχει ήδη αποκεφαλίσει την Μέδουσα και θέλοντας να τιμωρήσει τον Πολυδεύκη βγάζει από το σακί του το κεφάλι της Γοργόνας Μέδουσας, αδελφής των Γραιών, και το δείχνει στον Πολυδεύκη. Ο Πολυδεύκης αντικρίζει το κεφάλι της Μέδουσας και ακαριαία «μαρμαρώνεται», γίνεται από μάρμαρο. Η θεά Αθηνά παρακολουθεί την σκηνή.
Γνωστή η φράσις : «Μαρμαρωμένος βασιλιάς». Είναι αφιερωμένη στον τελευταίο Αυτοκράτορα του Βυζαντίου, της Ελληνικής Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, τον Κωνσταντίνο Παλαιολόγο, ο οποίος, συμφώνως προς την λαϊκή μας παράδοση, δεν σκοτώθηκε αμυνόμενος στην μάχη κατάληψης της Κωνσταντινουπόλεως το 1453, αλλά ευρίσκεται σε μια σπηλιά μέσα στη γη, μέχρι την ώρα που θα ζωντανέψει πάλι, για να απελευθερώσει την Κωνσταντινούπολη.
Οι Γοργόνες και οι Γραίες ήσαν αδελφές, θυγατέρες του Φόρκυος και της Κητούς, και εγγονές του θεού Πόντου και της Γαίας. Ο Φόρκυς (-υος) και η Κητώ (-ούς) ήσαν τέκνα του θεού Πόντου και της Γαίας.
Στο χωριό Κοιλάδα του Δήμου Κοζάνης ευρέθη ενεπίγραφη, εις την αρχαία ελληνική-μακεδονική γλώσσα, στήλη, η οποία σώζει τμήμα επιστολής του αρχαίου Έλληνος Μακεδόνος βασιλέως Φιλίππου Ε΄, ο οποίος ήτο βασιλεύς της αρχαίας Ελληνικής Μακεδονίας επί 43 ολόκληρα χρόνια, ήτοι από το 222 π.Χ. μέχρι το 179 π.Χ.). Σύμφωνα με αυτήν την ενεπίγραφη στήλη, που ευρέθη στην Κοιλάδα Κοζάνης ο Φίλιππος ο Ε΄ ανακοινώνει στον εκπρόσωπό του Άρχιππο, επιστάτη της πόλεως, όπου θα ήταν στημένη η στήλη, ότι εγκρίνει το αίτημα του τετράρχη Νικάνορα και άλλων στρατιωτικών για παραχώρηση σε αυτούς πενήντα (50) πλέθρων [πλέθρον = μέτρο μέτρησης, ένα (1) πλέθρον =30,82 μ.] από τη γη των μετοίκων της πόλεως Γρήιαι, ώστε να εκτελούνται θυσίες κατά τον μήνα Απελλαίο.
Η εν λόγω επιστολή γράφτηκε τον μακεδονικό μήνα Αυδναίο (Δεκέμβριο) του 42ου έτους της βασιλείας του Φιλίππου του Ε΄. Απελλαίος, Αυδναίος Ήσαν ονόματα μηνών του έτους σε δωρικές πόλεις της σύνολης αρχαίας Ελλάδος : ήτοι στην αρχαία δωρική πόλη των Δελφών, στην αρχαία δωρική πόλη της Επιδαύρου, στην δωρική ελληνική Μακεδονία μας κ.λ.π. Βλέπε σελ. 148 Λεξικού Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσης, Ιωάννου Σταματάκου, 1972.
Ποιο είναι το 42ο έτος της βασιλείας του Μακεδόνα βασιλέως Φιλίππου του Ε΄ ; Το 180 π.Χ. [222 π.Χ. η έναρξη της βασιλείας του + 42 έτη βασιλείας = το 180 π.Χ. Δηλαδή έν έτος προ του τέλους της βασιλείας του βασιλέως Φιλίππου του Ε΄ (179 π.Χ.). Οι αρχαίοι Έλληνες Μακεδόνες είχαν δικές τους ελληνικές ονομασίες για τους μήνες του έτους Η εν λόγω σπουδαία ενεπίγραφη στήλη ευρίσκεται στην ….Αρχαιολογική Συλλογή Κοζάνης! Όχι Αρχαιολογικό Μουσείο Κοζάνης.
Η πόλη Γρήιαι έφερε το όνομα των Γραιών. Αι Γραίαι, (ιων. Γρήιαι), (=Γραίες), ήσαν οι αδελφές των Γοργόνων. Κατά τον Ησίοδο (Θεογονία 270). Οι Γραίες ήσαν : η Πεφρηδώ, η Ενύω και η Δεινώ. Είχαν την κόμη τους υπόλευκη. Κατ΄ Αισχύλον (Προμ. 393) είχαν μορφή κύκνου, έναν κοινό οφθαλμό έναν κοινό οδόντα, και κατοικούσαν εις τα Γοργόνεια πεδία. Ουδέποτε εφωτίζοντο υπό του ηλίου ή υπό της Σελήνης και εθεωρούντο φύλακες των αδελφών Γοργόνων ή καλύτερα ήσαν επιφορτισμένες με τη μέριμνα της ασφάλειας και προστασίας των Γοργόνων, οι οποίες ήσαν κόρες πανέμορφες. Βλέπε σελ. 194 Τόμος Α΄ Λεξικό Ελληνικής Αρχαιολογίας, Αλεξάνδρου Ραγκαβή 1888.
- Στο Μουσείο της Βασιλείας της Ελβετίας ευρίσκεται αρχαίο ελληνικό πιάτο του 520 π.Χ.-510 π.Χ. Σε μελανόμορφη εικόνα που ζωγράφισε ο Ψίαξ, παριστάνεται νεαρή κοπέλα αυλητρίς (=οργανοπαίκτρια αυλού) να παίζει αυλό, ενώ κωμαστής (= ένας γελωτοποιός, διασκεδάζων, προκαλών γέλωτα, γέλιο) χορεύει.
- Στην Φεράρα (Φerrara) της Ιταλίας, στο Museo Archeologico di Spina, ευρίσκεται κρατήρας ερυθρόμορφου ρυθμού με αγγειογραφία του 470 π.Χ. Στην παράσταση απεικονίζεται ο Θησέας ο οποίος με το αριστερό του χέρι κρατάει το ένα κέρατο του Μινώταυρου και με το άλλο χέρι κρατώντας το ξίφος του το κατευθύνει με δύναμη προς το σώμα του Μινώταυρου. Ο Μινώταυρος καθώς βλέπει πως πλησιάζει το τέλος του, πληγωμένος λόγω των τραυμάτων του, αποδυναμωμένος και αποκαμωμένος ζητεί έλεος από τον Θησέα, όπως ακριβώς και ο Μίνωας, που παριστάνεται αριστερά και σπεύδει να τον συνδράμει. Στην παράσταση αυτή προβάλλονται οι δύο πιο μεγάλοι βασιλιάδες του ελληνικού χώρου στα αρχαία χρόνια, ο Μίνωας, βασιλιάς της Κρήτης, και ο Θησέας, βασιλιάς της Αττικής.
- Στο Αρχαιολογικό Μουσείο του Λονδίνου του Ηνωμένου Βασιλείου ευρίσκεται αργυρός στατήρας (=νομισματική μονάδα) της εποχής του Έλληνος Μακεδόνος Βασιλέως Αρχελάου (413 π.Χ.-399 π.Χ.).
Στην μία του όψη ο στατήρ τούτος εικονίζει μία αίγα (=κατσίκα) και πέριξ αυτής φέρεται το όνομα ΑΡΧΕΛΑΟ. Πιθανότατα ΑΡΧΕΛΑΟ(Σ). Άνευ Σ (σίγμα τελικού). Ίσως όμως το : Αρχελάο να είναι ίδιος (=ιδιαίτερος) τύπος και το ο να εγράφη αντί του ω, ως ιδιόρρυθμος τύπος, π.Χ. ιωνικός. Βλέπε όσα αναγράφονται στο σύμβολ. 757 στο πόνημά μου με τίτλο «Το γεωγραφικό Διαμέρισμα της Ελληνικής μας Μακεδονίας», σχετικώς με το ΖΟΗ ή ΖΩΗ. Δηλ. ανεγράφη ως Αρχελαο για να αποδίδεται ως Αρχελάω. (Αρχελάω = προς τιμήν του Αρχελάου). Είναι γεγονός πως παρατήρησα ενδελεχώς το νόμισμα αυτό σε αποτυπωμένη εικόνα-φωογραφία βιβλίου. Υπήρχε πρόσθετος ικανός χώρος στο νόμισμα για συμπλήρωση και του γράμματος Σ. Όμως το Σ ελλείπει. Τα γράμματα είναι ευκρινή. Αν υπήρχε Σ (σίγμα κεφαλαίο τελικό) θα φαινόταν. Μήπως λοιπόν το είναι γραμμένο δίκην δοτικής ; ήτοι ΑΡΧΕΛΑΟ = ΑΡΧΕΛΑΩ (=Αρχελάω);
Εν προκειμένω αν : το Αρχελάο είναι δοτική, λόγω ιδιότυπου ο, και το ο έχει την απόδοση ω, τότε ο Βασιλεύς Αρχέλαος εξέδωσε νόμισμα και το αφιέρωσε στον εαυτό του. Βλέπε και συμβ. 751, 752, 753, 754, 755, 757, 758, 760, 761 του κειμένου μου : «Το γεωγραφικό Διαμέρισμα της Ελληνικής μας Μακεδονίας». Συνήθως οι επιγραφές είναι στη δοτική. Συχνή είναι και η αναγραφή ονόματος εις την ονομαστική αλλά και εις την γενική. Όλες οι πτώσεις σημαίνουν απόδοση τιμής. Ο Βασιλεύς εκδίδει το νόμισμα γράφει σ΄ αυτό το όνομά του σε όποια πτώση θέλει και τιμά τον εαυτό του. Σε εικόνα-φωτογραφία άλλου Βιβλίου παρατήρησα νόμισμα με αναγραφή ονόματος στην γενική (πτώση): ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ αναφερόμενο στον Έλληνα Μακεδόνα Στρατηλάτη Μ. Αλέξανδρο, Βασιλέα της Ελληνικής μας Μακεδονίας.
Στην άλλη του όψη ο αργυρός τούτος στατήρας, νομισματική μονάδα, παριστά έφιππο πολεμιστή, ο οποίος με το δεξιό του χέρι κρατά δύο δόρατα και με το αριστερό κρατά το ηνίον, (την ηνίαν, το ίδιο είναι, το ηνίον, -ου, η ηνία –ας), δηλ. το χαλινάρι του ίππου. Με ιδιαίτερη προσοχή δύναται τις να δει το εκτεινόμενο από το στόμα του ίππου μέχρι την δεξιά χείρα του ιππέως ηνίον.
Στο Αρχαιολογικό Μουσείο Αιανής του Δήμου Κοζάνης ευρίσκεται ανάγλυφη ενεπίγραφη, εις την αρχαία ελληνική-μακεδονική γλώσσα αναθηματική (=αφιερωτική) στήλη. Στο άνω μέρος φέρει δύο επιγραφές. Η υψηλότερη έχει τέσσερις στίχους. Η χαμηλότερη έχει δύο στίχους. Η υψηλότερη :
(α΄ στίχος) ΘΕω ΔΕΣΠΟΤΗ δοτική
(β΄ στίχος) ΠΛΟΥΤωΝΙ ΚΑΙ δοτική
(γ΄ στίχος) ΤΗ ΠΟΛΕΙ ΕΑΝΗ δοτική (=τη Εανή-Αιανή )
(δ΄ στίχος) …….. ΥΙΟΣ ΛεωΝΑ όνομα ………, υιός Λεωνά.
Και στην λέξη : Θεω και στο όνομα : ΠΛΟΥΤωΝΙ και στο όνομα : ΛΕωΝΑ το ωμέγα αντί να γραφεί με κεφαλαίο, ήτοι Ω, είναι γραμμένο με μικρό, ήτοι ω. Αυτό είναι συνηθισμένο στις αρχαίες ελληνικές μακεδονικές επιγραφές. Βλέπε και σύμβολο 995δ του πονήματός μου με τίτλο «Το γεωγραφικό Διαμέρισμα της Ελληνικής μας Μακεδονίας».
Στην επιγραφή τούτη τις πολίτης της αρχαίας Αιανής, αφιερώνει την ανάγλυφη στήλη α) στο θεό Δεσπότη, ήτοι τον θεό Δία, β) στο θεό του Κάτω Κόσμου Πλούτωνα, υιό του Κρόνου και της Ρέας, και στην πόλη του Αιανή –Εανή (Αιανή).
Εκ του ουσιαστικού : ΤΗ ΠΟΛΕΙ που είναι στην δοτική προκύπτει ότι και το : ΕΑΝΗ είναι στην ίδια πτώση, δοτική, ήτοι : ΤΗ ΠΟΛΕΙ ΕΑΝΗ
Η λέξη-πόλη Αιανή στα αρχαία ελληνικά γράφεται και ως Εανή. Εανή ονομ, της Εανής γεν., τη Εανή δοτ., την Εανήν αιτιατ., ω Εανή. Ετυμ: ιων-αττ. εαν < ει-αν ιων. αττ. ην < η-αν (και ουχί < ε-αν) – ιων. αττ. α ν < αι-αν το αττ. ε αν προέρχεται εκ διασταυρώσεως των ε-αν και α ν. Βλέπε σελ. 295, Λεξικόν της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσης Α-Ω Ιωάννου Σταματάκου, Αθήναι 1972. Προσέτι Βλέπε και σελ. 1.111, Τόμος 2ος ΔΙΚΡ-ΞΩΦ Λεξικόν της νέας Ελληνικής Γλώσσης, Ιωάννου Σταματάκου : έα (κυρ. προστ. του αρχ. ρήμ. εάω-ω= αφήνω, επιτρέπω), «έα ηρέμα» (=αμόλα αγάλια=πηγαίνε αγάλι-αγάλι) επί αργής πορείας, «έα παρά χείρα» (=μόλα χέρι παρά χέρι), αρχ. έα, έα αι αι. Σημειώνω : «Έα σε χαίρειν» ( =πήγαινε φίλε μου, άει στην ευχή..) Τούτο λέγεται προς τινα ενοχλητικό.
Ο εανός, η εανή, το εανόν (ως αρχαίο επίθετο) = λεπτός, λεπτοϋφαντος, ελαφρός. Το εανόν, ως ουσιαστικοποιημένο επίθετο, εννοείται ίμμα ή ιμμάτιον = το ακριβό επίσημο ένδυμα (επίσημη στολή). Βλέπε σελ.295 Λεξικού της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσης, Ιωάννου Σταματάκου, Αθήναι 1972.
Άρα, εανή ή αιανή, κατά τα ανωτέρω, σημαίνει η λεπτή, η λεπτοϋφαντη, η ελαφριά. Η ονομασία: Η ΑΙΑΝΗ, της ομώνυμης κωμόπολης της περιοχής Ελίμειας του Δήμου Κοζάνης Π. Ε. Κοζάνης σημαίνει η λεπτή, η λεπτοϋφαντη.
Στην Π. Ε. Καστοριάς υπάρχει χωριό του οποίου η ονομασία είναι : Η ΧΡΥΣΗ
Η χαμηλότερη επιγραφή έχει δύο στίχους :
(α΄ στίχος) …ΟΝ ΤΕ ΤΟΝ ΘΕΟΝ ΚΑΙ ΤΟΝ ΝΑΟΝ
(β΄ στίχος) ….. ΕΠΙΜΕΛΗΤΟΥ ΑΡΧΕ
Α΄ στίχος : τε τον θεόν και τον ναόν …. (= και τον θεό και τον ναό … ). Το τε και το και = συμπλεκτικοί σύνδεσμοι.
Β΄ στίχος : επιμελητού άρχε. Άρχε προστ. ενεστώτος (άρχε, αρχέτω άρχετε αρχόντων ή αρχέντωσαν. Το άρχω = αρχίζω, εξουσιάζω, άρχω + γεν. = κάνω αρχή έργου, εξουσιάζω κάποιον. ΕΠΙΜΕΛΗΤΟΥ ΑΡΧΕ = ξεκίνα να ασκείς καθήκοντα επιμελητού.
Στην ανάγλυφη αυτή στήλη, αν δει κανείς προσεκτικά, απεικονίζεται άνδρας με κύνα (σκύλο), ο οποίος (κύων) φέρει τρεις κεφαλές. Όπως φαίνεται από το απλωμένο προς τον κύνα προστατευτικό-χαϊδευτικό χέρι του, τον έχει υπό την προστασία του. Πρόκειται για τον Κέρβερο. Ο Κέρβερος ήτο παλαιότερον ο πεντηκοντακέφαλος κύων του Άδη, ο οποίος φρουρούσε την πύλη του Άδη. Ήτο υιός του Τυφωέως και της Έχιδνας, κατά τον ποιητή Ησίοδο. Βραδύτερον παρίστατο ως τρικέφαλος ή τρισώματος. Εδώ εικονίζεται ανάγλυφα επί της αφιερωτικής (=αναθηματικής) επιτύμβιας στήλης τρικέφαλος. Ο τρικέφαλος λοιπόν Κέρβερος παίζει με τον αφέντη του.
Ποιος είναι τούτος; Ο Άδης-Πλούτων. Ο εικονιζόμενος θεός Πλούτων-Άδης δείχνει να έχει απρόσιτη μορφή, παρουσιάζεται βλοσυρός, παρότι ευρίσκεται σε στιγμή «ευθυμίας» με τον κύνα του. Ο Πλούτων παριστάνεται με το αγαπημένο του σκυλί, με το οποίο παίζει. Είναι όρθιος και πρεσβύτης (=γερίσκος). Το σώμα του δείχνει να είναι γεροντικό και καταβεβλημένο. Έχει άσπρα μαλλιά στην κεφαλή, πλούσια και μακριά άσπρη γενειάδα, χοντρό άσπρο μύστακα, διακρίνονται δε παραστατικά, ανάγλυφα τέσσερις ή πέντε οδόντες του.
Κάποιος κάτοικος, λοιπόν, της αρχαίας ελληνικής μακεδονικής πόλεως Αιανής (Εανής) έβαλε την στήλη αυτή στον τάφο προσφιλούς του προσώπου και την αφιέρωσε στον Δία, στον Πλούτωνα και στην πόλη του Αιανή ή Εανή κατά την επιγραφή.
- Στο Μουσείο Ny-karlsberg της Κοπεγχάγης, πρωτεύουσας της Δανίας, ευρίσκεται μαρμάρινο κεφάλι του Αλκιβιάδου. Ο Αθηναίος στρατηγός και πολιτικός εικονίζεται ωραίος, όπως φημιζόταν πως ήταν, και σκεπτικός, «φιλοσοφημένος» παράλληλα.
- Στο Βρετανικό Μουσείου του Λονδίνου του Ηνωμένου Βασιλείου ευρίσκεται αργυρός στατήρ (=νομισματική μονάδα) της εποχής της βασιλείας του Έλληνος Μακεδόνος Βασιλέως της Αρχαίας Ελληνικής Μακεδονίας Αμύντα του Γ΄ (393 π.Χ.-370 π.Χ.), πατέρα του Φιλίππου Β΄ (359 π.Χ.-336 π.Χ.) και παππού του Αλεξάνδρου του Γ΄, Μ. Αλεξάνδρου (336 π.Χ.-323 π.Χ.).
Στην μία όψη του στατήρος (=νομισματικής μονάδος) τούτου απεικονίζεται ίππος και πέριξ αυτού αναγράφεται το όνομα ΑΜΥΝΤΑ. Και εδώ, όπως φαίνεται το νόμισμα σε φωτογραφία-εικόνα, ενώ υφίσταται χώρος για συμπερίληψη του Σ, τούτο ελλείπει. Γιατί; Πρόκειται λοιπόν περί δοτικής, ήτοι : ονομ. ΑΜΥΝΤΑΣ, γεν. ΑΜΥΝΤΟΥ, δοτικ. ΑΜΥΝΤΑ (= τω Αμύντα. (Τω) ΑΜΥΝΤΑ = (τω Αμύντα είναι δοτική), (=προς τιμήν του Αμύντα), προς τιμήν του Βασιλέως Αμύντα). Εδώ η περίπτωση της δοτικής, : (τω) ΑΜΥΝΤΑ, είναι διαυγής. Αλλά και ΑΜΥΝΤΑ(Σ) να είναι με το Σ μη ορατό λόγω φθοράς του νομίσματος ή «σπασμένο λόγω ακρωτηριασμού του νομίσματος» πάλι στο ίδιο αποτέλεσμα οδηγούμαστε. Βλέπε και σύμβ. 751, 752, 753, 754, 755, 757, 758, 759, 761 του κειμένου μου «Το γεωγραφικό Διαμέρισμα της Ελληνικής μας Μακεδονίας».
Οι αρχαίοι Έλληνες Μακεδόνες Βασιλείς εξέδιδον νομίσματα και ανέγραφαν επ΄ αυτών τα ονόματά τους. Το ίδιο έκανε κι ο Φίλιππος, το ίδιο και ο Μ. Αλέξανδρος . Ο βασιλεύς Αμύντας ο Γ΄, λοιπόν, εκδίδει το νόμισμα, για να το αφιερώσει στον εαυτό του, Είναι αδιάφορο αν η αναγραφή του ονόματος είναι σε πτώση ονομαστική ή γενική ήδοτική ή αιτιατική.
Στην άλλη όψη του εν λόγω νομίσματος παριστάνεται η κεφαλή του αρχαίου αυτού Έλληνος Βασιλέως Αμύντα του Γ΄ (393 π.Χ.-370 π.Χ.).
- Στο Μουσείο Martin von Wagner Museum του Βύρτσμπουργκ, πόλεως της βόρειας Βαυαρίας της Γερμανίας, ευρίσκεται κρατήρ από την Χαλκίδα της Ευβοίας, ο οποίος χρονολογικά ανήκει στον 6ου αιώνα π.Χ., ήτοι 600 π.Χ.-500 π.Χ. Σε αυτόν εικονίζονται η Ωραία Ελένη με τον Πάρη και η Ανδρομάχη με τον Έκτορα. Η Χαλκίδα διακρίθηκε για την αποικιστική της πολιτική. Σημαντικές αποικίες της Χαλκίδος υπήρχαν στην Χαλκιδική της Ελληνικής Μακεδονίας και στην Δύση (Μεγάλη Ελλάδα, Κάτω Ιταλία και Σικελία) κατά τον 8ο αιώνα π.Χ.
- Στο Μητροπολιτικό Μουσείο Νέας Υόρκης των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής ευρίσκεται ο περίφημος κρατήρας του Ευφρονίου, που πρόσφατα έγινε γνωστός. Σε λεπτομέρεια από τον κρατήρα αυτόν στην κύρια όψη του αγγείου παριστάνεται ο ξανθός νέος Σαρπηδών νεκρός, να τον παίρνουν ο φτερωτός Ύπνος και ο Θάνατος. Το αίμα τρέχει ακόμη σαν ποτάμι από τις πληγές που έχει ο νεκρός Σαρπηδών στο σώμα του. Στο κέντρο ο θεός Ερμής ως ψυχοπομπός. Το όνομα του αγγειογράφου ΕΥΦΡΟΝΙΟΣ διακρίνεται επάνω δεξιά. Ο κρατήρας τούτος είναι της τελευτ. δεκαετίας του 6ουαιώνος π.Χ., δηλ. 510-500 π.Χ. Ύπνος και θάνατος, τα δίδυμα αδέλφια κατά τους αρχαίους Έλληνες.
Στο Αρχαιολογικό Μουσείο Αιανής Δήμου Κοζάνης ευρίσκεται τμήμα ενεπίγραφης, εις την αρχαία ελληνική-μακεδονική γλώσσα, στήλης. Η εν λόγω επιγραφή στη στήλη αυτή φέρει δύο στίχους. Ο α΄ στίχος αναγράφει : ΠΕΤΡωΜΙΑ ΠΟΥ
και ο β΄στίχος : ΠΛΙΟΥ ΕΥΧΗΝ.
Στο όνομα ΠΕΤΡωΜΙΑ το ωμέγα είναι μικρό. Αυτό συνηθίζεται. Ευχή=προσευχή
Η επιγραφή είναι : ΠΕΤΡωΜΙΑ ΠΟΥΠΛΙΟΥ ΕΥΧΗΝ
Κάποια ονόματι Πετρωνία, θυγατέρα του Πουπλίου, προσφέρει δέηση, προσευχή.
Στο Νομισματικό Μουσείο Αθηνών ευρίσκεται νόμισμα της Θεσσαλονίκης του 3ου αιώνος π.Χ. Στη μία όψη του αναγράφονται δύο λέξεις σε κυκλική τροχιά. Η μία λέξη είναι : ΚΑΒΙΡΟΙ. Η δεύτερη λέξη είναι : ΛΗΜΝΟΥ. Οι ΚΑΒΙΡΟΙ ή ΚΑΒΕΙΡΟΙ ήσαν αρχαίες μυστηριώδεις θεότητες των νήσων Λήμνου, Σαμοθράκης, Ίμβρου. Τινές έλεγον τους Καβίρους ή Καβείρους τέκνα του Ήφαιστου και της Καβίρας ή Καβείρας, θυγατρός του Πρωτέως. Άλλοι τους εθεώρουν δύο αδέλφια, υιούς του Δία. *Ερευνητής – μελετητής – αναλυτής 28-5-2026
