- Στο Μουσείο της πόλεως Σαμαρκάνδης στο Ουζμπεκιστάν υπάρχει ειδική πτέρυγα που έχει ως εκθέματα αρχαιοελληνικομακεδονικά ευρήματα, τα οποία αποδεικνύουν την διάβαση του Μεγάλου Αλεξάνδρου από την πόλη Σαμαρκάνδη του Ουζμπεκιστάν.
Πριν λίγες ημέρες, ήτοι στις 16-7-2026, επισκέφθηκε επισήμως την Ελλάδα ο Υπουργός Πολιτισμού του Ουζμπεκιστάν που πρότεινε στην Υπουργό Πολιτισμού της χώρας μας την συμπαραγωγή, από Ελλάδα και Ουζμπεκιστάν, κινηματογραφικής ταινίας για τον Μεγάλο Έλληνα Μέγα Αλέξανδρο.
Ο Γερμανός αρχαιολόγος και Διευθυντής Μουσείων Άλφριντ Βίτσορεκ είπε : « Ακόμη και την εποχή του Ισλάμ τα Πανεπιστήμια της Κεντρικής Ασίας στην Μπουχάρα και την Σαμαρκάνδη εδίδασκαν τους αρχαίους Έλληνες φιλοσόφους. Τα ελληνικά συγγράμματα έγιναν γνωστά στην Βαγδάτη και την Δαμασκό. Με την εκστρατεία του Μεγάλου Αλεξάνδρου στην Ασία ο ίδιος δημιούργησε πολύμορφη πολιτιστική κληρονομιά που σφραγίστηκε από τον ελληνικό, ελληνιστικό πολιτισμό, αλλά και τους διάφορους πολιτισμούς των λαών της περιοχής».
Στις 26-11-2025 με κείμενό μου στο διαδίκτυο με τίτλο «Τα Γλυπτά του Παρθενώνος», είχα προτείνει τότε στον Ελληνικό Υπουργείο Πολιτισμού την συμπαραγωγή, στα πλαίσια Σύμπραξης Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα, ελληνικής ή διεθνούς κινηματογραφικής ταινίας αφιερωμένης στην Καρυάτιδα και τα Γλυπτά του Παρθενώνος που ευρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο. Η εν λόγω πρότασις διατηρείται εν ισχύι.
Προσέτι στις 28-1-2026 ανήρτησα στο διαδίκτυο τον Ύμνο – Ποίημά μου προς την θλιμμένη Καρυάτιν κατά τα Γλυπτά του Παρθενώνος εν τω Βρετανικώ Μουσείω με τίτλο: «Τα Γλυπτά του Παρθενώνος και η τεθλιμμένη Καρυάτις».
Τέλος, μόλις προ ολίγων ημερών, στις 20-7-2026, ανήρτησα στο διαδίκτυο το κείμενο μου με τίτλο : «Τα Γλυπτά του Παρθενώνος και η θρηνούσα Καρυάτις». Στο κείμενο τούτο υποστηρίζω σθεναρώς ότι α) πρέπει να επιστραφούν στην Ελλάδα και τα Γλυπτά του Παρθενώνος και η Καρυάτις ως έν ενιαίο πνευματικό καλλιτεχνικό δημιούργημα με τις υπόλοιπες πέντε (5) αδελφές της, και β) νομικώς η λύσις του Δανείου, μακροχρόνιου ή μη, ή η λύση του Χρησιδανείου, στο θέμα της επιστροφής της Καρυάτιδος και των Γλυπτών του Παρθενώνος εκ του Βρετανικού Μουσείου στην Ελλάδα είναι ανώφελη και επικίνδυνη, γιατί απόδοση – επιστροφή με τον νομικό όρο Δάνειο ή Χρησιδάνειο εγκυμονεί μέγιστο κίνδυνο, αφού σημαίνει κατ΄ ουσίαν παραχώρηση από την Ελλάδα της κυριότητος των εν Βρετανικώ Μουσείω υπαρχόντων Γλυπτών Παρθενώνος και Καρυάτιδος στο τελευταίο (Βρετανικό Μουσείο.
Ο Υπουργός Πολιτισμού του Ουζμπεκιστάν, στην ίδια επισκεψή του στην Ελλάδα (16-7-2026), πρότεινε στην Ελλάδα, στην Υπουργό Πολιτισμού της πατρίδος μας, συνδιοργάνωση (από Ουζμπεκιστάν και Ελλάδα) Εκθέσεως αφιερωμένης στον Μέγα Αλέξανδρο, με πρωταρχικό θέμα την τέχνη της εποχής του και την καθημερινή ζωή της εποχής του. Ως χώροι δράσης προεβλήθησαν η μεγάλη κληρονομιά του Μεγάλου Αλεξάνδρου στην κεντρική Ασία και η διάδοση της ελληνικής τέχνης μέσω του Έλληνος Μακεδόνος Μεγάλου Αλεξάνδρου προς Ασία, πέραν της Μεσογείου.
Στο Ουζμπεκιστάν ανήκε την εποχή του Μεγάλου Αλεξάνδρου η σατραπεία της Περσίας των Αχαιμενιδών. Ο Μέγας Αλέξανδρος το 329 π.Χ. είχε κυριεύσει την πόλη Σαμαρκάνδη, πρωτεύουσα της Σογδιανής, που είχε ιδρυθεί τέσσερις αιώνες νωρίτερα, ήτοι το 700 π.Χ.
Ο Έλληνας Μακεδόνας Βασιλεύς Μέγας Αλέξανδρος κατέλαβε την πόλη της Σαμαρκάνδης και περπατώντας μέσα σε αυτήν υποστηρίζεται πως φώναξε δυνατά εντυπωσιασμένος : «Ο,τιδήποτε είχα ακούσει για την Σαρακάνδα» (Σαμαρκάνδη) «είναι τελικά αλήθεια, με εξαίρεση το γεγονός ότι τελικά είναι πιο όμορφη από ό,τι την είχα φαντασθεί».
Ο Μέγας Αλέξανδρος, βλέποντας την γεωγραφική θέση της πόλεως Σαμαρκάνδης, κατέστησε αυτήν εμπορικό κόμβο για τις διαδρομές εμπορίου ανάμεσα σε Κίνα και Μεσόγειο, ανάμεσα στην Ανατολική και Δυτική Ασία.
Ο Μέγας Αλέξανδρος δυό χρόνια αργότερα, ήτοι το 327 π.Χ., νυμφεύθηκε στην εν λόγω πόλη Σαμαρκάνδη την Ρωξάνη. Η Ρωξάνη ήταν πανέμορφη κοπέλα από την Σογδιανή. Με την σύζυγό του Ρωξάνη ο Μέγας Αλέξανδρος (ο Αλέξανδρος ο Γ΄) απέκτησε τον υιό του, τον Αλέξανδρο τον Δ΄.
- Προ ολίγων ημερών, στις 16-7-2026, το Υπουργείο Αρχαιοτήτων της Λιβύης ανακοίνωσε σημαντικές αρχαιολογικές ανακαλύψεις στην αρχαία πόλη της Απολλωνίας, η οποία ευρίσκεται στην ανατολική Λιβύη. Μεταξύ αυτών των αρχαιολογικών ανακαλύψεων είναι ένα αρχαίο Ελληνικό Θέατρο με θέα προς την Μεσόγειο θάλασσα και ένας αρχαίος Ελληνικός Ιππόδρομος.
Η πόλη Απολλωνία ήταν αρχαία ελληνική πόλη, αφιερωμένη στον θεό Απόλλωνα. Ευρίσκετο πλησίον της σημερινής πόλεως Σούσα στην ανατολική Λιβύη. Κατά την αρχαιότητα αναπτύχθηκε ως λιμήν της αρχαίας ελληνικής δωρικής πόλεως – αποικίας Κυρήνης, η οποία (Κυρήνη) ιδρύθηκε από τους Έλληνες Δωριείς αποίκους εκ της νήσου μας Θήρας (Σαντορίνης) στο Αιγαίο μας πέλαγος τον 7ο αιώνα, ήτοι το 700 π.Χ.- 600 π.Χ.
Κατά την αρχαιότητα, τα νησιά των Κυκλάδων μας στο Αιγαίο μας εκατοικούντο από Έλληνες Ίωνες, πλην της Θήρας (Σαντορίνης) και της Μήλου, οι οποίες τούτες νήσοι των Κυκλάδων μας εκατοικούντο από Έλληνες Δωριείς.
Η αρχαία ελληνική δωρική πόλη Απολλωνία, στην ανατολική Λιβύη, αργότερα εξελίχθηκε σε σημαντικό κέντρο εμπορίου στην Μεσόγειο και άνθησε ιδιαίτερα κατά την Ελληνιστική Εποχή, ήτοι 323 π.Χ. (θάνατος Μεγάλου Αλεξάνδρου)- 31 π.Χ. (μάχη στο Άκτιο μεταξύ των Ρωμαίων Αντωνίου και Οκταβιανού).
Οι Έλληνες Δωριείς άποικοι – ιδρυτές της πόλεως Απολλωνίας ίδρυσαν εντός αυτής και ελληνικούς ναούς, μεταξύ των οποίων και τον ναό του θεού Απόλλωνος, δημόσια κτίρια, θέατρο, αθλητικά κτίρια και αθλητικές εγκαταστάσεις, και κατασκεύασαν λιμάνι στην πόλη τους αυτή στην βόρεια Λιβύη, στην Μεσόγειο, για τις εμπορικές και οικονομικές δραστηριότητές τους. Η Απολλωνία ήτο το επίνειον της Κυρήνης. Η Απολλωνία ήτο η πατρίς του Έλληνος γεωγράφου Ερατοσθένους. Βλέπε σελ. 105 Λεξικού της Ελληνικής Αρχαιολογίας του Αλεξάνδρου Ραγκαβή, 1888.
Ο Ερατοσθένης εξ Απολλωνίας επινείου της Κυρήνης, ο μέγιστος γεωγράφος της Ελλάδος, γεννήθηκε το 275 π.Χ. Υπήρξε μαθητής στην Αλεξάνδρεια του Παυσανία και του Καλλιμάχου και παρακολούθησε στη συνέχεια στην Αθήνα τους Έλληνες φιλοσόφους Αρίστωνα, τον υιό του Χίου, τον Αρκεσίλαο και άλλους.
Από την Αθήνα ο Ερατοσθένης εκλήθη υπό του Πτολεμαίου του Ευεργέτου το 230 π.Χ., ο οποίος τον κατέστησε διάδοχο του Καλλιμάχου εις την Διεύθυνσιν της Βιβλιοθήκης της Αλεξανδρείας. Εκεί, ως λέγεται, έχασε την όρασή του και απέθανεν με εκούσιο θάνατο (αυτοκτονία) σχεδόν ογδοηκοντούτης (=ογδόντα ετών) το 194 π.Χ. Μαθητές του υπήρξαν ο Μνασίας και ο Βυζάντιος Αριστοφάνης. Αποκαλούσε δε τον εαυτό του φιλόλογο, «ως εν γένει την σπουδήν φιλούντα» (=επειδή ο ίδιος γενικώς αγαπούσε την σπουδή, την μελέτη).
Άλλοι δε έλεγον τον Ερατοσθένη «Πένταθλον», ως αγωνιζόμενο σε όλες τις επιστήμες. Ελέγετο δε ο ίδιος και «Βήτα», επειδή σε όλες τις επιστήμες είχε την δεύτερη θέση. Ιδίως δε ο ίδιος ασχολήθηκε με την αρχαιολογία και τις θετικές επιστήμες. Έγραψε δε και ποιήματα, μεταξύ των οποίων και ελεγείες επιγραφόμενες «Εριγόνη». Προσέτι έγραψε έπος μαθηματικό και αστρονομικό, τον «Ερμήν». Και των δύο τούτων έργων σώζονται αποσπάσματα.
Συνέγραψε επίσης ο ίδιος χρονογραφίες. Ακόμη έγραψε για την αρχαία κωμωδία, και πάμπολλα έργα φιλοσοφικά και μαθηματικά και γεωγραφικά (την πρώτη γραφείσα επιστημονική γεωγραφία) σε τρία βιβλία. Εκ των βιβλίων τούτων το πρώτο βιβλίο περιείχε την εκτίμηση των πηγών, ιδίως των ποιητικών, και την φυσική γεωγραφία. Το δεύτερο βιβλίο περιείχε την μαθηματική γεωγραφία επί ορισμένου μέτρου μοιρών, και το τρίτο βιβλίο περιείχε την χωρογραφία. Εξ αυτού του τρίτου βιβλίου πλείστα στοιχεία ηρύσθη, ενστερνίστηκε, ο Πόντιος Στράβων ο Γεωγράφος, ο πατέρας της επιστήμης της Γεωγραφίας, εξ Αμασείας του Πόντου. Υπό το όνομα του Ερατοσθένους διατηρούνται οι καταστερισμοί, ήτοι η απαρίθμησις σαραντατεσσάρων (44) αστερισμών, με τους σε αυτούς αναγόμενους μύθους.
Το Γραφείο Τουρισμού και Αρχαιοτήτων του Δήμου Σούσα, στην περιοχή «Πράσινο Βουνό» της Ανατολικής Λιβύης, το οποίο (Γραφείο) υπάγεται στο Υπουργείου Αρχαιοτήτων, ανέφερε ότι οι ανακαλύψεις επραγματοποιήθησαν με την επιμελητεία της Γαλλικής Αρχαιολογικής Ερευνητικής-Ανασκαφικής Ομάδος στην Λιβύη.
Ο Διευθυντής της Γαλλικής αυτής αποστολής χαρακτήρισε τον Ελληνικό Ιππόδρομο ως «μία εξαιρετική επιστημονική ανακάλυψη», υποστηρίζοντας ότι ο Ιππόδρομος τούτος είναι μοναδικός στην ευρύτερη περιοχή της Κυρηναϊκής και δεν υπάρχει στην Μεσόγειο κάτι παρόμοιο.
- Στο Αρχαιολογικό Μουσείο του Βερολίνου στην Γερμανία ευρίσκονται δύο μικρά χάλκινα αγαλμάτια που προέρχονται από το Λυγουριό. Το Λυγουργιό είναι κωμόπολη του Νομού, νυν Περιφερειακής Ενότητος (Π.Ε.), Αργολίδος, ανάμεσα στο Ναύπλιο και την Επίδαυρο. Τα δύο αυτά αγαλμάτια είναι έργα της πρώιμης κλασικής περιόδου, ήτοι των αρχών του 5ου αιώνος π.Χ., δηλαδή 500 π.Χ.-470 π.Χ. Το ένα είναι αγαλμάτιο νεαρού αθλητού, το οποίο χρονολογείται στο 470 π.Χ. Ο χάλκινος αυτός αθλητής είναι σφαιροβόλος. Κρατεί στο αριστερό του χέρι σφαίρα Ο αθλητής αποδίδεται γυμνός, εύσωμος και γυμνασμένος. Το δεύτερο αγαλμάτιο είναι θραύσμα ανδρικής μορφής με σφιγμένη γροθιά. Πιθανόν να απεικονίζεται ο ημίθεος Ηρακλής ή ο Θεός Δίας.
- Στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ρώμης ευρίσκεται προτομή του δευτέρου τη τάξει αρχαίου Έλληνος ποιητή, μετά τον Όμηρο, του Ησιόδου. Βασικά θέματα της ποιήσεως του Ησιόδου, του δημιουργού του διδακτικού έπους, είναι η καταγωγή του πολιτισμού και το πρόβλημα της Δικαιοσύνης.
- Στο Μουσείο Βολωνίας (Μπολώνια) της Ιταλίας ευρίσκεται αρχαίο ελληνικό αγγείο, ερυθρόμορφου ρυθμού, στο οποίο υπάρχει ερυθρόμορφη απεικόνιση – αγγειογραφία. Στην αγγειογραφία τούτη παριστάνεται ο Προμηθεύς να κρατά δύο πυρσούς. Ο Προμηθέας πήρε την φωτιά από τους θεούς και την παρέδωσε στους ανθρώπους, γι αυτό και ετιμωρήθη από τον θεό Δία. Δεμένος σε βράχο στον Καύκασο κατετρώγετο το ήπαρ του, το συκώτι του, υπό αετού. Παραπέμπω στο με ημεροχρονολογία 13-5-2025 κείμενό μου με τίτλο : «Οι Μωμόγεροι», το οποίο είναι ανηρτημένο στο διαδίκτυο.
- Στο Μουσείο του Βατικανού ευρίσκεται αρχαία ελληνική κύλιξ, ερυθρόμορφου ρυθμού, στο εσωτερικό της οποίας υπάρχει ερυθρόμορφη απεικόνιση-αγγειογραφία. Στην αγγειογραφία τούτη παριστάνεται ο Αίσωπος, ο πατέρας του διδακτικού μύθου. Εικονίζεται ο θυμόσοφος και πνευματώδης Αίσωπος να συνομιλεί με μία αλεπού, ένα από τα ζώα που ζωντανεύουν τους λαϊκούς μύθους του. Με αυτούς τους μύθους «Μύθοι του Αισώπου» ο Αίσωπος καταπολεμά την αδικία, προβάλλει και αναδεικνύει τον ενάρετο τρόπο ζωής και εξυμνεί τις ηθικές αξίες. Ένας από τους μύθους του Αισώπου είναι η αλεπού με τον κόρακα και την «μοίραν τυρού». Ένας άλλος μύθος του είναι η αλεπού με την σπουδαία φράσης της «Όμφακες εισί», όταν είδε πως αδυνατεί να πιάσει βότρυες αμπέλου υπερυψωμένους.
- Στο Βρετανικό Μουσείο του Λονδίνου ευρίσκεται αγγείο, ερυθρόμορφου ρυθμού, του 5ου αιώνος π.Χ., ήτοι 500 π.Χ.- 400 π.Χ. Το αγγείο τούτο φέρει ερυθρόμορφη απεικόνιση ομηρικού ραψωδού.
- Στο Αρχαιολογικό Μουσείο Φλωρεντίας της Ιταλίας ευρίσκεται πίνακας με παλαιότατο ελληνικό αλφάβητο (αρχές 7ου αιώνος π.Χ.)
- Στην Συλλογή Iatta, στο Ρούβο, ευρίσκεται αγγείο, ερυθρόμορφου ρυθμού, το οποίο φέρει ερυθρόμορφη αγγειογραφία του 5ου αιώνος π.Χ. Στην απεικόνιση της αγγειογραφίας τούτης παριστάνεται το τέλος του γιγαντόσωμου ήρωα Τάλω, ενός ορειχάλκινου δημιουργήματος μηχανικής, που φρουρούσε την Κρήτη, ύστερα από την σύγκρουσή του με τους Αργοναύτες κατά την επιστροφή τους από την Κολχίδα. Επίσης παριστάνονται και οι έφιπποι Διόσκουροι που τον συλλαμβάνουν. Αριστερά, εικονίζεται η Μήδεια, η οποία έχει βγει από το πλοίο Αργώ, αφού συμπλήρωσε τις μαγικές πράξεις που έφεραν τον θάνατο του ήρωα Τάλω.
- Στην πόλη Φερράρα της Ιταλίας, στο Museo Archeologico di Spina, ευρίσκεται υδρία ερυθρόμορφου ρυθμού, του 440 π.Χ., η οποία φέρει ερυθρόμορφη αγγειογραφία. Στην παράσταση τούτη, απεικονίζεται ο Πέλοπας να ανεβαίνει στο άρμα του και να κρατεί τα ηνία των φτερωτών ίππων που σύρουν το άρμα. Στην Πίσα της Πελοποννήσου, αρχαία πόλη κοντά στην αρχαία Ολυμπία, και δη 4 χιλιόμετρα από αυτήν, ο Πέλοπας είχε ζητήσει την βοήθεια του θεού Ποσειδώνα, για να ανταγωνισθεί τον Οινόμαο σε αρματοδρομία. Ο Ποσειδώνας τον εισάκουσε και του χάρισε φτερωτά άλογα, γρήγορα σαν τον άνεμο, που του έδωσαν την νίκη. Στην εν λόγω αγγειογραφία παριστάνονται τα γρήγορα αυτά φτερωτά άλογα που χάρισε ο Ποσειδών στον Πέλοπα. *Ερευνητής – Μελετητής – Αναλυτής 23-7-2026
