- Την Τρίτη, 13-10-2026, στα πλαίσια των ειδήσεων της δημόσιας τηλεόρασης (ΕΡΤ news) στις 21.00΄ η ώρα, ενημερωθήκαμε ότι το Ισραήλ επέστρεψε στην Ελλάδα είκοσι δύο (22) αρχαιότητες, οι οποίες είχαν απομακρυνθεί από την χώρα μας παράνομα. Η τελετή παράδοσης – παραλαβής αυτών των αρχαιολογικών αντικειμένων έγινε στην αίθουσα του βωμού του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου Αθηνών.
Εξ αυτών των αρχαιοτήτων τα δεκαπέντε (15) αγγεία είναι αττικά και έξι (6) είναι κορινθιακά. Το εικοστό δεύτερο (22ο) αντικείμενο είναι ένα χάλκινο αγαλματίδιο γυναικείας μορφής. Τα αρχαιοελληνικά αυτά αντικείμενα (είκοσι ένα αγγεία και ένα αγαλματίδιο) είναι Αρχαϊκής Εποχής (750 π.Χ.- 480 π.Χ.) και Κλασικής Εποχής (480 π.Χ. – 323 π.Χ.).
Τα αρχαιοελληνικά τούτα αντικείμενα εντοπίσθηκαν και κατασχέθηκαν από την Μονάδα Πρόληψης Αρχαιοκαπηλίας της Αρχής Αρχαιοτήτων του κράτους του Ισραήλ. Είναι η πρώτη φορά που το Ισραήλ παραδίδει στην Ελλάδα αρχαιοελληνικά αντικείμενα.
Άνωθεν του τίτλου της παρούσης δεκάδος Γλυπτών – Αγγείων 361-370 είναι φωτογραφία του χάλκινου αγαλματίου, γυναικείας μορφής, και ενός αγγείου, πιθανότατα αρχαιοελληνικού δίνου. Ο δίνος ήτο βαθύ ανοικτό δοχείο με πλατύ στόμιο, το οποίο δεν έφερε λαβές, συνήθως δε στηριζόταν σε ξεχωριστό υπόστατο, βάση, τρίποδα. Η φωτογραφία είναι εκ της τηλεοράσεως κατά την προβολή του θέματος.
Περί το μέσον της εν λόγω δεκάδος Γλυπτών – Αγγείων 361-370 υπάρχει φωτογραφία με πώμα ή εποπωμάτιο (=καπάκι, σκέπαστρο) αρχαιελληνικού δίνου ή λεκάνης ή φιάλης. Επί του πώματος τούτου υπάρχει μελαμβαφής αγγειογραφία, ήτοι αγγειογραφία μελανόμορφου ρυθμού. Στην αγγειογραφία τούτη παριστάνονται κύκνοι «κατ΄ έναν», ο ένας πίσω από τον άλλον, σε σειρά, ή «κατόπιν αλλήλων» ο ένας πίσω από τον άλλον, διαδοχικά, καθ΄ όλον το κυκλικό πλαίσιο του πώματος. Η φωτογραφία είναι εκ της τηλεοράσεως κατά την προβολή του θέματος.
Ο κύκνος ήτο το ιερό πουλί του θεού Απόλλωνα, του θεού του φωτός, της μουσικής και της ποίησης. Στην Ελληνική Μυθολογία ο κύκνος συνδέθηκε με τον θεό Απόλλωνα λόγω της ομορφιάς του και της σχέσης του με την μουσική, «κύκνειο άσμα». Στα πλαίσια του μύθου, κατά την γέννηση του Απόλλωνος στη νήσο μας Δήλο του Αιγαίου μας πελάγους, επτά (7) κύκνοι ίπταντο, πέταξαν πέριξ της νήσου Δήλου, ψάλλοντας. Έτι, οι κύκνοι συνδέονται και με την θεά του έρωτος και της αγάπης, την Αφροδίτη, καθώς το άρμα της το έσερναν πλειστάκις κύκνοι. Προσέτι κατά την Μυθολογία μας, ο κύκνος συνδέεται και με τον θεό Δία. Ο θεός Δίας για να σμίξει με την Λήδα, την οποία είχε ερωτευθεί, μεταμορφώθηκε σε κύκνο.
Η Λήδα ήτο σύζυγος του βασιλιά της Σπάρτης Τυνδάρεω, ήλθε σε επαφή με τον μεταμφιεσμένο σε κύκνο Δία και την ίδια νύκτα με τον Τυνδάρεω και γέννησε, κατά την επικρατέστερη εκδοχή, από τον πρώτο (τον Δία) τον Πολυδεύκη και την Ελένη και από το δεύτερο (τον Τυνδάρεω) τον Κάστορα και την Κλυταιμνήστρα ή Κλυταιμήστρα.
Ακόμη, στην εν λόγω παράσταση του πώματος τούτου ανάμεσα στους κύκνους απεικονίζονται άνθη, λουλούδια. Οι θεοί των αρχαίων Ελλήνων αγαπούσαν τα άνθη και τα φυτά. Το τριαντάφυλλο ήτο το απόλυτο σύμβολο της ομορφιάς, του έρωτα και του πάθους, ήτο το αγαπημένο άνθος της θεάς Αφροδίτης. Λέγεται ότι το τριαντάφυλλο βάφτηκε, βάφηκε κόκκινο από το αίμα του Άδωνη (Άδωνις- ιδος), του αγαπημένου της νέου. Ο κρίνος (μεσαιων.), το κρίνον (αρχαίο) ήτο το σύμβολο της βασιλικής χάριτος (χάρης), της γονιμότητος και της αγνότητος. Κατά την Ελληνική μας Μυθολογία, το κρίνον φύτρωσε στη γη από τις σταγόνες του γάλακτος της θεάς Ήρας. Ήτο το αγαπημένο λουλούδι της Ήρας. Το γαρύφαλλο ήτο το αγαπημένο λουλούδι του θεού Δία. Η βιολέτα ήτο σύμβολο της ταπεινότητος, της πίστης και της πνευματικής σοφίας. Συνδέθηκε δε στενά με την πόλη των Αθηνών. Ήτο το αγαπημένο άνθος της θεάς Αθηνάς, της θεάς της Σοφίας. Η παπαρούνα συμβολίζει και αυτή την γονιμότητα της γης, δημιουργήθηκε από την θεά Δήμητρα, για να μπορέσει η ίδια να αναπαυθεί και να κοιμηθεί μετά την αρπαγή της θυγατρός της Δήμητρας από τον Πλούτωνα, τον θεό του Κάτω Κόσμου. Ήτο το αγαπημένο λουλούδι της Δήμητρας. Προσέτι, η δάφνη ήτο το αγαπημένο, το ιερό φυτό του θεού Απόλλωνος, μετά την μεταμόρφωση της Νύμφης Δάφνης σε φυτό, στο φυτό δάφνη, την οποία (Νύμφη Δάφνη) ο ίδιος κατεδίωκε επειδή την ερωτεύθηκε. Οι στέφοι, τα στεφάνια, δάφνης στην ελληνική αρχαιότητα συμβόλιζαν τις τέχνες και την δόξα.
Έτσι, οι νικητές στα Πύθια, στους αθλητικούς αγώνες των Πυθίων ελάμβανον ως έπαθλο στέφανον εκ φύλλων δάφνης, η οποία, ως προανεφέρθη ήτο το αγαπημένο, το ιερό φωτό του θεού Απόλλωνος. Οι νικητές στα Ολύμπια, στους Ολυμπιακούς αγώνες της Ολυμπίας, ελάμβανον ως έπαθλο στέφανον, τον κότινον, στέφανον εκ κλάδων και φύλλων αγριελιάς. Οι νικητές στα Ίσθμια, στους αθλητικούς αγώνες των Ισθμίων, στον Ισθμό της Κορίνθου, ελάμβανον ως έπαθλο στέφανον εκ φύλλων πιτύος, δηλαδή πεύκου. Οι νικητές στα Νέμεα, στην Νεμέα της Πελοποννήσου, στους αθλητικούς αγώνες των Νεμέων, ελάμβανον ως έπαθλο στέφανον εκ φύλλων σελίνου.
Προσέτι, ο θεός Διόνυσος παρουσιάζεται σε πολλές αγγειογραφίες κισσοστεφανωμένος, φέρων δηλαδή στέφανον εκ φύλλων φυτού κισσού.
Στην Εκκλησία μας κατά την Κυριακή των Βαίων μετά το πέρας της Θείας Λειτουργίας γίνεται διανομή φύλλων βαϊων. Έτι, την Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως μετά το πέρας της Θείας Λειτουργίας γίνεται διανομή λουλουδιών εποχής π.χ. γαρυφάλλου, ναρκίσσου, μανουσακίων. Προσέτι, κατά την εορτή της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος, την 6η Σεπτεμβρίου, μετά το πέρας της Θείας Λειτουργίας γίνεται διανομή βοτρύων αμπέλου, σταφυλιών.
- Στη Νεάπολη (Νάπολι), της Μεγάλης Ελλάδος (Κάτω Ιταλίας-Σικελίας) στο Museo Nazionale Archeologico, ευρίσκεται πελίκη του 4ου αιώνος π.Χ. (400 π.Χ.- 300 π.Χ.), με αγγειογραφία ερυθρόμορφου ρυθμού. Η αγγειογραφία τούτη έχει τρεις σειρές παραστάσεων : Στην πρώτη σειρά ψηλά στον λαιμό της πελίκης εικονίζεται ο Δίας καθιστός στο κέντρο της παράστασης να αποφαίνεται περί της ερωτικής διεκδίκησης του Αδώνιδος από την Αφροδίτη και την Περσεφόνη. Η απόφασή του ήτο ο Άδωνις να μοιράζεται την ερωτική του ζωή και με τις δύο γυναίκες. Αριστερά του Δία εικονίζεται η Αφροδίτη. Δεξιά του εικονίζεται η Περσεφόνη. Στη μεσαία σειρά υφίσταται παράσταση στην οποία εικονίζεται ο Άδωνις μισόγυμνος επάνω στην λαμπερή κλίνη του. Στην τελευταία σειρά η παράσταση εικονίζει τις Μούσες.
- Στο Βερολίνο της Γερμανίας, στο Staatliche Museum, ευρίσκεται ανάγλυφο από Αρχιτεκτονική ζωφόρο, μετά το 150 μ.Χ., Στο ανάγλυφο παριστάνεται ο Δίας, η Ήρα, ο Ήφαιστος και η θεά Αθηνά. Ο Δίας πετά τον Ήφαιστο από τον Ουρανό – Όλυμπο στη Γη, γιατί σε διένεξη που είχε ο Δίας με την σύζυγό του Ήρα ο Ήφαιστος έλαβε το μέρος της Ήρας. Ο Ήφαιστος να πέφτει με το κεφάλι προς τα κάτω. Έχει δε μαζί του και τα εργαλεία του (σφυρί και λαβίδα). Ο Δίας και η Ήρα εμφανίζονται με το μισό άνω σώμα τους. Το υπόλοιπο το καλύπτουν τα σύννεφα. Αριστερά παριστάνεται η Αθηνά Πρόμαχος επάνω σε βράχο, την Ακρόπολη της Αθήνας ή το νησί της Σαμού, όπου έπεσε ο Ήφαιστος. Δεξιά στο ίδιο ανάγλυφο παριστάνεται μία θεότητα της θάλασσας επάνω σε θαλάσσιο δράκοντα, η οποία στρέφει το κεφάλι υψηλά και παρατηρεί τον Ήφαιστο σε πορεία πτώσης.
- Στο Παρίσι της Γαλλίας, στη Εθνική Βιβλιοθήκη (Biblotheque Nationale), ευρίσκεται κύλιξ, του 480 π.Χ., ερυθρόμορφου ρυθμού, που στο εσωτερικό της φέρει αγγειογραφία. Στην ερυθρόμορφη τούτη αγγειογραφία παριστάνεται ο θεός Διόνυσος σε ιερή μέθη, με το κεφάλι ριγμένο πίσω σε έκσταση, παίζει τον βάρβιτο (=μουσικό όργανο με πολλές χορδές, είδος λύρας). Δύο Σάτυροι (ακόλουθοί του) χορεύουν γύρω του κρατώντας κρόταλα. Ο ένας από τους αυτούς κρατάει ένα τεράστιο κλαδί κλήματος αμπέλου φορτωμένο με σταφύλια.
- Στο Μόναχο της Γερμανίας, Staatliche Antikensammluhgen, ευρίσκεται κύλιξ, του 540 π.Χ.-530 π.Χ., μελανόμορφου ρυθμού, στο εσωτερικό της οποίας υπάρχει μελανόμορφη αγγειογραφία. Στην απεικόνιση της αγγειογραφίας αυτής παριστάνεται ο θεός Διόνυσος σε καράβι. Δείχνει να ξαπλώνει σε αυτό κουρασμένος – μεθυσμένος. Με το αριστερό χέρι του στηρίζει το γερμένο σώμα του. Με το δεξιό χέρι του κρατάει κέρας (= κέρας) γεμάτο κρασί. Ταξιδεύει συντροφιά με δελφίνια που κολυμπούν στην θάλασσα. Τα δελφίνια είναι τα ιερά ψάρια του Διονύσου. Μέσα στο καράβι δείχνει να έχουν τις ρίζες τους δύο κορμοί κλήματος αμπέλου, οι οποίοι περιτυλίσσουν το κατάρτι του καραβιού και καλύπτουν με τα κλαδιά τους ως αλεξιβρόχιο ή αλεξήλιο (ομπρέλα) τον ουρανό του καραβιού. Τα κλαδιά της κληματαριάς αυτής της αμπέλου είναι φορτωμένα με σταφύλια και φύλλα αμπέλου.
- Στο Λονδίνο του Ηνωμένου Βασιλείου, στο British Museum, ευρίσκεται κύλιξ, του 440 π.Χ., ερυθρόμορφου ρυθμού, στο εσωτερικό της οποίας υπάρχει ερυθρόμορφη αγγειογραφία. Στην αγγειογραφία τούτη παριστάνεται ο Πλούτων –Άδης και η σύζυγός του Περσεφόνη. Ο Διόνυσος γέρνει στην πολυτελή κλίνη του. Η Περσεφόνη κάθεται στην ίδια κλίνη. Ο Διόνυσος κρατάει στο δεξιό χέρι του φιάλη και στο αριστερό μεγάλο κέρας, το κέρας της αφθονίας των αγαθών. Μετέχει κι αυτός σε συμπόσιο των θεών. Όταν οι τρεις θεοί Δίας, Ποσειδών και Πλούτων μοίρασαν τον κόσμο, στον Πλούτωνα – Άδη έλαχε το βασίλειο του Κάτω Κόσμου. Χθόνιος θεός καθώς ήταν, δεν ήταν μόνο θεός του θανάτου, αλλά και της ζωής, της ευκαρπίας και του πλούτου. Τις ίδιες ιδιότητες είχε και η γυναίκα του Περσεφόνη.
- Στο Μητροπολιτικό Μουσείο της Νέας Υόρκης των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής ευρίσκεται αγγείο, ερυθρόμορφου ρυθμού, του 5ου αιώνος π.Χ. (500 π.Χ. – 400 π.Χ.), το οποίο φέρει ερυθρόμορφη απεικόνιση. Σε αυτήν παριστάνεται στο κέντρο ο Κάδμος κρατώντας στο αριστερό του χέρι υδρία.Ο Κάδμος ήτο ιδρυτής των Θηβών, αδελφός της Ευρώπης.
- Στο Βρετανικό Μουσείο στο Λονδίνο του Ηνωμένου Βασιλείου ευρίσκεται αγγείο, ερυθρόμορφου ρυθμού το οποίο χρονολογικά ανάγεται στον 5ο αιώνα (500 π.Χ.- 400 π.Χ.). Στο αγγείο αυτό υπάρχει ερυθρόμορφη απεικόνιση, κατά την οποία ο Τριπτόλεμος επάνω στο φτερωτό άρμα του ξεκινά από την Αττική για να διδάξει σε όλη τη γη την καλλιέργεια του σιταριού. Κρατεί με το αριστερό χέρι του τα στάχυα και με το δεξιό του χέρι κρατεί φιάλη, στην οποία του προσφέρει η θεά Δήμητρα το ποτό του αποχωρισμού. Το άρμα του σύρεται από δράκοντες που μόνο ο Τριπτόλεμος μπορούσε να τιθασεύσει.
- Στο Κρατικό Μουσείο Βερολίνου Γερμανίας ευρίσκεται χάλκινο αγαλματάκι πολεμιστή, εξαίρετο σε καλλιτεχνική ποιότητα και με όλα τα χαρακτηριστικά της πλαστικής, όπως εξελίχθηκε στην Λακωνική. Έργο του 6ου αιώνος π.Χ. (600 – 500 π.Χ).
- Στο Μουσείο του Λούβρου στο Παρίσι της Γαλλίας ευρίσκεται ελληνικός κορινθιακός κρατήρας του 600 π.Χ. Απεικονίζει παράσταση Μονομαχίας, σκηνή μάχης. *Ερευνητής – Μελετητής – Αναλυτής 14-10-2026
