Για λόγους εύκολης, άμεσης αναζήτησης και εύρεσης εκάστης δεκάδος του παρόντος έργου, τροποποιούμε τον τίτλο του παρόντος έργου, του οποίου ο επίσημος τίτλος είναι «Γλυπτά Αγγεία αρχαιοελληνικά σε ξένα Μουσεία (με αριθμημένη δεκάδα)» ως εξής : «Γλυπτά Αγγεία (αριθμημένη δεκάς) αρχαιοελληνικά σε ξένα Μουσεία». Όπως δηλαδή δείχνει και ο τίτλος του παρόντος. Ο τίτλος επομένως της επόμενης δεκάδος θα είναι : «Γλυπτά Αγγεία 151-160 αρχαιοελληνικά σε ξένα Μουσεία», κ.ο.κ.
- Στο Μητροπολιτικό Μουσείο της Νέας Υόρκης ευρίσκεται «Μηλιακό» ανάγλυφο του 460-450 π.Χ. Παριστάνεται ο Οδυσσεύς μεταμορφωμένος σε επαίτη, ζητιάνο. Πιάνει το χέρι της ανυποψίαστης Πηνελόπης. Πίσω στέκεται πιθανώς ο γιος τους Τηλέμαχος και δύο γέροντες, ο Λαέρτης, πατέρας του Οδυσσέως και παππούς του Τηλέμαχου, και ο Εύμαιος, ο χοιροβοσκός του Οδυσσέως.
Σε ανασκαφές των αρχών του 2026 στην πατρίδα του Οδυσσέως, την Ιθάκη, σε χώρο υπερυψωμένο, στην λεγόμενη «Σχολή του Ομήρου», όπως ακούσαμε τότε (αρχές 2026) από την δημόσια τηλεόραση (ΕΡΤ), αποκαλύφθηκαν αναθήματα, αφιερωτικά δηλαδή αντικείμενα, μεταξύ των οποίων και ένα προς πρόσωπο λατρευόμενο ως ιερό, τον Οδυσσέα. Μεταξύ τούτων των αναθημάτων λοιπόν απεκαλύφθη και θραύσμα κεραμικού φέρον το όνομα του Οδυσσέα. Επί του θραύσματος αναγράφεται το : ΟΔΥΣΣΕΟΣ ή ΟΔΥΣΣΕΩΣ. Πιθανόν το δεύτερο, λόγω της γραμματικής. Αλλά δεν είναι απολύτως ευκρινές.
Αποδεικνύεται επομένως ότι ο Οδυσσέας ήταν λατρευόμενο πρόσωπο στην Ιθάκη. Μάλιστα αποδεικνύεται ότι υπάρχει μακροχρόνια λατρεία προς το πρόσωπο του Οδυσσέα στην Ιθάκη, γιατί τα αναθήματα ανάγονται σε αρχαιότερο χρόνο. Η εν λόγω επιγραφή αποτελεί μέρος πολλών ευρεθέντων αντικειμένων – ευρημάτων, που αποδεικνύουν οργανωμένη λατρεία αφιερωμένη στον Οδυσσέα.
Ο αρχαιολογικός χώρος «Σχολή του Ομήρου» βρίσκεται, ως ανεφέρθη ανωτέρω, σε δεσπόζουσα θέση, ιδανική για ιερό αφιερωμένο σε θεό ή ήρωα.
Τα αναθήματα ανάγονται στην Μυκηναϊκή περίοδο (1600 π.Χ. -1100 π.Χ.) και στην Ελληνιστική Περίοδο (323-31 π.Χ.), γεγονός που υποδηλώνει πως η λατρεία του Οδυσσέα διήρκησε πάνω από χίλια (1000) χρόνια.
Εξ αυτών λοιπόν βγάζουμε το ασφαλές συμπέρασμα πως η ύπαρξη – παρουσία μυκηναϊκών στοιχείων αποδεικνύει πως η σύνδεση της Ιθάκης με τον Οδυσσέα προϋπήρχε της συγγραφής της Οδύσσειας υπό του Ομήρου τον 8ο αιώνα π.Χ. Προσέτι τα ελληνιστικά ευρήματα αποδεικνύουν πως η λατρεία του Οδυσσέα εγένετο μέχρι σχεδόν τα χρόνια του Ιησού (31 π.Χ.).
Και ένα ακόμη ασφαλές συμπέρασμα : Η επιγραφή του ονόματος του Οδυσσέα σε ανάθημα σε ιερό, θρησκευτικό χώρο-τοπίο επιβεβαιώνει ότι ο Οδυσσέας αποτελούσε πρόσωπο ενεργούς λατρείας.
- Στο Βρετανικό Μουσείο ευρίσκεται αγγείο με αγγειογραφία ερυθρόμορφου ρυθμού. Σε αυτήν παριστάνεται ο Οδυσσέας. Είναι δεμένος στο κατάρτι του πλοίου του και ακούει το γλυκό τραγούδι των Σειρήνων, οι οποίες παριστάνονται με σώμα πουλιού και κεφαλή γυναικός.
- Στο Μουσείο του Βερολίνου της Γερμανίας ευρίσκεται αγγείο με αγγειογραφία ερυθρόμορφου ρυθμού του 440 π.Χ. Στην αγγειογραφία τούτη απεικονίζονται μνηστήρες της Πηνελόπης, οι οποίοι επιδιώκουν να προφυλαχθούν από τα βέλη του Οδυσσέως.
- Στην Ρώμη, στο Museum Vaticani (Μουσείο Βατικανού), ευρίσκεται κρατήρ ποσειδωνιακός, εκ της Ποσειδωνίας, αρχαιοελληνικής πόλεως της Μεγάλης Ελλάδος (Κάτω Ιταλίας – Σικελίας) του 350 – 340 π.Χ., φέρων αγγειογραφία. Στην παράσταση αυτή απεικονίζονται τρεις (3) μορφές : η Αλκμήνη (σύζυγος του Αμφιτρύωνα), ο Δίας και ο Ερμής. Η Αλκμήνη από το παράθυρό της βλέπει ανυποψίαστη τον μεταμορφωμένο σε Αμφιτρύωνα Δία, γέρο και άσχημο, να κουβαλάει μία σκάλα μέσα στη νύχτα, για να την χρησιμοποιήσει προκειμένου να την φθάσει, να την προσεγγίσει. Στα δεξιά, ο θεός Ερμής φέγγει τον δρόμο του Δία προς την Αλκμήνη με λυχνάρι. Ας σημειωθεί ότι από την ένωση των δύο (Δία – Αλκμήνης) εγεννήθη ο Ηρακλής. Ο ήρωας Ηρακλής γεννήθηκε στην Θήβα και εκεί άρχισε την δράση του και ευεργέτησε την πόλη αυτή και τον τόπο της, προτού ξεκινήσει να πραγματοποιήσει τα αξιοθαύμαστα κατορθώματά του.
Στον μεγάλο τάφο στις Αιγές Βεροίας, Π.Ε. Ημαθίας, ευρέθη ασημένιο επίχρυσο διάδημα (=βασιλικό στεφάνι) πιθανόν το στέμμα του νεκρού. Το διάδημα τούτο ήτο με τέτοιον τρόπο κατασκευασμένο, ώστε να μπορεί να αυξομειώνεται η διάμετρός του. Το κινητό κυλινδρικό τμήμα στο πίσω μέρος του διαδήματος τούτου φέρει τυπωμένο το «ΗΡΑΚΛΕΙΟΝ ΑΜΜΑ» Περί του Ηρακλείου άμματος μιλήσα στο σύμβολ.755 του πονήματός μου με τίτλο : «Μακεδονίας μας της Ελληνικής το γεωγραφικό Διαμέρισμα» στο οποίο παραπέμπω.
Ηράκλειον άμμα είναι ο κόμπος, ο οποίος συχνά συναντάται στην αρχαιότητα και δηλώνει 1) το δέσιμο της ζωής με τον θάνατο μέσα από τον σύνδεση που επιτυγχάνει ο Ηρακλής ανάμεσα στους δύο κόσμους (τον κόσμο της ζωής και τον κόσμο του θανάτου) και βέβαια δηλώνει β) τον διττό (διπλό) χαρακτήρα του ιδίου του Ηρακλή ως θεού και ανθρώπου, ήτοι ως ημιθέου: μισού θεού, ως υιού του θεού Διός, και μισού ανθρώπου εκ της θνητής γυναικός Αλκμήνης, εκ της ερωτικής συνευρέσεως του Διός μετά της Αλκμήνης. Το επίχρυσο τούτο διάσημα ευρίσκεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Θεσσαλονίκης.
Στην κώμη (χωριό) Ακρινή, ήτοι στο Δημοτικό Διαμέρισμα Ακρινής, του Δήμου Κοζάνης Π. Ε. Κοζάνης, ευρέθη ακέφαλο αγαλματίδιο ιματιοφόρου Δία με φιάλη και σκήπτρο. Αποτελεί ανάθημα της Ιέρειας Ουαδέας, κόρης του Αρχελάου, προς τον Δία Δεσπότη. Το ιμάτιό του απλώνεται από την πλάτη του, καλύπτει το σώμα του από την κοιλιά και κάτω. Απεικονίζονται έντονα ο καλογυμνασμένος δεξιός βραχίων του (=μπράτσο), ενώ το εμπρόσθιο σώμα του από τη μέση και άνω είναι γυμνό. Πέραν του βραχίονος απεικονίζονται οι κοιλιακοί του μύες, η κοιλότητα του στέρνου του, οι γυμνασμένοι μύες του στήθους του, ακόμη και οι θηλές (2ος αιών π.Χ.). Το αρχαιολογικό τούτο εύρημα εκτίθεται στην Αρχαιολογική Συλλογή Κοζάνης.
Στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο Αθηνών υπάρχει χάλκινη κεφαλή του Διός, των αρχών του 5ου αιώνος π.Χ.
- Στο Βερολίνο της Γερμανίας στο Staatiche Museum, ευρίσκεται καμπανικός αμφορέας με αγγειογραφία ερυθρόμορφου ρυθμού του 330 π.Χ.-320 π.Χ. Στην αγγειογραφία τούτη παριστάνεται ο Ιξίων, βασιλιάς των Λαπιθών. Ο ίδιος είναι δεμένος στον πύρινο τροχό, τιμωρημένος για τα ανομήματά του και την ασέβειά του στους θεούς. Βρίσκεται σε αέναη κίνηση στο στερέωμα και ο πανικός αποτυπώνεται στο πρόσωπό του. Υπομένει τις φλόγες που τον περικυκλώνουν και τα δήγματα (=τσιμπήματα) των όφεων που του τυλίγουν το κορμί. Δεξιά και αριστερά, δύο γυναικείες μορφές με φτερά γυρίζουν, περιστρέφουν τον τροχό. Στο κάτω σημείο της παράστασης μία Ερινύς φαίνεται να αναδύεται ως τιμωρός. Δεξιά της Ερινύος, ο θεός Ήφαιστος κατασκευαστής του τροχού κοιτάζει το έργο του. Αριστερά της Ερινύος, ο ίδιος θεός Ήφαιστος στρέφων το βλέμμα του προς το φοβερό θέαμα.
- Στο Βρετανικό Μουσείο Λονδίνου ευρίσκεται αργυρός στατήρας (=νομισματική μονάδα) που παριστά στην μία όψη του ίππο αφηνιασμένο. Πέριξ του ίππου αναγράφεται η λέξη – όνομα ΠΕΡΔΙΚΚΑ. Ελλείπει το Σ (κεφαλαίο), παρότι υπήρχε επαρκής χώρος για την αναγραφή του. Είναι λοιπόν ολοφάνερο ότι το όνομα είναι γραμμένο στην δοτική. Ονομ. Ο Περδίκκας, γεν. του Περδίκκου, δοτ. τω ΠΕΡΔΙΚΚΑ. Αποδεικνύεται πως ο αρχαίος Έλλην Μακεδών Βασιλεύς της Ελληνικής Μακεδονίας Περδίκκας (448 π.Χ.-413 π.Χ.) εξέδωσε το νόμισμα και το αφιέρωσε, με δοτική : (τω) Περδίκκα, στον εαυτό του.
Και ονομαστική να ήτο : ΠΕΡΔΙΚΚΑ(Σ), από τη στιγμή που είναι γραμμένο στο νόμισμα το όνομά του προς τον ίδιο το αφιερώνει. Δεν αλλάζει κάτι.
Ο λόγος γίνεται γιατί σε όλες τις παρουσιαζόμενες περιπτώσεις: το Σ λείπει. Βλέπε και σύμβ. 751, 752, 753, 754, 755, 757, 758, 759, 760 του κειμένου μου : «Μακεδονίας μας της Ελληνικής το γεωγραφικό Διαμέρισμα», που είναι και αυτό αναρτημένο στο διαδίκτυο.
Στο Αρχαιολογικό Μουσείο Αιανής ευρίσκεται ενεπίγραφη, εις την αρχαία ελληνική – μακεδονική γλώσσα, αφιερωτική ανάγλυφη επιτύμβια στήλη. Στο ανάγλυφο εικονίζεται όρθιος, νεκρός νέος, ο ΗΡΩΣ ΑΜΔΗΤΟΣ, ο υιός του ΤΗΡΟΥ ή του ΤΗΡΙΟΥ. Δεξιά του μία γυναίκα του αποδίδει τιμές για τις ηρωϊκές του πράξεις. Η σκηνή δείχνει γυναίκα, προφανώς θεότητα, να του κρεμάει στο λαιμό με το δεξιό χέρι της ένα μετάλλιο. Τα μετάλλια που είναι κρεμασμένα στο λαιμό του, είναι τουλάχιστον πέντε (5). Αριστερά του ένας ηλικιωμένος άνδρας. Πίσω τους ανδρικές μορφές, πιθανώς άλλων ηρώων. Λίγο ψηλότερα και πάντα επί του αναγλύφου είναι σχηματοποιημένος ένας όφις, ο οποίος περισφίγγει ένα δόρυ. Το κεφάλι του όφεως δεξιά, η δε ουρά του αριστερά. Το φίδι συμβολίζει τον θεό του Κάτω Κόσμου, τον Πλούτωνα, τον Χθόνιο Δία. Ο θεός Δίας στις επιτύμβιες στήλες των αρχαίων παρουσιάζεται – αναγράφεται ως Δεσπότης (θεός των ανθρώπων), ως Ενάλιος ή Ενυάλιος (θεός της θάλασσας) και ως Μειλίχιος με την παρουσία όφεως (θεός του Κάτω Κόσμου).
Η ενεπίγραφη αυτή επιτύμβια στήλη φέρει τρεις επιγραφές. Η μία είναι ψηλά. Και οι άλλες δύο χαμηλά.
- Η επιγραφή που είναι ψηλά έχει τρεις (3) στίχους.
Ο πρώτος γράφει ευκρινώς : ΑΜΔΗΤΟΣ
Ο δεύτερος επίσης γράφει : ΤΗΡΟΥ ή ΤΗΡΙΟΥ
Και ο τρίτος γράφει καθαρά : ΗΡΩΣ
Δηλαδή : Αμάδητος, ο υιός του Τήρου, ο ήρωας.
Εδώ το γράμμα ωμέγα στη λέξη ΗΡΩΣ είναι κεφαλαίο και όχι μικρό, ω . Αντίθετο με ό,τι συμβαίνει στις επιγραφές των συμβ. 991 και 995δ του ανηρτημένου στο διαδίκτυο έργου μου : «Το Γεωγραφικό Διαμέρισμα της Ελληνικής Μακεδονίας μας», στο οποίο παραπέμπω.
Στον συγκεκριμένο λοιπόν τάφο, στον οποίο ήτο τοποθετημένη η εν λόγω επιτύμβια στήλη ήταν θαμμένος ο ήρωας ΄Αμδητος, γιος του Τήρου (Τήρος-ου) ή του Τηρίου (Τήριος –ίου).
- χαμηλότερα επί της ίδιας επιτύμβιας στήλης υπάρχει και δεύτερη επιγραφή.
Η επιγραφή ευρίσκεται κάτω ακριβώς από τα γυμνά δάκτυλα των εικονιζομένων μορφών. Η επιγραφή αυτή έχει δύο στίχους. Κάθε στίχος είναι εκτενής δηλ. περιέχει πάρα πολλές λέξεις.
Ήτοι : α΄ στίχος : ΜΑΚΕΔΟΝΑΙΣ ΟΣΑ ΕΙΣ ΝΟ ΜΙΚΟΝ
β΄ στίχος ………………………… ΝΕΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ
Και στη λέξη ΑΓΩΝΕΣ το ωμέγα είναι κεφαλαίο
- Η τρίτη επιγραφή είναι ακόμη πιο χαμηλά. Έχει κι αυτή δύο στίχους, μεγάλους σε έκταση.
α΄ στίχος …… ΔΕΙ ΜΕΙΛΙΧΙΩ …………………
β΄ στίχος ………………………………………………………..
Επομένως αυτή η επιτύμβια στήλη είναι αφιερωτική προς τον Μειλίχιο (=πράο) Δία. Στο σύμβολο 751 του προηγουμένου πονήματός μου ανέφερα πως στην αρχαία Ελλάδας ο Δίας ελέγετο και Ζεύς και Δεύς. Το δεύτερο κλίνεται ως εξής : Ονομ. Δεύς, γεν. Δεός, δοτ. Δε ί, ήτοι Δεί (ΔΕΙ)
Επίσης και στη λέξη ΜΕΙΛΙΧΙΩ το ωμέγα είναι κεφαλαίο Ω και όχι μικρό ω.
- Στην Βασιλεία της Ελβετίας, στο Anticenmuseum und Sammlung Ludwig, ευρίσκεται αμφορέας με αγγειογραφία μελανόμορφου ρυθμού του 520 – 210 π.Χ. Στην αγγειογραφία τούτη παριστάνεται ο ήρωας Ηρακλής και ο θεός Απόλλων να ερίζουν. Επίμαχο ο χάλκινος Τρίπους (Τρίποδας) του Μαντείου των Δελφών. Οι δύο αντιδικούν για τον δελφικό Τρίποδα του Απόλλωνα. Ο Ηρακλής πήγε στο Μαντείο των Δελφών προκειμένου να πάρει τον Τρίποδα αυτόν, επάνω στον οποίο καθόταν η Πυθία όταν έδινε χρησμούς. Στην εν λόγω παράσταση οι δύο ερίζουν διεκδικώντας ο καθένας για τον εαυτό του τον Τρίποδα. Η θεά Άρτεμις, στην άκρη δεξιά της παράστασης, προσφέρει συμπαράσταση στον αδελφό της Απόλλωνα. Η θεά Αθηνά, στην αριστερή άκρη της παράστασης, προσφέρει συμπαράσταση στον ευνοούμενό της Ηρακλή.
Την έριδα και διένεξιν των δύο έλυσε ο Δίας αποδίδοντας δικαιοσύνη. Ο Τρίπους απεδόθη στο Μαντείον των Δελφών. Ας σημειωθεί ότι τον Τρίποδα εδώρησε ο θεός Απόλλων στο Μαντείο των Δελφών. Ο Τρίποδας ήτο το σύμβολο του θεού Απόλλωνα στο Μαντείο των Δελφών. Επάνω σε αυτόν, ως προανεφέρθη, καθόταν η ιέρεια Πυθία, εισέπνεε τις αναθυμιάσεις της γης και έλεγε τους χρησμούς, έχοντας δίπλα της ένα κλαδί δάφνης.
- Στο Βερολίνο, στο Staatliche Museum, στην Γερμανία ευρίσκεται κύλιξ του 420 π.Χ. – 400 π.Χ. Στο εσωτερικό της κύλικος αυτής υπάρχει ερυθρόμορφου ρυθμού αγγειογραφία. Σε αυτήν παριστάνεται η θεά Αθηνά, δεξιά, η οποία μάχεται τους εχθρούς της πατρός της, τους Γίγαντες. Ο Δίας απεικονίζεται στο κέντρο της παράστασης αυτής. Κραδαίνει κεραυνό για να τον εκσφενδονίσει κατά του Γίγαντος Πορφυρίωνα. Αριστερά, απεικονίζεται η θεά Άρτεμις, η οποία κρατάει στα χέρια της δάδες και κατακαίει τον Γίγαντα Γαίωνα. Η Αθηνά κατευθύνει το δόρυ και την αιγίδα της κατά ετέρου (τρίτου) Γίγαντα, του φοβερού Εγκέλαδου. Στην εν λόγω παράσταση αναγράφονται τα ονόματα των απεικονιζομένων.
Στην Αρχαιολογική Συλλογή Κοζάνης ευρίσκεται ενεπίγραφο εις την αρχαία ελληνική – μακεδονική γλώσσα ανάγλυφο, στο οποίο απεικονίζεται όρθιος και ιματιοφόρος ο θεός Δίας και, δίπλα του στα δεξιά του, το αγαπημένο του πουλί, ο αετός, σύμβολο της δύναμης και της επιβολής, στοιχεία που διέθετε ο θεός των θεών Δίας.
Η ελληνική μυθολογία έχει κατακτήσει τον κόσμο. Μετρήστε τα κράτη στις σημαίες των οποίων απεικονίζεται, παριστάνεται ο αετός, τα κράτη που έχουν στα Κοινοβούλιά τους συμβολισμένο τον αετό (Γερμανία), τα κράτη που έχουν ως σύμβολο τον αετό (Η.Π.Α.).
Το ενεπίγραφο τούτο ανάγλυφο αποκαλύφθηκε στην τοποθεσία «Άγιος Ελευθέριος» της κώμης (χωριού) : Δρέπανον, ήτοι του Δημοτικού Διαμερίσματος Δρεπάνου, του Δήμου Κοζάνης, Π.Ε. Κοζάνης, Το ανάγλυφο αυτό είναι αναθηματικό (=αφιερωτικό). Το ιμάτιο του Διός φαίνεται να απλώνεται από την πλάτη του να δένεται με κόμπο εκ του ιδίου υφάσματος στο ύψος της κοιλιάς του και να καλύπτει το σώμα του από την κοιλιά και κάτω. Στο εμπρόσθιο άνω ακάλυπτο τμήμα του σώματός του, από την κοιλιά και πάνω, φαίνονται οι καλώς γυμνασμένοι μύες του στήθους του, καθώς επίσης και οι κοιλιακοί του μύες. Στο ανάγλυφο αυτό ο Δίας φαίνεται να κρατάει στο εκτεινόμενο ευθύ δεξιό του χέρι κεραυνό. Παρά τον δεξιό του πόδα, ως ανεφέρθη, ίσταται αετός, ο οποίος παρατηρεί επιβλητικά. Το αναθηματικό αυτό ανάγλυφο είναι έργο του 2ου – 1ου αιώνος π.Χ.. Το ανάγλυφο τούτο αφιερώνει ο Διομήδης, υιός του Διονύσου, προς τον θεό Δία Κρονίδη (= υιό του Κρόνου), όπως αναγράφεται στο ίδιο το ανάγλυφο.
- Στο Αρχαιολογικό Μουσείο του Βερολίνου της Γερμανίας ευρίσκεται κύλιξ, η οποία στο εσωτερικό της φέρει αγγειογραφία ερυθρόμορφου ρυθμού, στην οποία παριστάνεται ο θεός Διόνυσος κισσοστεφανωμένος.
Στον Αρχαιολογικό χώρο της αρχαίας Πέλλας υπάρχουν πολλά ψηφιδωτά δάπεδα. Τα ψηφιδωτά δάπεδα της αρχαίας ελληνικής Μακεδονικής Πέλλας παρουσιάζουν μία τεχνική πιο προηγμένη από την τεχνική της πόλεως Ολύνθου της Χαλκιδικής. Η τεχνική αυτή εμφανίζει έγχρωμα ψηφιδωτά και χρησιμοποιεί λεπτές ταινίες από πηλό ή μολύβι για να αποτυπωθούν με ενάργεια και καθαρότητα και οι λεπτομέρειες.
Σε συγκεκριμένο ψηφιδωτό εικονίζεται ο θεός Διόνυσος καθήμενος επί πάνθηρος με γυναικείο τρόπο, δηλ. όλο το σώμα προς μια πλευρά. Κρατάει τον πάνθηρα από τον λαιμό με το δεξιό χέρι του και με το αριστερό κρατάει τον θύρσο του (=σκήπτρο του). Ο τρόπος με τον οποίο κάθεται πάνω στον πάνθηρα είναι πρόχειρος και επιπόλαιος. Απλώνει προς το λαιμό του ζώου το ένα χέρι του. Κρατεί με το άλλο χέρι του ανέμελα τον θύρσο του. Η χαλαρότητά του, το άτονο και αναιμικό βλέμμα του, η μαλθακότητά του, η άγνοια κινδύνου για ενδεχόμενη πτώση του, δείχνουν πως ο ίδιος είναι μεθυσμένος, ότι τελεί υπό την επήρεια μέθης.
- Στο Βρετανικό Μουσείο στο Λονδίνο ευρίσκεται νόμισμα της νήσου μας Σάμου του 250 π.Χ. με την μορφή του Πυθαγόρα. Παριστάνεται ο Πυθαγόρας. Ο ίδιος είναι καθιστός και με το σφυρί του κτυπά την υδρόγειο σφαίρα που ευρίσκεται επάνω σε κίονα. Στην παράσταση αναγράφεται κυκλικά η λέξις : ΠΥΘΑΓΟΡΕΙΟΣ.
Ο αρχαίος Έλλην Σάμιος Πυθαγόρας και οι μαθητές του ανέδειξαν τα Μαθηματικά σε σπουδαία επιστήμη. Πίστευαν πως το σύμπαν αποτελούσε μία αρμονία και ότι τα πάντα στον κόσμο μπορούσαν να ερμηνευτούν και να εκφραστούν με αριθμούς.
Στον αύλειο χώρο του κτιρίου της Αρχαιολογικής Συλλογής Κοζάνης, ελλείψει χώρου στο εσωτερικό του κτιρίου λόγω στενότητος αυτού, πέραν των άλλων εκτιθεμένων ευρημάτων που διαβρώνονται από τις αδυσώπητες καιρικές συνθήκες, υπάρχει και ένα μαρμάρινο ενεπίγραφο, εις την αρχαία ελληνική – μακεδονική γλώσσα, βάθρο, το οποίο ευρέθη στην κώμη (χωριό) Πετρανά, ήτοι στο Δημοτικό Διαμέρισμα Πετρανών του Δήμου Κοζάνης Π.Ε. Κοζάνης. Το ενεπίγραφο βάθρο είναι Ρωμαϊκής Εποχής, ήτοι 31 π.Χ.-330 μ.Χ. Ως ανεφέρθη στο σύμβολο 458 του τέταρτου πονήματός μου με τίτλο «Το γεωγραφικό της Ελληνικής Μακεδονίας μας Διαμέρισμα», στο οποίο παραπέμπω, το επί του βάθρου σε πυκνή συνεχόμενη γραφή άνευ κενών κείμενο πιθανότατα αποδίδεται ως εξής :
ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Ο ΠΛΑΤΑΜΩΝΟΣ ΕΠΟΙΗΣΑ
ΤΑ ΑΓΑΛΜΑΤΑ Ο ……ΗΣΑΝΤΟΣ ΑΜΥΝΤΟΥ ΤΟΥ
ΑΜΥΝΤΟΥ ΝΙΚΗΣ ΕΜΟΥ ΕΞ ΙΔΙΩΝ ΔΑΠΑΝΟΙΣ
(= Εγώ ο Δημήτριος, ο υιός του Πλαταμώνος, κατασκεύασα τα αγάλματα, δηλ. τον βωμό αυτόν, με δικά μου έξοδα, ως αφιέρωμα προς τη νίκη μου σε βάρος του …. Αμύντα, υιού του Αμύντα). ( Στα αρχ., ο δάπανος, (αρσεν.), με δοτ. πληθ. (τοις) δαπάνοις), = η δαπάνη). Αν η λέξη του κειμένου ήτο : ΔΑΠΑΝΑΙΣ, τότε η ονομαστική θα ήτο δαπάνη (δαπάνη στα αρχ. σημαίνει κόστος, έξοδο).
Συμπληρωματικά αναφέρω ότι το όνομα : ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ είναι αρχαιοελληνικό. Το όνομα : ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ, ως αρχαιοελληνικό, σημαίνει ο αναφερόμενος εις την Δήμητρα, την θεά Δήμητρα, τη θεά της γεωργίας, την προστάτιν της γεωργίας. ΔΗΜΗΤΡΑ (ετυμ.) : εκ των λέξεων δή (=γη) + μήτρα (εκ του μήτηρ), τουτέστιν η μήτρα της γης, ήτοι η μάνα της γης, δηλ. η προστάτιδα της γης. Είπαμε : μήτρα εκ του (τύπου) μήτηρ. Τι είναι η μήτρα της γυναικός; Είναι η μητρική κοιλότητα, η τροφός του εμβρύου, η μικρή «φωλιά» του εμβρύου, η μητρική «φωλιά» του εμβρύου, ήτοι η μικρή «μητέρα» του κυοφορουμένου εμβρύου. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ (ετυμ.) : δη+ μήτριος, δη=γη, το μήτριος εκ του μήτρα. Σύνθετες λέξεις: ομομήτριος (ομού + μήτρα), ομοπάτριος (ομού + πατήρ), ενδομήτριος ένδον=έσω + μήτρα), κ.λ.π.).
Ο Άγιος ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ήτο Έλλην Μακεδών. Γεννήθηκε στην Ελληνική Θεσσαλονίκη εις τα χρόνια των Ρωμαίων Αυτοκρατόρων Μαξιμιανού και Διοκλητιανού (284 μ.Χ. – 305 μ.Χ.). Είχε το αξίωμα του Δούκα (Δούξ –ουκός) της Θεσσαλίας. Ο Άγιος Δημήτριος, λίγο πριν μαρτυρήσει για την του Χριστού πίστιν την Αγία, είχε κάνει το σήμα του Σταυρού εις το μέτωπο του Νέστωρα, και του είπε στην αρχαία ελληνική-μακεδονική γλώσσα : «Ύπαγε και Λυαίον θέλεις νικήσει και υπέρ Χριστού μαρτυρήσεις» (= Πήγαινε και με τη βοήθεια του Χριστού και τον Λυαίο θα νικήσεις και υπέρ του Χριστού θα μαρτυρήσεις). Προφητική η φράση του Αγίου Δημητρίου. Ο Νέστωρ όρμησε κατά του Λυαίου λέγων εις την αρχαία ελληνική – μακεδονική γλώσσα : «Ο Δημητρίου Θεός βοήθει μοι». Με την μάχαιρά του ακολούθως εκτύπησε κατάκαρδα τον Λυαίο και τον εφόνευσε. Ο βασιλεύς-αυτοκράτωρ ερώτησε : «Δια ποίας μαγείας ενίκησαν (οι Δημήτριος και Νέστωρ);». Ο Νέστωρ απήντησε εις την αρχαία ελληνική – μακεδονική γλώσσα : «Δια της δυνάμεως του Χριστού». Ο βασιλεύς διέταξε τους στρατιώτες του : τον μεν Νέστορα να αποκεφαλίσουν με την μάχαιρα που ο Νέστωρ εφόνευσε τον Λυαίο, τον δε Δημήτριο να λογχεύσουν. Οι εν λόγω διαταγές εκτελέστηκαν πάραυτα.
Η Εκκλησία μας εορτάζει την μνήμη του Αγίου Δημητρίου την 26η Οκτωβρίου και την μνήμη του Αγίου Νέστορος την 27η Οκτωβρίου. *Ερευνητής – μελετητής – αναλυτής
9-7-2026
