Όπως είναι γνωστό ένας από τους βασικούς πυλώνες μετεξέλιξης του παραγωγικού μοντέλου της περιοχής, που αποτυπώνεται στο Master Plan στο πλαίσιο του Σχεδίου Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης (ΣΔΑΜ), περιγράφεται ως «έξυπνη γεωργία».
Ο πυλώνας αυτός συγκεντρώνει τη σύμφωνη γνώμη των Φορέων και των πολιτών και στηρίζεται από την αυτοδιοίκηση πρώτου και δεύτερου βαθμού.
Μια τέτοια παραγωγική κατεύθυνση, για δημιουργία θέσεων εργασίας και εισοδημάτων, θα πρέπει να είναι καινοτόμα και προϊόν ολιστικού σχεδιασμού.
Αντίστοιχο παράδειγμα, που θα συμβάλλει στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της αγροτικής παραγωγής, στην ανάπτυξη πολλαπλών δραστηριοτήτων, στην εξοικονόμηση πόρων και στην φιλοπεριβαλλοντική διάσταση της ανάπτυξης αποτελεί το έργο με ενδεικτικό τίτλο «Δίδυμο αρδευτικό έργο πολλαπλής αξιοποίησης».
Το έργο αυτό θα μπορούσε να περιλαμβάνει, ενδεικτικά, τα παρακάτω διακριτά :
- Αρδευτικό Βόρειας Ζώνης λίμνης Πολυφύτου, έκτασης περίπου 50.000 στρεμμάτων
- Αξιοποίηση του αντλιοστασίου ΔΕΗ στη λίμνη Πολυφύτου και του διπλού αγωγού μεταφοράς νερού στους ΑΗΣ του λιγνιτικού λεκανοπεδίου και ειδικότερα του κάμπου Σαριγκιόλ (Ελλήσποντος) που, όπως είναι γνωστό, θα παύσουν να λειτουργούν. Επομένως δεν θα απαιτείται η μεταφορά και χρήση νερού όπως μέχρι σήμερα.
Στο πλαίσιο αυτό θα τροφοδοτηθούν :
- μια δεξαμενή που θα χωροθετηθεί βάσει της μελέτης, από την οποία θα αρδεύονται με βαρύτητα εκτάσεις του αρδευτικού Βόρειας Ζώνης Πολυφύτου μαζί με τις εκτάσεις που θα αρδεύονται από τον ταμιευτήρα Ιλαρίωνα.
- οι δεξαμενές που χρησιμοποιεί η ΔΕΗ κοντά στον οικισμό του Δρεπάνου, που έχουν ικανή υψομετρική διαφορά από τον προς άρδευση κάμπο Σαριγκιόλ.
- Εγκατάσταση φωτοβολταικού σταθμού για κάλυψη των αναγκών σε ενέργεια που απαιτείται :
- για την άντληση και μεταφορά των αναγκαίων ποσοτήτων νερού στη νέα δεξαμενή που θα πρέπει να δημιουργηθεί για να εξυπηρετεί το αρδευτικό Βόρειας Ζώνης Πολυφύτου,
- για τη μεταφορά ποσοτήτων νερού, σύμφωνα με τις ανάγκες, στη δεξαμενή που βρίσκεται ήδη στο λόφο των Πετρανών από όπου θα οδηγείται με βαρύτητα στη δεξαμενή Δρεπάνου.
- Ανάκτηση υδραυλικής ενέργειας στα δίκτυα μεταφοράς του νερού από τις δεξαμενές (Πετρανών και Δρεπάνου) στο αρδευτικό κάμπου Σαριγκιόλ (Ελλησπόντου).
- Εγκατάσταση ιχθυοκαλλιέργειας στη δεξαμενή Δρεπάνου
- Υλοποίηση του αρδευτικού έργου Σαριγκιόλ (Ελλησπόντου) με χρήση του νερού που θα μεταφέρεται από τη λίμνη Πολυφύτου διαμέσω των δεξαμενών Πετρανών και Δρεπάνου και χρήση ποσοτήτων νερού που μπορούν να συλλεγούν τοπικά.
Η παραπάνω πρόταση θα πρέπει να αξιολογηθεί τεχνικά και χρηματοοικονομικά προκειμένου να βελτιστοποιηθεί. Πιθανή υιοθέτηση και στη συνέχεια σχεδιασμός, προγραμματισμός και υλοποίησή της θα δώσει απάντηση και θα ανοίξει το δρόμο για μία πραγματική αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου στην περιοχή.
Κατά την άποψή μου θα λειτουργήσει ως αντίβαρο στις μεγάλες αλλαγές που θα συντελεστούν στην περιοχή λόγω της απολιγνιτοποίησης και θα έχει ενισχυμένη βιωσιμότητα.
Ανάλογα με τους όρους επιλεξιμότητας κάθε χρηματοδοτικού μέσου και συνδιαστικά θα μπορούσε να αξιοποιηθεί το Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης (ΠΑΑ) της Ελλάδας 2021-2027, το ΕΣΠΑ 2021-2027, το Ταμείο Ανάκαμψης, το Τέλος Λιγνίτη καθώς και το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ).
Αποτελεί δε κλασσικό παράδειγμα εφαρμογής στην πράξη της «ρήτρας απολιγνιτοποίησης».
Είμαι πεπεισμένος ότι, αντίστοιχα μεγάλα έργα θα αλλάξουν τη ροή των πραγμάτων στην περιοχή και θα ανοίξουν το δρόμο για ανάπτυξη σε περιβάλλον μηδενικής χρήσης λιγνίτη όταν αυτή επέλθει.
Κοζάνη 26/05/2021
