Την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές έχει μεσολαβήσει μια ημέρα από την λήξη και του δεύτερου τηλεοπτικού «ντιμπέιτ» ανάμεσα στους δύο διεκδικητές του αμερικανικού προεδρικού θώκου. Και αυτήν την φορά, η όλη «τηλεμαχία» ανάμεσα στον Ρεπουμπλικάνο υποψήφιο Ν. Τραμπ και την Δημοκρατική Χ. Κλίντον εξελίχτηκε σε ένα τηλεοπτικό ριάλιτι εκατέρωθεν προσωπικών επιθέσεων, προσβολών και δημόσιων αναφορών που αγγίζουν τα όρια της άκρατης χυδαιότητας. Μέσα σε αυτόν τον καινοφανή ξεπεσμό της προεκλογικής προεδρικής διαδικασίας στις ΗΠΑ, πολλοί αναλυτές αναρωτιούνται αν το «φαινόμενο Τραμπ» είναι απλώς συγκυριακό ή προέρχεται από σαφή αίτια που σχετίζονται με την διεθνή οικονομική συγκυρία αλλά και την έξαρση του προσφυγικού ζητήματος σε παγκόσμιο επίπεδο.
Άποψη του γράφοντος είναι ότι σαφώς ισχύει το δεύτερο. Καθώς ο προσεκτικός παρατηρητής μπορεί εύκολα να διακρίνει ότι ηγέτες, κόμματα και πολιτικοί σχηματισμοί με τα χαρακτηριστικά «Τραμπ», έχουν ήδη εδραιωθεί ως αδιαμφισβήτητες πολιτικές οντότητες σε ολόκληρη την Ευρώπη εδώ και μια δεκαετία. Σε κάποιες χώρες δε, κατέχουν ήδη την εξουσία. Πρόκειται για το πολιτικό φαινόμενο που κάποιοι – ιδεοληπτικά και προσχηματικά – αποκαλούν «άνοδο της ακροδεξιάς» ‘η «άνοδο του δημαγωγικού μπλοκ», εμμένοντας αμετανόητα να αγνοούν τα αίτια που το προκαλούν. Και βέβαια αυτοί οι «κάποιοι» συνήθως δεν είναι άλλοι από τα παραδοσιακά κόμματα και τις πολιτικές δυνάμεις που μέχρι σήμερα κυβερνούσαν, και «προσωπικώς» η δική τους (ανεπαρκής) πολιτική διαχείριση έχει δημιουργήσει τα ανωτέρω κινήματα. Καθώς βάζοντας αυτόματα μια ιδεοληπτική «ταμπέλα» σε αυτού του είδους τους πολιτικούς σχηματισμούς, αυτομάτως απεμπλέκονται από τις δικές τους αντικειμενικές ευθύνες ανεπάρκειας και σαθρής διαχείρισης όλα αυτά τα χρόνια.
Όχι, προσωπικά ο γράφων δεν συμμερίζεται την άποψη ότι ξαφνικά το περίπου 40% των Αμερικανών ψηφοφόρων που φαίνεται ότι θα υποστηρίξουν τον Τραμπ έγιναν «ακροδεξιοί» ή «δημαγωγοί». Ούτε και έγιναν ξαφνικά «ακροδεξιοί» οι Γάλλοι ψηφοφόροι που προτίθενται να στηρίξουν την Λεπέν, ή οι Αυστριακοί πολίτες που πρόσφατα έδωσαν σαρωτική νίκη στο ακροδεξιό «Κόμμα των Ελευθέρων» του Ν. Χόφερ. Διότι οι λόγοι που έχουν αναδειχθεί παντού στον ανεπτυγμένο κόσμο αυτά τα κινήματα, είναι βασικά δύο όπως προαναφέρθηκε: Η οικονομική κρίση και το προσφυγικό.
Τόσο το παραδοσιακό αμερικανικό πολιτικό σύστημα όσο και οι παραδοσιακές ευρωπαϊκές ηγεσίες εδώ και χρόνια εμμένουν προκλητικά να «γυρίζουν την πλάτη» σε αυτά τα ζητήματα. Ο Τραμπ είναι ο πρώτος προεδρικός υποψήφιος στην προεκλογική ιστορία των ΗΠΑ που μίλησε ανοιχτά για το φαινόμενο της ανεξέλεγκτης παράνομης μετανάστευσης που εδώ και δεκαετίες υφίσταται το αμερικανικό κράτος από τα νότια σύνορα με το Μεξικό. Κυριολεκτικά δεκάδες εκατομμύρια ισπανόφωνοι έχουν εδώ και δεκαετίες «μπει» στο αμερικανό κράτος ως παράτυποι μετανάστες, μεταβάλλοντας ραγδαία την ίδια την πληθυσμιακή υπόσταση των ΗΠΑ. Παρόλα ταύτα, κανένας προεδρικός υποψήφιος δεν είχε θίξει αυτό το ζήτημα μέχρι σήμερα, υπό τον φόβο να μην «θιγούν» τα εκατ. ισπανόφωνων αμερικανών ψηφοφόρων που πλέον έχουν νομιμοποιηθεί και κατέχουν δικαίωμα ψήφου. Ο Τραμπ υπήρξε επίσης ο πρώτος υποψήφιος που μίλησε ανοιχτά για την ανάγκη μαζικής αντιμετώπισης του ριζοσπαστικού Ισλάμ, με την επιδίωξη πλήρους ρήξης με τα μουσουλμανικά «συμμαχικά» ή μη κράτη που το υποστηρίζουν ενεργά. Για αυτό τον λόγο ο Τραμπ βρίσκεται ακόμα «εντός προεκλογικού παιχνιδιού» στις ΗΠΑ, παρ’ όλες τις υπερβολές, προσβολές, κτλ που συχνά εκστομίζει και τα λοιπά «χαρακτηριστικά» του. Γιατί απλώς λέει και υπερασπίζεται ανοιχτά αυτά που πολλοί σκέφτονται αλλά ελάχιστοι «τολμούν» να αναφέρουν δημόσια, στα πλαίσια της «πολιτικής ορθότητας».
Οι ίδιοι λόγοι είναι αυτοί που πρόσφατα οδήγησαν την Ά. Μέρκελ σε συντριπτική ήττα στην Γερμανία, καθώς από πέρσι η «σιδηρά κυρία» της Γερμανίας επέλεξε να «βάλει» άνω των 1 εκατ. μουσουλμάνων μεταναστών και προσφύγων στην χώρα της, χωρίς να συμμεριστεί ούτε στο ελάχιστο την επιθυμία και τις ανασφάλειες της γερμανικής κοινής γνώμης. Οι πολλαπλές τρομοκρατικές επιθέσεις που ακολούθησαν, καθώς και η ραγδαία αύξηση της εγκληματικότητας οδήγησαν στην εκλογική της πανωλεθρία πριν λίγους μήνες, με παράλληλη ραγδαία άνοδο της «ακροδεξιάς».
‘Όσο οι παραδοσιακές πολιτικές ηγεσίες εμμένουν να αγνοούν προκλητικά τις επιθυμίες και τους φόβους των ψηφοφόρων τους, τόσο φαινόμενα «κινημάτων Τραμπ» θα ισχυροποιούνται και θα εδραιώνονται παντού.Και όσοι κατηγορούν ψευδεπίγραφα και επιτηδευμένα την «ακροδεξιά» και την «δημαγωγία» ωσάν το κύριο αίτιο του κινδύνου των δυτικών κοινωνιών, περιορίζομαι απλά να αναφέρω πως και τα δύο αυτά πολιτικά φαινόμενα είναι αποκλειστικά δικό τους δημιούργημά, καθώς και της άκρατης ανεπάρκειας διαχείρισης που έχουν επιδείξει όλα αυτά τα χρόνια. Και για να μιλήσω πιο απλά, ποτέ ο γράφων δεν θα μπορούσε να κατηγορήσει για παράδειγμα τους κατοίκους της Μυτιλήνης ως «ακροδεξιούς», αν στις επόμενες εθνικές εκλογές ψηφίσουν μαζικά ένα κόμμα με τα χαρακτηριστικά του «κινήματος Τραμπ». Καθώς κάποιοι επέλεξαν να τους στείλουν περίπου 10 χιλιάδες πρόσφυγες / μετανάστες στο νησί τους με το «έτσι θέλω», ενώ εμμένουν να αγνοούν προκλητικά τις «κραυγές» τους, καθώς βιώνουν από το 2015 μια κατάσταση πολιορκίας αφού δεν μπορούν να βγουν ούτε από τα σπίτια τους. Όσο κάποιοι δεν ασκούν ούτε τα στοιχειώδη καθήκοντά τους, τόσο τα «κινήματα Τραμπ» θα παίρνουν την ηγετική σκυτάλη. Ως προσωπικό και αποκλειστικό τους δημιούργημα…
Παύλος Κιλίντζης
Μέλος της Ένωσης Κεντρώων
