Το παρόν έργο μου είναι το τέταρτο στη σειρά εκ των κειμένων και ποιημάτων μου που αναφέρονται στα Γλυπτά του Παρθενώνος και την Καρυάτιν και έχουν αναρτηθεί στο διαδίκτυο. Έχουν προηγηθεί : το κείμενό μου με τίτλο : «Τα Γλυπτά του Παρθενώνος» (26-11-2024), β) το ποίημά μου με τίτλο : «Τα Γλυπτά του Παρθενώνος και η τεθλιμμένη Καρυάτις» (28-1-2026) και γ) το κείμενό μου με τίτλο : «Τα Γλυπτά του Παρθενώνος και η θρηνούσα Καρυάτις» (21-7-2026), εις τα οποία και παραπέμπω.
Η επιμονή μου στο θέμα των Γλυπτών του Παρθενώνος και της Καρυάτιδος καταδεικνύει την ιδιαίτατη ευαισθησία μου εις το ζήτημα επιστροφής των Γλυπτών του Παρθενώνος και της Καρυάτιδος εις την πατρώα αυτών γη και την επανένωσή τους με τα εν Μουσείω Ακροπόλεως, εν Ελλάδι, Γλυπτά και Καρυάτιδες.
Ο πρόεδρος του Βρετανικού Μουσείου κ. Τζορτζ Όσμοντ παραχώρησε συνέντευξη στον δημοσιογράφο κ. Αλέξη Παπαχελά και την εφημερίδα «Καθημερινή», καθώς και στον τηλεοπτικό σταθμό ΣΚΑΪ, και η προβολή της συνεντεύξεως πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 14 Οκτωβρίου 2026.
Παρακολούθησα με ξεχωριστό ενδιαφέρον την συνέντευξή του.
Εις την ερώτηση του κ. Παπαχελά ότι τα Γλυπτά αποτελούν αντικείμενα κλοπής υπό του Έλγιν, απήντησε κοφτά : «Το Βρετανικό Μουσείο τα έλαβε από την Βρετανική Κυβέρνηση».
Κατά την 24η Σύνοδο της Διακυβερνητικής Επιτροπής της UNESCO για την επιστροφή των Πολιτιστικών Αγαθών στις Χώρες Προέλευσης (ICPRCP), η οποία πραγματοποιήθηκε στις 29 και 30 Μαϊου 2024 στην πόλη των Παρισίων, η αντιπρόσωπος της εξ ανατολών γειτονικής μας χώρας, Τουρκίας, στην UNESCO, δήλωσε πως εκ των Αρχείων του Κράτους της αποδεικνύεται ότι δεν υπάρχει οθωμανικό έγγραφο που να δίδει την άδεια στον Έλγιν για αφαίρεση και απομάκρυνση των Γλυπτών του Παρθενώνος και της Καρυάτιδος εκ της Ακροπόλεως. Ακόμη και αν υπήρχε τέτοιο έγγραφο πάλι δεν θα νομιμοποιούσε, κατά το διεθνές δίκαιο, την αφαίρεση και απομάκρυνση των Γλυπτών.
Επί οικείας ερωτήσεως του κ. Παπαχελά προς τον κ. Όσμοντ, Πρόεδρο του Βρετανικού Μουσείου, ότι ποτέ δεν εδόθη με σουλτανικό φιρμάνι άδεια στον Έλγιν να αποκόψει, να αφαιρέσει και να απομακρύνει τα αρχαία, ήτοι τα Γλυπτά εκ του Παρθενώνος ο κ. Όσμοντ, αποδεχθείς σιωπηρώς την μη ύπαρξη εγγράφου περί τουρκικής αδείας, απήντησε πάλι κοφτά : «Το Βρετανικό Μουσείο έλαβε τα Γλυπτά από την Βρετανική Κυβέρνηση».
Τούτη την φράση : «Το Βρετανικό Μουσείο έλαβε τα Γλυπτά από την Βρετανική Κυβέρνηση», την επανέλαβε πολλές φορές ο πρόεδρος του Βρετανικού Μουσείου κατά την συνέντευξή του.
Ο κ Όσμοντ έτι εδήλωσε : «Επιδιώκω μία συμφωνία βάσει της οποίας τα Γλυπτά που βρίσκονται στο Λονδίνο θα μπορούν να εκτεθούν και στην Αθήνα και στο Λονδίνο, με την προϋπόθεση όμως ότι θα υπάρχει κάποια μορφή διαμοιρασμού τους μεταξύ των δύο χωρών».
Ο ίδιος προσέτι είπε : «Η προσέγγιση δεν βρίσκει σύμφωνους όλους στην Ελλάδα, κατανοώ και σέβομαι τις αντιρρήσεις, αλλά αυτή παραμένει η θέση του Βρετανικού Μουσείου. Σέβομαι την ένταση του συναισθήματος στην Ελλάδα». Και προσέθεσε : «Τα Γλυπτά θα μπορούσαν να παρουσιάζονται σε δύο ιστορικά πλαίσια : στην Αθήνα ως μέρος της Ιστορίας της Αρχαίας Ελλάδας και της αθηναϊκής δημοκρατίας, και στο Βρετανικό Μουσείο ως μέρος της Ιστορίας των παγκοσμίων πολιτισμών».
Ο κ Όσμοντ κατέληξε : «Σε μία διαπραγμάτευση και οι δύο πλευρές κάνουν υποχωρήσεις. Και οι δύο κάτι χάνουν και κάτι κερδίζουν. Σε μία διαπραγμάτευση γίνονται αμοιβαίες υποχωρήσεις».
Ο κ. Όσμοντ ηθελημένα παραγνωρίζει ότι τα Γλυπτά του Παρθενώνος και η Καρυάτις του Ερεχθείου της Ακροπόλεως, που σήμερα ευρίσκονται εις το Βρετανικό Μουσείο, αποτελούν περιουσιακά στοιχεία του Ελληνικού Δημοσίου και ότι ουδέποτε και εις τον αιώνα τον άπαντα το Ελληνικό Κράτος και η οποιαδήποτε Ελληνική Κυβέρνηση θα απεμπολήσει τα επ΄ αυτών δικαιώματα κυριότητος της Ελλάδος.
Με έκπληξη παρατήρησα το εξής: Ο κ. Όσμοντ ουδέποτε αναφέρθηκε εις την κλαπείσα Καρυάτιν. Ομιλούσε μόνον για τα Γλυπτά του Παρθενώνος. Από το γράμμα και το πνεύμα του λόγου του φαίνεται ότι ο ίδιος δεν συμπεριλαμβάνει στο «πακέτο» των Γλυπτών την Καρυάτιν. Τούτο το επισημαίνω και το υπογραμμίζω.
Στα προς επιστροφήν και επανένωσιν πρέπει να συμπεριληφθούν και τα Γλυπτά και η Καρυάτις. Όπως ακριβώς τα θραυσθέντα Γλυπτά του Παρθενώνος θα πρέπει να επιστραφούν για να επανενωθούν με τα εν Μουσείω Ακροπόλεως ακρωτηριασμένα Γλυπτά, ως ένα ενιαίο σύνολο, έτσι ακριβώς θα πρέπει να επιστραφεί και η δυστυχής Καρυάτις, για να «συνενωθεί» κι αυτή με τις υπόλοιπες πέντε (5) Καρυάτιδες, αδελφές της, ώστε να αποτελέσουν όλες μαζί ένα ολοκληρωμένο φιλοτεχνημένο σύνολο έργου-συμπλέγματος, αποδιδόμενο στην παγκόσμια πολιτισμένη κοινωνία πλήρες και ακέραιο, συντιθέμενο και εκ των έξι (6) Καρυατίδων, παρθένων χορευτριών.
Ο κ. Όσμοντ κατά την συνέντευξή του παρεδέχθη ότι το Μουσείο Ακροπόλεως στην Αθήνα είναι εξαιρετικό. Κονιορτοποιείται ούτω το μέχρι πρότινος ψευδοεπιχείρημα του Βρετανικού Μουσείου ότι θα ήτο επισφαλής για τα Γλυπτά η μόνιμη ύπαρξή τους εν Ελλάδι.
Στην διεθνή κοινότητα αλλά και στην βρετανική κοινωνία ολοένα και συνεχώς διευρύνεται η επιθυμία των πολιτών για επιστροφή και επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνος και της Καρυάτιδος εν Ελλάδι.
Με την πονηρή πρότασή του ο κ. Όσμοντ για παρουσίαση του σχήματος της ιδιόμορφης πολιτιστικής συνεργασίας με εναλασσόμενες εκθέσεις των Γλυπτών σε Αθήνα και Λονδίνο επιχειρεί να οδηγηθεί το ελληνικό Κράτος στην αποδοχή ιδιότυπης συγκυριότητος των Γλυπτών του Παρθενώνος και από το Βρετανικό Μουσείο και από την Ελλάδα. Εξάλλου ο ίδιος ανερυθρίαστα ομίλησε «περί «διαμοιρασμού» των Γλυπτών ανάμεσα στις δύο χώρες, Αγγλία και Ελλάδα.
Απευθύνομαι στον κ. Όσμοντ και λέγω τα εξής :
Πρώτον. Η προσέγγισή του ουδένα Έλληνα βρίσκει σύμφωνο.
Δεύτερον. Επί των Γλυπτών του Παρθενώνος όπως και επί της Καρυάτιδος την αποκλειστική κυριότητα έχει το Ελληνικό Δημόσιο.
Τρίτον. Τα Γλυπτά πρέπει να επιστρέψουν οίκαδε, στην πατρίδα τους, και οίκοι, στο σπίτι τους, στο Μουσείο Ακροπόλεως, όπου θα είναι μόνιμα εκτεθειμένα.
Ο κ. Όσμοντ με την εν λόγω πρότασή του προσπαθεί να δημιουργήσει ησύχως, σιωπηρώς «συνθήκη» οιονεί «συγκυριότητος» επί των Γλυπτών του Παρθενώνος, ομιλώντας α) για Έκθεσή τους στην Αθήνα, ως μέρος της Ιστορίας της Αρχαίας Ελλάδας και της αθηναϊκής δημοκρατίας, τουτέστιν συγκυριότης Ελληνικού Δημοσίου, και β) για Έκθεσή τους στο Βρετανικό Μουσείο, «ως μέρος της Ιστορίας των παγκοσμίων πολιτισμών», τουτέστιν συγκυριότης Βρετανικού Μουσείου!! Άνευ αιδούς δε μίλησε περί «διαμοιρασμού» των Γλυπτών.
Έχουμε από την μία την νόμιμη, αποκλειστική και αναμφισβήτητη κυριότητα του Ελληνικού Δημοσίου επί των Γλυπτών και από την άλλη την παράνομη, ένεκα κλοπής από τον Έλγιν, κατοχή των Γλυπτών από το Βρετανικό Μουσείο. Ο κ. Όσμοντ με ψευδοεπιχειρήματα επιχειρεί να θεμελιώσει δικαίωμα «συγκυριότητος».
Μία ενδεχόμενη αποδοχή από το Ελληνικό Κράτος της πρότασης του κ. Όσμοντ για Έκθεση των Γλυπτών και στην Αθήνα και στο Λονδίνο θα αναγνωρίσει, σιωπηρώς, συγκυριότητα επί των Γλυπτών και της Καρυάτιδος. ΄Ετσι δε θα ερμηνεύεται και διεθνώς μια περιοδική Έκθεσις αυτών μια στο Λονδίνο και μια στην Αθήνα, εξουδετερώνοντας τις ισχυρές νομικά θέσεις της Ελλάδος. Διαμοιρασμός δε τι σημαίνει ;
Με βάση όλα τα ανωτέρω αναφερόμενα οι θέσεις του Ελληνικού Κράτους είναι, και πρέπει να είναι, κρυστάλλινες :
- Η Ελλάς έχει την αποκλειστική κυριότητα επί των Γλυπτών του Παρθενώνος και της Καρυάτιδος που σήμερα ευρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο.
- Δεν είναι αποδεκτή η λύση της περιοδικής Έκθεσης των Γλυπτών σε Αθήνα και Λονδίνο, διότι τούτο θα σήμαινε αναγνώριση εκ μέρους της Ελλάδος συγκυριότητος επί των Γλυπτών και της Καρυάτιδος από το Βρετανικό Μουσείο.
- Επιστρεπτέα (=πρέπει να επιστραφούν) στην Ελλάδα και τα Γλυπτά του Παρθενώνος και της Καρυάτιδος, για την οποία ουδέν ανέφερεν ο πρόεδρος του Βρετανικού Μουσείου.
Τα μεν Γλυπτά του Παρθενώνος είναι θραυσθέντα και κλαπέντα τμήματα των Γλυπτών που ευρίσκονται στο Μουσείο Ακροπόλεως και που αποτελούν τον κύριο κορμό τους, η δε κλαπείσα Καρυάτις του Ερεχθείου της Ακροπόλεως αποτελεί τμήμα ενός ενιαίου συνόλου Καρυάτιδων αποτελουσών ενιαίο φιλοτεχνημένο έργο-σύμπλεγμα υπό την μορφήν κιόνων της προστάσεως του Ερεχθείου στην Ακρόπολη.
- Η διεθνής κοινότητα, η παγκόσμια κοινωνία, απαιτεί και διεκδικεί την επιστροφή και των Γλυπτών και της Καρυάτιδος από το Βρετανικό Μουσείο στο Μουσείο Ακροπόλεως, και την επανένωση : των μεν Γλυπτών με τα εν Ελλάδι Γλυπτά, της δε Καρυάτιδος με τις «ακρωτηριασμένες» συναισθηματικά υπόλοιπες πέντε εν Ελλάδι αδελφές της, με τις οποίες (συν)αποτελεί ενιαίον φιλοτεχνημένον σύμπλεγμα.
- Η επιστροφή Γλυπτών και Καρυάτιδος είναι μονόδρομος. Η πορεία τους προς το Μουσείο Ακροπόλεως είναι προδιαγεγραμμένη. Ελληνική ρήσις λέγει : «Το πεπρωμένον φυγείν αδύνατον» (=Είναι αδύνατο να ανατραπεί η πορεία των πραγμάτων, η μοίρα είναι αναπόφευκτη). Λατινικές ρήσεις λέγουν : «alea jacta est». (=Ο κύβος ερρίφθη) και «alea jacta esto». (=Ερρίφθω ο κύβος).
Η επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνος και της καταβεβλημένης Καρυάτιδος …δεν θα αργήσει. Έσσετ΄ ήμαρ … (= Θα ΄ρθει η ημέρα…. )
Η πλήρης ομηρική φράσις στην Ιλιάδα είναι : «Έσσετ΄ ήμαρ όταν ποτ΄ ολώλη Ίλιος ιρή». (=Δεν θα αργήσει η ημέρα που θα καταστραφεί η ιερή πόλη του Ιλίου, της Τροίας). [Ομήρου Ιλιάδος Δ 164, Ζ 448. (Ιρός = ιερός)].
Ο Αρχηγός της Ελληνικής Επαναστάσεως του 1821 Θεόδωρος Κολοκοτρώνης είχε πει για τον απελευθερωτικό αγώνα κατά του τουρκικού ζυγού : «Ο Θεός έβαλε την υπογραφή του για την ελευθερία της Ελλάδας και δεν την παίρνει πίσω». Εν προκειμένω : «Ο Θεός έβαλε την υπογραφή του για την επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνος και της Καρυάτιδος, εν Ελλάδι, και δεν την παίρνει πίσω».
*Συνταξιούχος Δικηγόρος παρ΄ Αρείω Πάγω. 26-10-2026
