Την ανάγκη να αποκτήσει η Δυτική Μακεδονία μια ενιαία και ξεκάθαρη τουριστική ταυτότητα, μέσα από έναν οργανωμένο σχεδιασμό και μια κοινή στρατηγική προβολής, ανέδειξε ο Πρόεδρος του Συνδέσμου Ξενοδόχων Καστοριάς, Ηλίας Αναστασίου, σε συνέντευξή του στο True Story Radio, μετά την επίσκεψη στην περιοχή της Υπουργού Τουρισμού και τη δέσμευσή της για ένταξη της περιοχής στη Λευκή Βίβλο του Υπουργείου.
Ο κ. Αναστασίου περιέγραψε τον τουρισμό ως έναν δυναμικό κλάδο, ο οποίος βρίσκεται ακόμη στα πρώτα του βήματα στη Δυτική Μακεδονία, αλλά διαθέτει σημαντικές προοπτικές ανάπτυξης. Σε μια περιοχή που βρίσκεται σε διαδικασία παραγωγικού μετασχηματισμού, ο τουρισμός μπορεί να αποτελέσει έναν νέο και σημαντικό πυλώνα της οικονομίας, χωρίς όμως να αντιμετωπίζεται ως άμεσο υποκατάστατο της γούνας ή άλλων παραδοσιακών δραστηριοτήτων.
Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που τέθηκε στη συζήτηση αφορά την ίδια την τουριστική ταυτότητα της Δυτικής Μακεδονίας.
Θρησκευτικός, ορεινός, εναλλακτικός και φυσιολατρικός τουρισμός είναι ορισμένες από τις θεματικές που μπορούν να αναπτυχθούν. Ωστόσο, όπως επισήμανε ο Ηλίας Αναστασίου, η περιοχή πρέπει να αποφασίσει τι ακριβώς θέλει να επικοινωνήσει προς τους επισκέπτες της. Και η δική του πρόταση είναι σαφής: «Είμαστε η περιφέρεια των λιμνών».
Οι λίμνες της Καστοριάς και των Πρεσπών, αλλά και το σύνολο του υδάτινου και ορεινού τοπίου της Περιφέρειας, μπορούν να αποτελέσουν τον πυρήνα ενός ενιαίου τουριστικού αφηγήματος.
Η ιδέα δεν περιορίζεται, επομένως, στην προβολή ενός μόνο προορισμού. Αντίθετα, αφορά την προσπάθεια να δημιουργηθεί ένα ενιαίο brand για ολόκληρη τη Δυτική Μακεδονία, κάτω από το οποίο θα μπορούν να συνυπάρξουν οι διαφορετικοί προορισμοί και οι θεματικές μορφές τουρισμού.
Επίσης στη συνέντευξη τέθηκε και η πολυδιάσπαση της τουριστικής προβολής, όπως γίνεται σήμερα, με αποτέλεσμα να μην αποτυπώνεται προς τα έξω μια ενιαία εικόνα για το τι πραγματικά είναι η Δυτική Μακεδονία ως τουριστικός προορισμός.
Στην κατεύθυνση αυτή ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στη δημιουργία ενός οργανωμένου φορέα διαχείρισης και προώθησης του τουριστικού προϊόντος.
Ο ρόλος του θα είναι να δώσει στρατηγική κατεύθυνση στην τουριστική ανάπτυξη ολόκληρης της Περιφέρειας, από τις υποδομές και το μάρκετινγκ έως τον τρόπο με τον οποίο θα παρουσιάζεται ο προορισμός στις αγορές του εσωτερικού και του εξωτερικού.
Η λογική είναι απλή: αντί κάθε περιοχή να σχεδιάζει ξεχωριστά τη δική της τουριστική προβολή, να υπάρξει ένας κοινός σχεδιασμός που θα αναδεικνύει τα συγκριτικά πλεονεκτήματα ολόκληρης της Δυτικής Μακεδονίας.
Η «Λευκή Βίβλος» και η ευκαιρία για στρατηγικό σχεδιασμό
Σημαντική εξέλιξη θεωρείται από τον κ. Αναστασίου και η ένταξη της Καστοριάς στις πέντε περιοχές που θα αποτελέσουν αντικείμενο στρατηγικής μελέτης στο πλαίσιο της «Λευκής Βίβλου» του Υπουργείου Τουρισμού.
Η μελέτη θα εξετάσει τις δυνατότητες ανάπτυξης της περιοχής, τις ανάγκες σε υποδομές, τα στοιχεία του τουριστικού προϊόντος που μπορούν να αξιοποιηθούν και τις αγορές στις οποίες θα πρέπει να απευθυνθεί η Δυτική Μακεδονία.
Για μια περιοχή που βρίσκεται ακόμη στην αρχή της τουριστικής της ανάπτυξης, η συγκεκριμένη διαδικασία μπορεί να αποτελέσει ευκαιρία ώστε ο σχεδιασμός να γίνει με δεδομένα, στόχους και συγκεκριμένη στρατηγική, αντί να ακολουθηθεί ένα αποσπασματικό μοντέλο.
Το παράδειγμα της Οχρίδας και το «όπλο» των λιμνών
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε η αναφορά του Προέδρου των Ξενοδόχων Καστοριάς στην Οχρίδα, ως ένα κοντινό παράδειγμα προορισμού που αξιοποίησε τη λίμνη, το φυσικό τοπίο και την ιστορική του κληρονομιά για να προσελκύσει μεγάλο αριθμό επισκεπτών.
Η σύγκριση δεν αφορά την αντιγραφή ενός μοντέλου, αλλά την ανάδειξη ενός κοινού χαρακτηριστικού: η λίμνη μπορεί να αποτελέσει κεντρικό στοιχείο της τουριστικής ταυτότητας ενός προορισμού.
Στην περίπτωση της Δυτικής Μακεδονίας, το πλεονέκτημα είναι ότι υπάρχουν πολλαπλοί προορισμοί με διαφορετικά χαρακτηριστικά, αλλά κοινό φυσικό και πολιτιστικό υπόβαθρο. Καστοριά, Πρέσπες και οι υπόλοιπες λίμνες μπορούν να ενταχθούν σε ένα μεγαλύτερο, ενιαίο αφήγημα.
