Μια ευρεία εικόνα της καθημερινής ζωής στην Ελλάδα, από τη φτώχεια και την υγεία μέχρι το δημογραφικό, τη στέγαση, τη θέρμανση και τη χρήση του διαδικτύου, αποτυπώνει η νέα έκδοση της ΕΛΣΤΑΤ «Συνθήκες Διαβίωσης στην Ελλάδα», που δημοσιεύθηκε στις 4 Σεπτεμβρίου 2026. Η έκδοση συγκεντρώνει τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία από διαφορετικές έρευνες και χρονικές περιόδους, επομένως οι επιμέρους δείκτες δεν αφορούν όλοι το ίδιο έτος. Για τη Δυτική Μακεδονία, η περιφερειακή αναφορά που περιλαμβάνεται στο συγκεκριμένο δημοσίευμα αφορά, μεταξύ άλλων, την κατανομή των καταγεγραμμένων αδικημάτων ανά Γενική Αστυνομική Διεύθυνση.
Κίνδυνος φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού – Στοιχεία 2025
Το 2025, το 27,5% του πληθυσμού βρισκόταν σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού. Ο δείκτης δεν αφορά μόνο το εισόδημα, αλλά περιλαμβάνει όσους βρίσκονται σε κίνδυνο φτώχειας, όσους αντιμετωπίζουν σοβαρές υλικές και κοινωνικές στερήσεις ή ζουν σε νοικοκυριά με πολύ χαμηλή ένταση εργασίας.
Η εικόνα διαφοροποιείται ανά φύλο και ηλικία. Το ποσοστό ήταν 25,9% στους άνδρες και 29,1% στις γυναίκες, ενώ στα παιδιά ηλικίας έως 17 ετών έφτανε το 29,6%. Στις ηλικίες 18-64 ετών ήταν 26,9%, ενώ στους 65 ετών και άνω έφτασε το 27,7%.
Αξιοσημείωτη είναι ιδιαίτερα η πορεία της μεγαλύτερης ηλικιακής ομάδας. Το ποσοστό των ατόμων 65 ετών και άνω που βρίσκονταν σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού ήταν 19,3% το 2020 και ανέβηκε σταδιακά στο 27,7% το 2025.
Εισοδηματική φτώχεια και κοινωνική στέρηση – Στοιχεία 2025
Εξετάζοντας αποκλειστικά τον κίνδυνο φτώχειας μετά τις κοινωνικές μεταβιβάσεις, το ποσοστό για το 2025 διαμορφώθηκε στο 19,6%. Το κατώφλι φτώχειας που χρησιμοποιείται στην έκδοση βρίσκεται στα 7.020 ευρώ ετησίως ισοδύναμου διαθέσιμου εισοδήματος.
Στους άνδρες το ποσοστό ήταν 18,2% και στις γυναίκες 20,9%. Στα παιδιά έως 17 ετών έφτανε το 22,8%, ενώ στους πολίτες άνω των 65 ετών διαμορφώθηκε επίσης στο 20,9%.
Για το ίδιο έτος, η ΕΛΣΤΑΤ καταγράφει ότι το 14,9% του πληθυσμού αντιμετώπιζε υλική και κοινωνική στέρηση. Το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 14,2% στους άνδρες και 15,7% στις γυναίκες, ενώ στα παιδιά έως 17 ετών έφτανε το 15,9%.
Η συγκεκριμένη μέτρηση αφορά οικονομικές δυσκολίες που εμποδίζουν ένα νοικοκυριό ή ένα άτομο να καλύψει συγκεκριμένες βασικές ανάγκες από έναν κατάλογο αγαθών και υπηρεσιών, όπως πληρωμές πάγιων λογαριασμών και άλλες βασικές δαπάνες.
Υγεία – Στοιχεία 2025, με στοιχεία προσδόκιμου ζωής για το 2024
Σημαντική θέση στην έκδοση κατέχουν και τα στοιχεία για την πρόσβαση στην υγεία. Το 2025, το 11,5% των πολιτών που είχαν ανάγκη ιατρικής εξέτασης ή θεραπείας δήλωσε ότι αυτή η ανάγκη δεν ικανοποιήθηκε λόγω οικονομικών λόγων, μεγάλης λίστας αναμονής, μεγάλης απόστασης από τον γιατρό ή έλλειψης μέσου μεταφοράς.
Η διαφορά μεταξύ ανδρών και γυναικών είναι εμφανής: το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 9,9% στους άνδρες και 13,1% στις γυναίκες. Έναν χρόνο νωρίτερα, το 2024, το συνολικό ποσοστό ήταν 12,1%.
Σε ό,τι αφορά το προσδόκιμο ζωής, τα τελευταία στοιχεία αφορούν το 2024 και το υπολογίζουν σε 79,4 έτη για τους άνδρες και 84,4 έτη για τις γυναίκες.
Δημογραφικό – Στοιχεία 2024
Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά στοιχεία της έκδοσης αφορά τις γεννήσεις και τους θανάτους. Το 2024 καταγράφηκαν 68.467 γεννήσεις και 126.916 θάνατοι, με αποτέλεσμα το φυσικό ισοζύγιο να είναι αρνητικό κατά 58.449 άτομα.
Η μεταβολή σε βάθος δεκαετίας είναι μεγάλη. Το 2013 είχαν καταγραφεί 94.134 γεννήσεις και 111.794 θάνατοι, με διαφορά 17.660. Το 2022 η διαφορά είχε φτάσει στις 64.697 περισσότερες απώλειες από γεννήσεις, ενώ το 2024 παρέμεινε πάνω από τις 58.000.
Παράλληλα, οι δημογραφικοί δείκτες για το 2024 δείχνουν περαιτέρω γήρανση του πληθυσμού. Ο δείκτης γήρανσης έφτασε το 182, ενώ ο δείκτης ολικής γονιμότητας διαμορφώθηκε στο 1,2 παιδί ανά γυναίκα.
Γάμοι και σύμφωνα συμβίωσης – Στοιχεία 2024
Το 2024 πραγματοποιήθηκαν 36.649 γάμοι, εκ των οποίων 19.695 θρησκευτικοί και 16.954 πολιτικοί. Την ίδια χρονιά καταγράφηκαν 14.486 σύμφωνα συμβίωσης.
Η αλλαγή σε σχέση με το 2013 είναι χαρακτηριστική: τότε είχαν γίνει 51.256 γάμοι και μόλις 581 σύμφωνα συμβίωσης. Η χρονοσειρά δείχνει σημαντική άνοδο των συμφώνων συμβίωσης τα τελευταία χρόνια, παρά τη μικρή υποχώρηση από τα 15.069 του 2023 στα 14.486 το 2024.
Πώς θερμαίνονται τα ελληνικά νοικοκυριά – Στοιχεία 2024
Ξεχωριστό ενδιαφέρον έχει το κεφάλαιο για την κατοικία και ειδικά για τη θέρμανση. Τα συγκεκριμένα στοιχεία αφορούν το 2024, είναι πανελλαδικά και όχι ειδικά για τη Δυτική Μακεδονία.
Το 36,6% των νοικοκυριών δήλωνε ως κύριο μέσο θέρμανσης το καλοριφέρ πετρελαίου. Το φυσικό αέριο ακολουθούσε με 18,4%, ενώ το air condition χρησιμοποιούνταν ως κύριο μέσο θέρμανσης από το 15,7%.
Οι ηλεκτρικές συσκευές θέρμανσης αντιστοιχούσαν στο 9,3%, οι σόμπες καυσόξυλων στο 6,8%, οι αερόψυκτες αντλίες θερμότητας στο 0,9% και οι γεωθερμικές αντλίες στο 0,3%. Το 0,4% των νοικοκυριών δήλωσε ότι δεν θερμαίνεται.
Η ΕΛΣΤΑΤ επισημαίνει πάντως ότι η Έρευνα Οικογενειακών Προϋπολογισμών του 2024 ανασχεδιάστηκε, επομένως τα στοιχεία του συγκεκριμένου έτους δεν είναι ευθέως συγκρίσιμα με εκείνα του 2023 και προηγούμενων ετών και οι σχετικές συγκρίσεις πρέπει να γίνονται με προσοχή.
Πρόσβαση στο διαδίκτυο και ηλεκτρονικές αγορές – Στοιχεία 2025
Στον ψηφιακό τομέα, τα τελευταία στοιχεία αφορούν το 2025. Το 88,7% των νοικοκυριών είχε πρόσβαση στο διαδίκτυο από την κατοικία του, έναντι 65,6% το 2014.
Ακόμη πιο έντονη είναι η αύξηση στις ηλεκτρονικές αγορές. Το 2025, το 69,2% των ατόμων ηλικίας 16-74 ετών είχε πραγματοποιήσει αγορά ή παραγγελία αγαθών και υπηρεσιών μέσω διαδικτύου. Το 2014 το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 29,5%.
Κατανομή αδικημάτων στη Δυτική Μακεδονία – Στοιχεία 2024
Η έκδοση περιλαμβάνει και στοιχεία της Ελληνικής Αστυνομίας για την κατανομή των αδικημάτων ανά Γενική Αστυνομική Διεύθυνση.
Το 2024, η Δυτική Μακεδονία αντιστοιχούσε στο 0,9% του συνόλου των καταγεγραμμένων αδικημάτων της χώρας, έναντι 0,8% το 2023. Στη χρονοσειρά 2019-2024, το ποσοστό της περιοχής κινήθηκε μεταξύ 0,8% και 0,9%.
Το συγκεκριμένο ποσοστό χρειάζεται σωστή ανάγνωση: δεν αποτελεί δείκτη εγκληματικότητας ανά κάτοικο, αλλά δείχνει ποιο μερίδιο του πανελλαδικού συνόλου των αδικημάτων καταγράφηκε από τις υπηρεσίες της Δυτικής Μακεδονίας. Η ΕΛΣΤΑΤ διευκρινίζει ότι η εγκληματολογική στατιστική αφορά κακουργήματα και πλημμελήματα για τα οποία οι υπηρεσίες της ΕΛ.ΑΣ. επιλήφθηκαν προανάκρισης ή υπέβαλαν τις σχετικές μηνύσεις ή εγκλήσεις.
