Σήμερα όλοι οι Πόντιοι της δεύτερης και τρίτης γενιάς γνωρίζουν πολύ καλά τούς χορούς, που χόρευαν οι παππούδες τους και βλέποντας αυτήν τη μυθική χοροπλασία δεν πιστεύουν στα μάτια τους.
Αν ζούσαν οι παππούδες μας δεν θα αναγνώριζαν τους περισσότερους χορούς, που χορεύουν σήμερα τα ποντιακά συγκροτήματα.
Μόνον έτσι εξηγείται η αμηχανία του πρώτου χοροδιδασκάλου ποντιακών χορών στην Ελλάδα, του καθηγητή Νίκου Σωματαρίδη , ο οποίος, αφού παρακολούθησε το πρώτο ποντιακό φεστιβάλ χορών για μία ώρα, είπε την ρήση: ΄΄ ή εγώ δεν είμαι Πόντιος ή αυτοί δεν χορεύουν ποντιακά,΄΄ και αποχώρησε.)
Θα μπορούσε να ρωτήσει κάποιος; Μα αυτό είναι κακό ;
Η απάντηση είναι ναι, είναι κακό:
1ον Γιατί αποτελεί ιστορική παραφωνία να χορεύουν οι γενοκτονημένοι λαοί τους χορούς των γενοκτόνων τους.
2ον Γιατί η εισροή ,η αποδοχή και η εκμάθηση των ξένων χορών γίνεται όχι με την αυθόρμητη λαϊκή συμμετοχή αλλά με τη χορευτική παρέμβαση και παρότρυνση χοροδιδασκάλων .
( έχει διαφορετικό αντίκτυπο να χορεύει κανείς το τσιφτετέλι για ψυχαγωγικούς λόγους από το να το χορεύει σε εκδήλωση ως εθνικό χορό)
3ον Γιατί η αισθητική, το μέτρο και η ηθική του χορού είναι ξένη με το λαό μας, και εγκυμονεί κινδύνους αλλοτρίωσης . ( Στον αρμένικο χορό Τάμζαρα, στο πρώτο βηματισμό οι γυναίκες ανοίγουν τα σκέλη τους! κίνηση εντελώς ξένη και ανήθικη για τις πόντιες ‘κοδέσποινες.
Η άποψη, ότι οι ποντιακοί χοροί είναι πέραν των 186 και ότι είναι δημιουργήματα των τοπικών ιδιαιτεροτήτων και του ορεινού ανάγλυφου του Πόντου, είναι μετέωρη και δεν τεκμηριώνεται από κανένα στοιχείο. Το επιχείρημα ακόμα , ότι οι πόντιοι ανάλογα με την περιοχή ,που ζούσαν, χόρευαν και διαφορετικούς χορούς, είναι ιδιαίτερα επικίνδυνο και προσβλητικό, γιατί αμφισβητεί την ενιαία και αδιάλειπτη συνοχή της ιστορίας ενός λαού με κοινή γλώσσα, κοινά ήθη και έθιμα.
Η άποψη, ότι σε κάθε περιοχή και σε κάθε χωριό οι γονείς μας χόρευαν και διαφορετικούς χορούς, μας ταυτίζει με τους ινδιάνους του Αμαζονίου, και ανατρέπει την εθνική και πολιτισμική ομοιογένεια του ποντιακού ελληνισμού.
Οι Πόντιοι στη διαχρονική τους πορεία έχοντας ως κοιτίδα την τραπεζούντια χώρα, όπου και αν μετοίκισαν, πήραν μαζί με την ψυχή τους και τον ανώτερο πολιτισμό τους.
Σε όλα τα μέρη του ξενιτεμού τους χόρεψαν όλους τους αλλοεθνείς χορούς ως ευγενικοί κοσμοπολίτες. Το ίδιο κάνουν και σήμερα χορεύοντας όλους τους χορούς του κόσμου. Ποτέ όμως δεν υιοθέτησαν και δεν καπηλεύτηκαν αυτούς τους ξένους χορούς ως ποντιακούς.
Γι αυτό οι μετεντσήδες παππούδες μας, από τα Μετένια έλεγαν και ξανάλεγαν
΄΄ Πούλι μ’, εμείς εκές εχόρευαμ’ τα ποντιακά , αλλά έμαθαμ’ και τα τουρκικά. μαρτυρίες: Δημητριάδη Δ. Παπαδόπουλου Α. Ξανθόπουλου Α.
Στην ανθρωπογεωγραφία του Πόντου η μόνη περίοδος πληθυσμιακών αποδιαρθρώσεων παρατηρείται μετά το 1830, τη δημιουργία δηλαδή του ελληνικού κράτους και το κλείσιμο των μεταλλείων της Αργυρούπολης.
Η χρονική δηλαδή περίοδος των ποντιακών μεταναστεύσεων, γίνεται από το 1830 έως 1924 ,είναι μόνον 90 χρόνια, χρόνος πολύ μικρός για να αναπαράγει χορευτικά γενεσιουργά πρότυπα σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους του χορού.
Φίλες και φίλοι, η σημερινή μας παρέμβαση στο μέγιστο θέμα, που αφορά τους ποντιακούς χορούς, είναι απαραίτητη και αναγκαία προκειμένου όλοι μαζί να υπερασπίσουμε την πραγματική ταυτότητα των χορών μας και να παραδώσουμε στις νέες γενιές γνήσιο και ατόφιο το χορευτικό μας πολιτισμό.
Ο ποντιακός πολιτισμός δεν μπορεί να είναι αντικείμενο μάρκετινγκ’ ,προβολής κανενός ιδιώτη, φίλου, χωριανού ή συνεργάτη. Ο ποντιακός πολιτισμός είναι η κιβωτός και η παρακαταθήκη μιας διαχρονικής πορείας των Ελλήνων του Πόντου από την ομηρική και κλασική αρχαιότητα μέχρι τις μέρες μας.
Πόντιοι δημοσιογράφοι, ιστορικοί, λαογράφοι, χορευτές και χοροδιδάσκαλοι , σύλλογοι και ομοσπονδίες θα πρέπει να υπερασπίσουμε το χορευτικό μας πολιτισμό, γιατί ο χορός είναι η πνευματική και ψυχοσωματική ταυτότητα και η ψυχική έκφραση του κάθε λαού. Αν δεν επαναφέρουμε τους χορούς μας στην ιστορία και τις μνήμες μας είναι σαν να απεμπολούμε για μια ακόμη φορά την ιστορική μας πατρίδα, τον Πόντο. Τα ενεργειακά συμφέροντα των μεγάλων δυνάμεων το 1922 μας ξερίζωσαν από τις εστίες μας.
Η ελαφρότητα και ο εντυπωσιασμός θα καταστρέψουν την ποντιακή ταυτότητα, που είναι ριζωμένη τους τρισυπόστατους αρχαιοπρεπείς χορούς μας.
Και μ’ αυτήν την επισήμανση σύσσωμος και ενωμένος ο ποντιακός ελληνισμός θα πρέπει να περάσει από την παραμορφωτική σύγχυση στην λαογραφική και ιστορική επανάκτηση του χορευτικού μας πολιτισμού.
Οι ποντιακοί χοροί είναι πιστά αντίγραφα της ποντιακής γλώσσας και μελωδίας και έχουν την αφετηρία τους στις μωμογερικές και διονυσιακές τελετουργίες. Δεν μπορεί και δεν πρέπει να μαγαρίζονται και να ευτελίζονται από κανέναν. Οι ποντιακοί χοροί, που μας κληροδοτήσαν οι πρόγονοι μας, είναι δεκατρείς, έχουν ελληνικότατες ονομασίες, χορεύονται και περιγράφονται από τους πρώτους λόγιους και χοροδιδασκάλους και συνοδεύονται όλοι με αντίστοιχο τραγούδι, εκτός από τους χορούς τρομαχτόν τίκ και Πιτσάκ’ οϊνί ( Τη μαχαιρί).
Συμμετοχή και υπεράσπιση του χορευτικού μας πολιτισμού.
Οι πόντιοι ιστορικοί και λαογράφοι δεν μπορεί να είναι σήμερα λαλίστατοι αναλυτές όλων των θεμάτων και να σιωπούν μπροστά στην μεγάλη αυθαιρεσία, που υφίσταται ο ποντιακός χορευτικός πολιτισμός.
Πώς μπορούν να ομιλούν για την ποντιακή γενοκτονία ! και να σιωπούν βλέποντας
τα ποντιόπουλα να φορούν τουρκικές φορεσιές και να χορεύουν τους χορούς των γενοκτόνων τους;
Οι πόντιοι διανοητές και λόγιοι στην πατρίδα ,για τις αρχές και τις ιδέες τους έφθασαν μέχρι τα κεμαλικά ικριώματα.
Σήμερα ΄΄οι πόντιοι ιστορικοί ΄΄ παραμένουν σιωπηλοί συνένοχοι της πολιτιστικής μας ελαφρότητας.
Οι ποντιακοί σύλλογοι και οι ομοσπονδίες δεν μπορεί να κωφεύουν και να σιωπούν μπροστά στον μεγάλο κακοφορμισμό που υφίσταται ο ποντιακός χορός.
Θα πρέπει να κινητοποιηθούν άμεσα και να απαγορεύσουν τους μη ποντιακούς χορούς, αν θέλουν να επιτελέσουν στο ελάχιστο το ιερό χρέος ,που δεν είναι άλλο από την διαφύλαξη και διάσωση των παραδοσιακών αξιών.
Η αλησμόνητη πατρίδα του Πόντου μετουσιώνεται και ανασταίνεται σήμερα μέσα από το χορό τη γλώσσα και το τραγούδι.
Δυστυχώς και οι τρεις διαστάσεις της βιάζονται στις μέρες μας κατά συρροή και κατ’ εξακολούθηση.
Η αδράνεια και η σιωπή μας σήμερα, δεν μπορεί να αποτελέσουν άλλοθι για τον ιστορικό του μέλλοντος.
Όσοι Πόντιοι εξακολουθούν ακόμη να ριγούν από συγκίνηση με τα μουσικά ακούσματα και τους χορευτικούς ρυθμούς του Πόντου , θα πρέπει να στρατευθούν ενεργά και να συμμετέχουν στην προσπάθεια που άρχισε από όλους τους παλιούς χορευτές και τα στελέχη της δεκαετίας του 1960, προκειμένου να επαναφέρουμε τον ποντιακό μας πολιτισμό στις ιστορικές του καταβολές και παρακαταθήκες.
Ο Πόντος θα ζει όσο θα τον φιλοξενούμε στη μνήμη και τη ζωή μας.
Η λήθη ακολουθεί πάντα την παραχάραξη κα την ασχήμια…
