Η Ρουμανία φιλοξενεί σήμερα 10.000 με 13.000 καφέ αρκούδες, οι οποίες αφήνουν το δάσος, βγαίνουν στον αυτοκινητόδρομο και επισκέπτονται συχνά τα χωριά, αναζητώντας τροφή, ενώ επιτίθενται σε όποιον βρεθεί μπροστά τους.
Ο εισβολέας εντοπίσθηκε να βγαίνει από το πυκνό δάσος λίγο πριν το ξημέρωμα στις 20 Ιουνίου, για να πλησιάσει στην είσοδο του πολυτελούς θερέτρου. Η διάρρηξη διήρκεσε 23 δευτερόλεπτα. Ο ύποπτος ζύγιζε γύρω στα 200 κιλά. Το κίνητρό του: το μέλι.
Η αρκούδα, που καταγράφηκε στις κάμερες ασφαλείας εκείνο το πρωινό, χρησιμοποίησε τις πατούσες της για να ανοίξει τη συρόμενη γυάλινη πόρτα του Grand Hotel Balvanyos, προτού μπει στο λόμπι. Καθώς οι υπάλληλοι διέφευγαν τρομοκρατημένοι, η αρκούδα κατευθύνθηκε στο μπουφέ, όπου έφαγε όλες τις συσκευασίες μελιού.
Αυτή ήταν μία από τις τρεις «επισκέψεις» αρκούδων τον Ιούνιο στο ξενοδοχείο τεσσάρων αστέρων, σε πλαγιά των ρουμανικών Καρπαθίων ορέων. Μία άλλη αρκούδα εισέβαλε στο σπα του ξενοδοχείου, κατανάλωσε τρία λίτρα ελαίου για μασάζ, ενώ μία τρίτη άνοιξε την πόρτα δωματίου, διώχνοντας από αυτό καμαριέρα που καθάριζε εκεί.
Περίπλοκη σχέση
Η σχέση της Ρουμανίας με την αρκούδα έγινε περίπλοκη. Η καφέ αρκούδα είναι ένας από τους εθνικούς θησαυρούς της χώρας, συνυφασμένος με τη μυθολογία της. Κάτοικοι στα χωριά συνεχίζουν να διοργανώνουν ετήσιο πανηγύρι της αρκούδας, έθιμο που χρονολογείται στα προχριστιανικά χρόνια. Ο κομμουνιστής ηγέτης της χώρας, Νικολάε Τσαουσέσκου, επεδείκνυε τη ρώμη του προσελκύοντας αρκούδες με φαγητό, προκειμένου να τις πυροβολήσει, σε μακάβρια επίδειξη ανδρισμού.
Η μείωση του φυσικού περιβάλλοντος και η οικιστική ανάπτυξη οδήγησαν τον επικίνδυνο καφέ γίγαντα πιο κοντά στα χωριά.
Εδώ και χρόνια, τουρίστες συρρέουν στα Καρπάθια, ελπίζοντας να δουν –έστω και φευγαλέα– μία αρκούδα. Αυτές τις ημέρες, όμως, οι αρκούδες είναι αυτές που επισκέπτονται τους ανθρώπους. Συνδυασμός παραγόντων –όπως το μορατόριουμ του κυνηγιού το 2016 και η οικιστική ανάπτυξη, υπεύθυνη για τη συρρίκνωση του φυσικού περιβάλλοντος– επέτρεψε την ακμή του είδους και την προσέγγισή του στον άνθρωπο. Η Ρουμανία φιλοξενεί σήμερα 10.000 με 13.000 καφέ αρκούδες, οι περισσότερες από κάθε άλλη χώρα στην Ευρώπη, εκτός της Ρωσίας. Το υπουργείο Περιβάλλοντος στο Βουκουρέστι εκτιμά ότι ο αριθμός αρκούδων δεν είναι πια βιώσιμος, καθώς ο πληθυσμός τους δεν θα έπρεπε να υπερβαίνει τα 4.000 άτομα, σύμφωνα με τον εκπρόσωπο του υπουργείου, Μιχάι Ντράγκαν.
Τα ζώα, τα οποία μπορεί να ζυγίζουν μέχρι και 450 κιλά, με ύψος πάνω από δύο μέτρα όταν στέκονται στα πίσω πόδια, εγκαταλείπουν συχνά το δάσος και περιφέρονται στον αυτοκινητόδρομο, όπου πινακίδες προειδοποιούν τους επισκέπτες να μην τα ταΐζουν. Οι αρκούδες επισκέπτονται συχνά τα χωριά, αναζητώντας τροφή στα σκουπίδια και επιτιθέμενες σε όποιον βρεθεί στον δρόμο τους. Οι πρόσκοποι σταμάτησαν να κατασκηνώνουν στην περιοχή, βοσκοί αναφέρουν απώλειες ζώων στα κοπάδια τους και αγρότες φοβούνται να θερίσουν.
Φόβος στο δάσος
«Οταν ήμασταν παιδιά, μαζεύαμε βατόμουρα στο δάσος χωρίς ανησυχία. Ποτέ δεν υπήρχε πρόβλημα με αρκούδες. Τώρα, κανείς δεν τολμά να πάει στο δάσος. Παρότι παραδοσιακά διαφωνούσαμε με το κυνήγι της αρκούδας, η παρούσα κατάσταση είναι αβίωτη», λέει ο 58χρονος Λοράν Σαρβάντι, ιδιοκτήτης του ξενοδοχείου Balvanyos.
Στα εννιά χρόνια που πέρασαν από την απαγόρευση του κυνηγιού, 264 άνθρωποι δέχθηκαν επίθεση αρκούδας, περίπου 28 τον χρόνο. Πριν από την απαγόρευση, ο ετήσιος μέσος όρος ήταν 11. Οι θάνατοι σημειώνουν και αυτοί άνοδο: 20 άνθρωποι σκοτώθηκαν από το 2016. Πολιτικοί και περιβαλλοντολόγοι, όμως, διαφωνούν στη διαχείριση του κινδύνου. Κάποιοι αξιωματούχοι, ιδιαίτερα σε αγροτικές περιοχές, απαιτούν την αναστολή της απαγόρευσης του κυνηγιού. Περιβαλλοντολόγοι υποστηρίζουν, όμως, ότι το πρόβλημα το δημιουργούν οι άνθρωποι, όπως οι ξεναγοί που οδηγούν πελάτες τους στα άγρια ζώα.
Ενοπλες περιπολίες
Το ξενοδοχείο Balvanyos έχει οργανώσει ένοπλες νυχτερινές περιπολίες, με τους φρουρούς να είναι οπλισμένοι με σφαίρες πιπεριού, που δεν σκοτώνουν. Οι πελάτες, στο μεταξύ, παραπονούνται για την κατάργηση των περιηγήσεων με ηλεκτρικά ποδήλατα. «Δεν έχουμε να κάνουμε με τον Γουίνι. Είναι χαριτωμένα, αλλά πολύ επικίνδυνα ζώα», λέει η Σουζάνα Τέγκλας, σύζυγος του Σαρβάντι.
Τον Αύγουστο του 2024, ο αγρότης Ντρας Νιστόρ δέχθηκε επίθεση αρκούδας, η οποία τον δάγκωσε στο πρόσωπο. Αφού του έκοψε το μισό πρόσωπο, η αρκούδα τον πάτησε στο στήθος. Ο Νιστόρ σώθηκε χάρη στον σκύλο του, ο οποίος απομάκρυνε την αρκούδα.
Στις αρχές του καλοκαιριού, Ιταλός μοτοσικλετιστής σκοτώθηκε από επίθεση αρκούδας. Παρότι τα ΜΜΕ δεν ασχολήθηκαν καθόλου με την υπόθεση του Νιστόρ, ο θάνατος του Ιταλού τουρίστα οδήγησε σε πρωτοφανή κινητοποίηση. «Πρέπει να κάνουμε ό,τι κάνουν όλα τα κράτη. Πρέπει να έχουμε το δικαίωμα να τις πυροβολούμε», λέει ο αγρονόμος και σύμβουλος του υπουργού Περιβάλλοντος, Λεβέντ Πορσόλτ.
Πηγή: ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ
