Η 22η Μαρτίου καθιερώθηκε από τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών ως Παγκόσμια Ημέρα Νερού. Πρόκειται για μια σημαντική ημέρα και μια ευκαιρία να αναλογιστούμε την αξία του νερού ως πολύτιμο αγαθό στη ζωή μας.
Τις τελευταίες δεκαετίες συναντώνται μεγάλα προβλήματα στη διαθεσιμότητα και διαχείριση του νερού, λόγω της κλιματικής αλλαγής, της έντονης οικονομικής ανάπτυξης καθώς και της συνεχόμενης αύξησης του πληθυσμού σε παγκόσμια κλίμακα.
Αυτήν την Παγκόσμια Ημέρα Νερού, ενώσεις και συλλογικότητες από όλες τις χώρες (με όλη μας την ποικιλομορφία), ενώνονται και υπενθυμίζουν στους ανθρώπους ότι το νερό είναι ανθρώπινο δικαίωμα και κοινό αγαθό.
Στόχος αυτής της ημέρας, είναι η συνεχής υπενθύμιση της τεράστιας σημασίας του νερού για την κοινωνία. Καθοριστική σημασία αποτελεί να γίνεται προσπάθεια καθημερινά από τους πολίτες για ορθολογική χρήση του νερού. Είναι σημαντικό να ενταχθεί στην καθημερινότητα όλων μας αυτή η προσπάθεια, να γίνει τρόπος ζωής.
Με αφορμή τα παραπάνω, ας μη ξεχνάμε ότι η πρόσβαση σε καθαρό-πόσιμο νερό δεν είναι καθόλου αυτονόητη καθώς σύμφωνα με έρευνες 2,2 δισεκατομμύρια άνθρωποι όχι απλά στερούνται το πόσιμο νερό αλλά δεν έχουν καν πρόσβαση σε αυτό.
Ο ρόλος λοιπόν των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ) γίνεται ολοένα και πιο σημαντικός διότι, εξασφαλίζουν στην ελληνική περιφέρεια την πρόσβαση σε νερό ανθρώπινης κατανάλωσης και σε υπηρεσίες αποχέτευσης σε προσιτή για όλους τους πολίτες τιμή.
Από την αρχή του 2025, με την ανάρτηση για διαβούλευση του νομοσχεδίου για τον εκσυγχρονισμό των ΔΕΥΑ διαφάνηκε ότι θα συνεχιστούν οι πιέσεις για την περαιτέρω επέκταση της ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ, δύο εισηγμένων στο χρηματιστήριο επιχειρήσεων ύδατος, πέρα από τα όρια της Αττικής και της Θεσσαλονίκης. Είναι λοιπόν διακριτός πλέον ο κίνδυνος και στην Ελλάδα να αυξηθεί η συμμετοχή των ιδιωτών στην διαχείριση των υπηρεσιών ύδρευσης.
Το γεγονός αυτό προκαλεί ανησυχίες λόγω της προηγούμενης εμπειρίας σε παρόμοιες περιπτώσεις σε παγκόσμιο επίπεδο διότι, σε κάθε περίπτωση που η διαχείριση πέρασε από τους δημόσιους και δημοτικούς φορείς σε επιχειρήσεις που συμμετέχουν ιδιώτες, έχουν προκύψει σοβαρά προβλήματα που έχουν να κάνουν με:
Αύξηση τιμών: Σε πολλές περιπτώσεις, η αύξηση της συμμετοχής των ιδιωτών στις επιχειρήσεις ύδατος, έχει οδηγήσει σε σημαντικές αυξήσεις στις τιμές των υπηρεσιών ύδρευσης, καθιστώντας το νερό λιγότερο προσιτό για τους πολίτες.
Υποβάθμιση της ποιότητας: Υπάρχουν αναφορές ότι η ποιότητα του νερού επιδεινώθηκε μετά την ιδιωτικοποίηση, λόγω περικοπών σε δαπάνες συντήρησης και επενδύσεων.
Μειωμένη διαφάνεια και λογοδοσία: Οι ιδιωτικές εταιρείες ενδέχεται να μην έχουν ως υποχρέωση την συνεχή ενημέρωση των πολιτών όσο οι δημόσιοι και δημοτικοί φορείς, γεγονός που οδηγεί σε έλλειψη διαφάνειας στην διαχείριση των υδάτινων πόρων.
Κοινωνικές ανισότητες: Η εμπορευματοποίηση του νερού μπορεί να οδηγήσει σε περιορισμένη πρόσβαση στις ευάλωτες κοινωνικές ομάδες, επιδεινώνοντας τις κοινωνικές ανισότητες.
Απαξίωση δημόσιων υποδομών: Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι ιδιωτικές εταιρείες μπορεί να μην επενδύουν επαρκώς στη συντήρηση και αναβάθμιση των υποδομών, οδηγώντας σε μακροπρόθεσμη υποβάθμισή τους.
Μονοπωλιακές πρακτικές: Η φύση των υπηρεσιών ύδρευσης είναι τέτοια που δεν επιτρέπει τον ανταγωνισμό, με αποτέλεσμα οι ιδιωτικές εταιρείες να λειτουργούν ως μονοπώλια, χωρίς κίνητρα για βελτίωση των υπηρεσιών ή μείωση των τιμών.
Λόγω των παραπάνω προβλημάτων, πολλές πόλεις και χώρες που ιδιωτικοποίησαν τις υπηρεσίες ύδρευσης τις έχουν πλέον επαναφέρει σε δημόσια ή δημοτική διαχείριση, αναγνωρίζοντας τη σημασία του νερού ως βασικού δημόσιο αγαθού, αναγκαίου για την διατήρηση της ζωής και όχι ως πηγή για συσσώρευση κερδών.
Συνεχίζουμε λοιπόν τον αγώνα μας για την προστασία του κοινωφελούς χαρακτήρα των ΔΕΥΑ και την εξασφάλιση της βιωσιμότητας τους.
Για την προστασία των πολιτών από τις συνέπειες της κλιματικής κρίσης και της μείωσης των αποθεμάτων των υδατικών πόρων.
Από την Δ.Ε.Υ.Α.Ε.
