Η ενεργειακή μετάβαση της Δυτικής Μακεδονίας περνά πλέον από το στάδιο των σχεδιασμών σε αυτό της υλοποίησης. Τα μεγάλα έργα που σχεδιάστηκαν για την επόμενη ημέρα μετά τον λιγνίτη αρχίζουν να παίρνουν μορφή, ενώ παράλληλα ενεργοποιείται και μια βασική δέσμευση της ΔΕΗ: η συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών στα οικονομικά οφέλη της πράσινης μετάβασης.
Σε αυτό το πλαίσιο, η ΔΕΗ Ανανεώσιμες προχωρά σε μια πρωτοβουλία που επιχειρεί να συνδέσει άμεσα την ανάπτυξη των νέων ενεργειακών υποδομών με την τοπική οικονομία. Πρόκειται για την έκδοση έως 50.000 κοινών ονομαστικών άυλων ομολογιών συνολικού ύψους 5 εκατ. ευρώ, οι οποίες απευθύνονται αποκλειστικά στους κατοίκους των νομών Κοζάνης και Φλώρινας.
Η κίνηση αυτή δίνει τη δυνατότητα στους πολίτες της περιοχής να συμμετάσχουν στα έργα που υλοποιούνται στον τόπο τους έχοντας σημαντικό κέρδος. Το όφελος από την επένδυση για τους κατοίκους αγγίζει το 8% ετησίως, δηλαδή 40% σε ορίζοντα πενταετίας. Με άλλα λόγια, η ενεργειακή μετάβαση δεν αφορά μόνο την αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου της περιοχής, αλλά επιχειρεί να μεταφραστεί και σε άμεσο οικονομικό όφελος για τους κατοίκους.
Η πρωτοβουλία εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο του επενδυτικού σχεδίου που παρουσίασε η ΔΕΗ την άνοιξη του 2025 για τη Δυτική Μακεδονία, όταν η διοίκηση του ομίλου είχε δεσμευθεί ότι η τοπική κοινωνία θα συμμετέχει ενεργά στις αποδόσεις της νέας ενεργειακής πραγματικότητας.
Η διαδικασία συμμετοχής
Η περίοδος υποβολής αιτήσεων συμμετοχής στο ομόλογο ξεκινά στις 13 Μαρτίου και ολοκληρώνεται στις 17 Απριλίου 2026. Η έκδοση αφορά αποκλειστικά μόνιμους κατοίκους των δύο νομών, Κοζάνης και Φλώρινας, με βασικό κριτήριο την εντοπιότητα.
Η επιβεβαίωση της μόνιμης κατοικίας θα γίνεται μέσω σχετικών δικαιολογητικών, όπως φορολογικά έγγραφα, πρόσφατοι λογαριασμοί ηλεκτρικής ενέργειας, τηλεπικοινωνιών ή ύδρευσης, καθώς και μισθωτήρια συμβόλαια που έχουν δηλωθεί στις φορολογικές αρχές.
Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να δηλώσουν συμμετοχή μέσω των καταστημάτων της Τράπεζας Πειραιώς που λειτουργούν στους δύο νομούς.
Η ονομαστική αξία κάθε ομολογίας έχει οριστεί στα 100 ευρώ, ενώ για να διασφαλιστεί ότι θα μπορέσει να συμμετάσχει όσο το δυνατόν μεγαλύτερος αριθμός κατοίκων, έχει τεθεί ελάχιστο όριο συμμετοχής οι πέντε ομολογίες (500 ευρώ) και ανώτατο όριο οι 250 ομολογίες (25.000 ευρώ).
Η διάρκεια της επένδυσης είναι πέντε χρόνια, χρονικό διάστημα που συμπίπτει με τον βασικό κύκλο υλοποίησης του επενδυτικού προγράμματος της ΔΕΗ στην περιοχή. Παράλληλα, υπάρχει η δυνατότητα επανέκδοσης στο μέλλον.
Σημειώνεται ότι σε περίπτωση που η έκδοση δεν καλυφθεί πλήρως από τους κατοίκους, η ΔΕΗ θα καλύψει το υπόλοιπο ποσό, διασφαλίζοντας έτσι την ολοκλήρωση της διαδικασίας.
Τα έργα περνούν στη φάση υλοποίησης
Την ίδια στιγμή, το επενδυτικό πρόγραμμα της ΔΕΗ για τη Δυτική Μακεδονία προχωρά με ταχείς ρυθμούς, καθώς ήδη ολοκληρώνεται η πρώτη φάση των παρεμβάσεων που σηματοδοτούν τη μετάβαση της περιοχής στη μεταλιγνιτική εποχή.
Σημαντικό μέρος των επενδύσεων αφορά μεγάλης κλίμακας φωτοβολταϊκά έργα που αναπτύσσονται σε πρώην λιγνιτικές εκτάσεις. Τα έργα αυτά υλοποιούνται κυρίως σε Πτολεμαΐδα και Αμύνταιο, είτε από τη ΔΕΗ είτε σε συνεργασία με τη γερμανική RWE και τον Όμιλο της Motor Oil.
Η συνολική ισχύς των έργων αυτών φτάνει τα 2,16 GW, με μεγάλο κομμάτι της εγκατεστημένης ισχύος να έχει ήδη ηλεκτριστεί.
Παράλληλα, προχωρούν τα έργα αποθήκευσης ενέργειας, τα οποία αποτελούν κρίσιμο στοιχείο για την ομαλή ενσωμάτωση των ανανεώσιμων πηγών στο ενεργειακό σύστημα. Στο πλαίσιο αυτό σχεδιάζονται υποδομές συνολικής ισχύος 300 MW, ενώ βρίσκονται ήδη σε διαδικασία ολοκλήρωσης συστήματα αποθήκευσης 150 MW σε Πτολεμαΐδα, Μελίτη και Αμύνταιο.
Νέες ενεργειακές και τεχνολογικές υποδομές
Εκτός από τα έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, σε εξέλιξη βρίσκονται και άλλες σημαντικές ενεργειακές επενδύσεις. Με γρήγορους ρυθμούς προχωρούν οι εργασίες για τη μονάδα συμπαραγωγής ηλεκτρισμού και θερμότητας υψηλής απόδοσης στο εργοτάξιο της Καρδιάς.
Παράλληλα, σε προχωρημένο στάδιο αδειοδότησης βρίσκονται δύο μεγάλα έργα αντλησιοταμίευσης στην Καρδιά και στο Νότιο Πεδίο, συνολικής ισχύος 560 MW. Τα έργα αυτά εντάσσονται στη στρατηγική αποκατάστασης των πρώην λιγνιτικών εκτάσεων και συνδέονται με τη δημιουργία τεχνητών λιμνών που θα χρησιμοποιούνται για την αποθήκευση ενέργειας.
Το επενδυτικό πρόγραμμα περιλαμβάνει επίσης νέες δραστηριότητες που συνδέονται με την οικονομία της ενέργειας και της τεχνολογίας, όπως μονάδα ενεργειακής αξιοποίησης απορριμμάτων (waste to energy), ένα ευρύτερο τεχνολογικό οικοσύστημα και ένα μεγάλο data center ισχύος 300 MW.
Από τον λιγνίτη στην πράσινη ενέργεια
Για επτά δεκαετίες η Δυτική Μακεδονία αποτέλεσε το βασικό ενεργειακό κέντρο της χώρας, τροφοδοτώντας την Ελλάδα με ηλεκτρική ενέργεια από λιγνίτη. Σήμερα η περιοχή βρίσκεται σε μια περίοδο βαθιάς μετάβασης.
Η στρατηγική της ΔΕΗ είναι να αξιοποιήσει τις υποδομές, τις εκτάσεις και τον ενεργειακό χαρακτήρα της περιοχής ώστε να δημιουργήσει ένα νέο παραγωγικό μοντέλο βασισμένο στις καθαρές μορφές ενέργειας και στις τεχνολογικές επενδύσεις.
Το συνολικό επενδυτικό σχέδιο του ομίλου για την περιοχή φτάνει τα 5,75 δισ. ευρώ για την επόμενη τριετία και φιλοδοξεί να μετατρέψει τη Δυτική Μακεδονία σε έναν σύγχρονο ενεργειακό και τεχνολογικό κόμβο για την Ελλάδα, αλλά και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Στο επίκεντρο αυτής της στρατηγικής βρίσκεται και η ανάπτυξη ενός μεγάλου data center στον ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου ισχύος 300 MW. Το έργο αυτό, εφόσον υπάρξει συνεργασία με μεγάλους διεθνείς παρόχους ψηφιακών υπηρεσιών, μπορεί σε δεύτερη φάση να εξελιχθεί σε giga data center έως και 1.000 MW.
Το επενδυτικό πρόγραμμα περιλαμβάνει επίσης περισσότερα από 2 GW νέων έργων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, υποδομές αποθήκευσης συνολικής ισχύος 860 MW, καθώς και τη μετατροπή της μονάδας Πτολεμαΐδα 5 σε μονάδα φυσικού αερίου με δυνατότητα περαιτέρω αναβάθμισης.
Νέες προοπτικές για την απασχόληση
Η υλοποίηση του συνόλου των έργων εκτιμάται ότι θα δημιουργήσει σημαντικές θέσεις εργασίας στην περιοχή. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της εταιρείας, κατά τη φάση κατασκευής μπορεί να δημιουργηθούν έως και 20.000 θέσεις εργασίας, ενώ κατά τη λειτουργία των έργων αναμένεται να διατηρηθούν περίπου 2.000 μόνιμες θέσεις.
Σε αυτό το νέο τοπίο, η δυνατότητα συμμετοχής των κατοίκων στις επενδυτικές αποδόσεις αποτελεί μια προσπάθεια σύνδεσης της ενεργειακής μετάβασης με την τοπική ανάπτυξη.
Με τον τρόπο αυτό, η περιοχή που για δεκαετίες στήριξε την ενεργειακή επάρκεια της χώρας καλείται να αποτελέσει ξανά πρωταγωνιστή — αυτή τη φορά στην παραγωγή καθαρής ενέργειας και στη διαμόρφωση του νέου ενεργειακού χάρτη της Ελλάδας.
