Από την εποχή του λιγνίτη στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης ετοιμάζεται να περάσει η Δυτική Μακεδονία, με τη ΔΕΗ να επιταχύνει τις διαδικασίες για τη δημιουργία ενός από τα μεγαλύτερα Data Centers στην Ευρώπη, σε συνεργασία με την Amazon Web Services (AWS).
Η μεγάλη επένδυση στον ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου στην Κοζάνη, που ξεκινά με αρχική ισχύ ηλεκτρικής τροφοδοσίας 300 MW, έχει τη δυνατότητα να επεκταθεί έως το 1 GW. Μάλιστα, εάν η Amazon δεν αξιοποιήσει αυτή τη δυνατότητα, η ΔΕΗ εμφανίζεται έτοιμη να αναζητήσει και άλλους διεθνείς τεχνολογικούς κολοσσούς που θα μπορούσαν να συμμετάσχουν στην επόμενη φάση ανάπτυξης.
Το νέο αυτό στοιχείο αποκάλυψε ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της ΔΕΗ, Γιώργος Στάσσης, κατά την τηλεδιάσκεψη με τους αναλυτές για τα οικονομικά αποτελέσματα του εννεαμήνου 2026, δίνοντας παράλληλα συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για την οριστική συμφωνία με την Amazon.
Την ίδια στιγμή, η προετοιμασία της επένδυσης προχωρά, με τις πρώτες εργασίες να προγραμματίζονται για τον Φεβρουάριο του 2027 και την κύρια κατασκευή να τοποθετείται τον Ιούνιο, με στόχο την ολοκλήρωση της πρώτης φάσης έως τα τέλη του 2028.
Προθεσμία στην Amazon και άνοιγμα σε άλλους επενδυτές
Σύμφωνα με τον Γιώργο Στάσση, οι διαπραγματεύσεις με την Amazon Web Services βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο, με στόχο οι οριστικές συμφωνίες για την πρώτη φάση των 300 MW να υπογραφούν μέσα στο πρώτο τρίμηνο του 2027.
Η συνεργασία έχει ήδη επισφραγιστεί με δεσμευτικό Μνημόνιο Κατανόησης (MoU), το οποίο υπογράφηκε νωρίτερα από τον αρχικό προγραμματισμό της ΔΕΗ, δηλαδή τον Σεπτέμβριο.
“Πιστεύω ότι, κατά πάσα πιθανότητα, θα έχουμε καταλήξει σε οριστική συμφωνία, μαζί με όλα τα συνοδευτικά συμβατικά έγγραφα για τις επιμέρους υπηρεσίες, μέσα στο πρώτο τρίμηνο του 2027”, ανέφερε ο επικεφαλής του Ομίλου.
Ωστόσο, το μεγαλύτερο ενδιαφέρον συγκεντρώνει η επόμενη φάση της επένδυσης, καθώς η Amazon διαθέτει δικαίωμα πρώτης επιλογής για την επέκταση της εγκατάστασης από τα 300 MW έως το 1 GW, το οποίο μπορεί να ασκήσει μέχρι το τέλος Μαΐου 2027.
Ο Γιώργος Στάσσης εμφανίστηκε αισιόδοξος για το ενδεχόμενο η Amazon να προχωρήσει στην επέκταση, ξεκαθαρίζοντας όμως ότι η ΔΕΗ έχει και εναλλακτικό σχεδιασμό.
“Ακόμη και εάν η AWS δεν προχωρήσει, θα στραφούμε φυσικά και σε τρίτους ενδιαφερόμενους”, σημείωσε, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο να προσελκύσει και άλλες μεγάλες εταιρείες του τεχνολογικού κλάδου.
Η απόφαση για την πρόσθετη δυναμικότητα αναμένεται να εξεταστεί κατά το δεύτερο τρίμηνο του 2027, χωρίς να έχει ακόμη ληφθεί οριστική επενδυτική απόφαση για το σύνολο του 1 GW.
Επένδυση έως 5,75 δισ. ευρώ – Πότε ξεκινούν οι εργασίες
Η πρώτη φάση του έργου, προϋπολογισμού περίπου 1,2 δισ. ευρώ, θα αναπτυχθεί στην αυλή λιγνίτη του ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου, σε έκταση περίπου 213 στρεμμάτων, εντός διαθέσιμου χώρου περίπου 330 στρεμμάτων.
Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει τέσσερα κτίρια, καθένα από τα οποία θα φιλοξενεί πέντε αίθουσες δεδομένων ισχύος 12 MW. Από τη συνολική ισχύ ηλεκτρικής τροφοδοσίας των 300 MW, τα 240 MW θα προορίζονται για τον εξοπλισμό πληροφορικής, ενώ η υπόλοιπη ισχύς θα καλύπτει τις ανάγκες ψύξης και τις υπόλοιπες υποστηρικτικές λειτουργίες.
Η εγκατάσταση σχεδιάζεται κυρίως για εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης, και συγκεκριμένα για AI inference, δηλαδή τη λειτουργία ήδη εκπαιδευμένων μοντέλων που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή απαντήσεων, προβλέψεων και άλλων αποτελεσμάτων.
Με βάση τον κατασκευαστικό σχεδιασμό που παρουσιάστηκε στο Περιφερειακό Συμβούλιο Δυτικής Μακεδονίας, οι πρώτες εργασίες αναμένεται να ξεκινήσουν στα τέλη Φεβρουαρίου 2027, με τη διαμόρφωση του χώρου και τις απαραίτητες παρεμβάσεις διαχείρισης υδάτων.
Η κύρια κατασκευή προγραμματίζεται για τον Ιούνιο του ίδιου έτους, με στόχο η πρώτη φάση να παραδοθεί έως το τέλος του 2028.
Σε περίπτωση πλήρους επέκτασης στο 1 GW, ο συνολικός επενδυτικός σχεδιασμός έχει εκτιμηθεί ότι θα μπορούσε να φτάσει τα 5,75 δισ. ευρώ.
Τι είναι ένα Data Center και γιατί χρειάζεται τόση ενέργεια
Τα Data Centers αποτελούν την αόρατη υποδομή πάνω στην οποία στηρίζεται σχεδόν ολόκληρη η ψηφιακή καθημερινότητα. Πρόκειται για τεράστιες εγκαταστάσεις που φιλοξενούν χιλιάδες εξειδικευμένους υπολογιστές και διακομιστές, οι οποίοι αποθηκεύουν, επεξεργάζονται και διακινούν δεδομένα σε πραγματικό χρόνο.
Από τις ηλεκτρονικές συναλλαγές και τις υπηρεσίες cloud μέχρι τις πλατφόρμες streaming και τις εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης, πίσω από κάθε ψηφιακή υπηρεσία βρίσκονται τέτοιες υποδομές.
Η μεγάλη διαφορά των σύγχρονων Data Centers είναι η τεράστια υπολογιστική ισχύς που απαιτούν οι εφαρμογές AI. Οι εξειδικευμένοι επεξεργαστές λειτουργούν αδιάκοπα, καταναλώνοντας μεγάλες ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ εξίσου σημαντικές είναι οι ανάγκες ψύξης για να διατηρείται ο εξοπλισμός σε ασφαλείς θερμοκρασίες.
Στην περίπτωση της Κοζάνης, η ετήσια κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας της πρώτης φάσης εκτιμάται στις 2,33 τεραβατώρες. Πρόκειται για ιδιαίτερα σημαντικό ενεργειακό μέγεθος, που εξηγεί γιατί η ΔΕΗ συνδέει την επένδυση με ένα ευρύτερο πρόγραμμα νέων μονάδων παραγωγής και αποθήκευσης ενέργειας.
Στον σχεδιασμό περιλαμβάνονται 2 GW νέων φωτοβολταϊκών, η μετατροπή της Πτολεμαΐδας 5 και τα αντλησιοταμιευτικά έργα της Καρδιάς και του Νοτίου Πεδίου, ενώ η προμήθεια ανανεώσιμης ηλεκτρικής ενέργειας θα εξασφαλίζεται μέσω μακροχρόνιων συμβολαίων PPAs.
Μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για την ανάπτυξη Data Centers διεθνώς είναι η κατανάλωση νερού που απαιτείται για την ψύξη των υπολογιστικών συστημάτων.
Στην περίπτωση της Κοζάνης, η ΔΕΗ υποστηρίζει ότι οι κλιματικές συνθήκες της Δυτικής Μακεδονίας αποτελούν σημαντικό πλεονέκτημα, καθώς οι χαμηλότερες θερμοκρασίες επιτρέπουν την αποβολή θερμότητας με περιορισμένη χρήση πρόσθετου νερού για μεγάλο μέρος του έτους.
Η ετήσια κατανάλωση νερού της εγκατάστασης εκτιμάται περίπου στα 203.000 κυβικά μέτρα, ποσότητα που, σύμφωνα με τη ΔΕΗ, αντιστοιχεί σε μόλις 0,6% των αναγκών νερού της παλαιάς λιγνιτικής δραστηριότητας του ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η δυνατότητα αξιοποίησης της θερμότητας που παράγεται από τη λειτουργία των υπολογιστικών συστημάτων.
Η ΔΕΗ προβλέπει επένδυση περίπου 18 εκατ. ευρώ σε εξοπλισμό ανάκτησης θερμότητας, ώστε να μπορεί να παρέχει ζεστό νερό θερμοκρασίας 41 βαθμών Κελσίου στα όρια της εγκατάστασης.
Η διαθέσιμη θερμική ισχύς, περίπου 94 MW, θα μπορούσε να αξιοποιηθεί για τη λειτουργία 450 έως 900 στρεμμάτων θερμοκηπίων ή περίπου 200.000 τετραγωνικών μέτρων ψυκτικών αποθηκών και εγκαταστάσεων logistics, δημιουργώντας προοπτικές για νέες παραγωγικές δραστηριότητες στην περιοχή.
Χιλιάδες θέσεις εργασίας και ένα νέο οικονομικό μοντέλο για τη Δυτική Μακεδονία
Η επένδυση αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τη Δυτική Μακεδονία, μια περιοχή που επί δεκαετίες στηρίχθηκε στην εξόρυξη λιγνίτη και στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.
Η σταδιακή απολιγνιτοποίηση έχει δημιουργήσει την ανάγκη για νέες επενδύσεις και θέσεις εργασίας, με το Data Center να αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα έργα που σχεδιάζονται στο πλαίσιο του παραγωγικού μετασχηματισμού της περιοχής.
Κατά την κορύφωση της κατασκευής εκτιμάται ότι θα απασχοληθούν έως 2.500 εργαζόμενοι, ενώ ο μέσος αριθμός προσωπικού κατά τη διάρκεια των εργασιών υπολογίζεται περίπου στους 1.500.
Στη φάση λειτουργίας των πρώτων 300 MW προβλέπονται 400 έως 500 θέσεις πλήρους απασχόλησης, με ειδικότητες που θα περιλαμβάνουν τεχνικούς πληροφορικής, μηχανικούς, εργαζομένους συντήρησης, στελέχη διοίκησης και προσωπικό ασφάλειας.
Εάν προχωρήσει η επέκταση στο 1 GW, οι σχετικές εκτιμήσεις ανεβάζουν τις θέσεις εργασίας στις 1.000 έως 1.500.
Πέρα από την άμεση απασχόληση, η εγκατάσταση θα μπορούσε να δημιουργήσει πρόσθετη οικονομική δραστηριότητα για κατασκευαστικές εταιρείες, προμηθευτές εξοπλισμού, επιχειρήσεις τηλεπικοινωνιών και τεχνικές υπηρεσίες, ενώ η αξιοποίηση της παραγόμενης θερμότητας ανοίγει τον δρόμο και για δραστηριότητες εκτός του στενού τεχνολογικού κλάδου.
Η Ελλάδα στον χάρτη των μεγάλων ψηφιακών επενδύσεων
Η δημιουργία μιας μεγάλης υποδομής της Amazon Web Services θα μπορούσε να ενισχύσει τη θέση της Ελλάδας ως επενδυτικού προορισμού για υπηρεσίες cloud και τεχνητής νοημοσύνης.
Η ανάπτυξη των Data Centers βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο του διεθνούς επενδυτικού ενδιαφέροντος, καθώς οι ανάγκες αποθήκευσης και επεξεργασίας δεδομένων αυξάνονται με ταχύτατους ρυθμούς.
Για τη ΔΕΗ, η επένδυση σηματοδοτεί επίσης την επέκταση πέρα από τον παραδοσιακό ενεργειακό της ρόλο. Ο Όμιλος δεν θα περιορίζεται στην πώληση ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά θα αναπτύσσει και θα εκμεταλλεύεται τις υποδομές που απαιτούνται για τη λειτουργία μεγάλων τεχνολογικών εγκαταστάσεων.
Το επόμενο κρίσιμο ορόσημο τοποθετείται στο πρώτο τρίμηνο του 2027, όταν αναμένεται να ολοκληρωθούν οι οριστικές συμφωνίες με την Amazon. Λίγους μήνες αργότερα, έως το τέλος Μαΐου, θα ξεκαθαρίσει εάν η AWS θα αξιοποιήσει το δικαίωμα προτεραιότητας για την επέκταση στο 1 GW ή εάν η ΔΕΗ θα αναζητήσει άλλους ενδιαφερόμενους.
Σε κάθε περίπτωση, ο Γιώργος Στάσσης εμφανίζεται αισιόδοξος για τις προοπτικές του νέου επιχειρηματικού τομέα, σημειώνοντας στο κλείσιμο της τηλεδιάσκεψης ότι η ΔΕΗ προχωρά αποφασιστικά στην αγορά των Data Centers και εκτιμά ότι θα υπάρξουν θετικές εξελίξεις τους επόμενους μήνες.
Πηγή: https://www.thetoc.gr






























