Την Καθαρά Δευτέρα θα γιορτάσουμε σε λίγες μέρες, μία ημέρα που μικροί και μεγάλοι αρχικά θα επιδιώξουν το πέταγμα του χαρταετού – εάν οι καιρικές συνθήκες το επιτρέψουν- και θα απολαύσουν στη συνέχεια παραδοσιακά νηστίσιμα εδέσματα ως είθισται. Η Καθαρά Δευτέρα ονομάστηκε έτσι γιατί οι Χριστιανοί «καθαρίζονται» πνευματικά και σωματικά. Εν ολίγοις είναι μέρα έναρξης της νηστείας που διαρκεί 40 μέρες, όσες ήταν και οι μέρες νηστείας του Χριστού στην έρημο.
Το παραδοσιακό έθιμο της λαγάνας παίζει πρωταγωνιστικό ρόλο στο τραπέζι της Καθαράς Δευτέρας. Έθιμο το οποίο αντλεί τις ρίζες του από την αρχαιότητα, καθώς αναφέρεται σε κείμενα του Οράτιου ως «το γλύκισμα των φτωχών», ενώ φαίνεται ότι χρησιμοποιήθηκε από τους Ισραηλίτες κατά τη νύχτα της Εξόδου τους από την Αίγυπτο, υπό την καθοδήγηση του Μωυσή.
Η λαγάνα είναι άζυμος άρτος, που σημαίνει ότι παρασκευάζεται χωρίς προζύμι και παραμένει ως έθιμο αναλλοίωτο ανά τους αιώνες, με τον αρτοποιό της γειτονιάς να το παρασκευάζει με μεράκι. Η λαγάνα συνήθως είναι τραγανή, λαχταριστή και σουσαμένια.
Με την πάροδο του χρόνου, η λαγάνα παρασκευάζεται με περισσότερα υλικά και έχει ποικίλες γεύσεις. Μπορεί να βρει κανείς λαγάνα πολύσπορη, με προσθήκη ελιάς και διάφορες άλλες γεύσεις, για απαιτητικούς ουρανίσκους.
Οι αρτοποιοί της περιοχής μας ετοιμάζονται για την ημέρα της Καθαράς Δευτέρας, με σκοπό να παρέχουν γευστικές λαγάνες, διατηρώντας για μία ακόμη φορά το έθιμο.
Επικοινωνήσαμε με τον ταμία του Σωματείου Αρτοποιών Εορδαίας, κ. Χρυσόστομο Καραγιαννάκη, ζητώντας του να μας πει για το φετινό εύρος των τιμών. Όπως μας ανέφερε, η φετινή χρονιά είναι ιδιαίτερα δύσκολη λόγω του υψηλού κόστους της ενέργειας, αλλά και στην εκτόξευση των τιμών στις πρώτες ύλες. Στόχος των αρτοποιών είναι να παρέχουν λαγάνες για όλα τα βαλάντια, σεβόμενοι τις οικονομικές δυσκολίες που όλοι αντιμετωπίζουμε, χωρίς να επηρεαστεί η ποιότητά τους.
Ο κάθε αρτοποιός, εκτιμά ο ίδιος το κόστος που θα έχουν οι λαγάνες τις οποίες θα διαθέσει στο καταναλωτικό κοινό, ανάλογα βέβαια και με τα υλικά που θα χρησιμοποιηθούν. Γιατί, σαφώς, άλλο κόστος έχει μια απλή λαγάνα κι άλλο μία λαγάνα με ελιές, πολύσπορη κτλ.
Με βάση τα παραπάνω, πιθανολογείται ότι οι τιμές φέτος μπορεί να κυμανθούν από 2€ έως 5€.
Όσον αφορά την κίνηση στα αρτοποιεία και στα πρατήρια άρτου την ημέρα της Καθαράς Δευτέρας, αυτό εξαρτάται κυρίως από τις καιρικές συνθήκες. Αν ο καιρός είναι καλός, ο κόσμος συνήθως επιλέγει να βγει έξω και να συμμετέχει στις εκδηλώσεις που γίνονται από διάφορους φορείς και συλλόγους της περιοχής, ενώ αν οι καιρικές συνθήκες δεν είναι καλές τότε μένουν στο σπίτι κι επιλέγουν την προμήθεια λαγάνας από αρτοποιεία και πρατήρια άρτου της γειτονιάς τους.
Μαρία Κοτζακόλιου
