Πρόσφατα στο διαδίκτυο αναρτήθηκε σε γνωστή εκπαιδευτική ιστοσελίδα (alfavita), ένα άκρως δημαγωγικό άρθρο. Σε αυτό ο συντάκτης του (αν όχι στρατευμένα, αναμφίβολα άσχετος της βιβλικής μελέτης, πολύ περισσότερο της ορθόδοξης εκκλησιολογίας), ειρωνεύτηκε γιατί το αποστολικό ανάγνωσμα της Ακολουθίας του Ορθόδοξου Γάμου, εμπεριέχεται σε σχολικό εγχειρίδιο της Γ΄ Λυκείου. Φυσικά το βραχύ αυτό κείμενο του συντάκτη, αναγνωρίζει στο αποστολικό κείμενο και ας μην το λέει ρητά, την κυριαρχία του «χριστιανικού φαλλοκρατισμού – σκοταδισμού», εις βάρος της γυναικός.
Ένας άλλος συντάκτης, της αποστολικής περικοπής και κατηγορούμενος του πρώτου, ήταν ο απόστολος Παύλος. Προέρχονταν από την Ταρσό της Κιλικίας. Πόλη ελεύθερη (civita libera) από τα χρόνια του Οκταβιανού Αυγούστου (27 π.Χ.-14 μ.Χ.). Παράλληλα, ήταν φημισμένη για τα εκπαιδευτικά αυτοκρατορικά ιδρύματα και την παράδοση της στωικής φιλοσοφίας. Όπως ο ίδιος ο Παύλος αυτοβιογραφείται (Προς Φιλιππησίους Επιστολή 3:6), ήταν Ισραηλίτης «εκ γένους Ισραήλ, (εκ) φυλής Βενιαμίν», ενώ ανήκε στην παράταξη των Φαρισαίων (η οποία πίστευε στην ανάσταση των νεκρών). Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει το γεγονός, πως πριν κληθεί στον Χριστιανισμό, υπήρξε διώκτης του. Από τις Πράξεις (22:3), γνωρίζουμε πως θήτευσε στα Ιεροσόλυμα «παρά τους πόδας» του μεγάλου ισραηλίτη ραβίνου Γαμαλιήλ. Το ότι ήταν ελληνομαθής, μας είναι, επίσης, γνωστό, τόσο από το ότι ζήτησε από Ρωμαίο να μιλήσουν στα ελληνικά, όσο και γιατί συμπεριλάμβανε στους λόγους του, χωρία αρχαίων Ελλήνων συγγραφέων. Στις Πράξεις μαρτυρείται πως κατά τον λόγο του στον εν Αθήναις Άρειο Πάγο, κήρυξε την από Θεού δημιουργία του ανθρώπου, με χρήση χωρίου από χαμένο, σήμερα, έργο του στωικού Επιμενίδη (το οποίο πάντως απαντά και στον Άρατο): «εν αυτώ γαρ ζώμεν και κινούμεθα και εσμέν». Στο ίδιο βιβλίο (26:1 κ.ε.), κατά την απολογία του προς τον Ηρώδη Αγρίππα τον Β΄, (~59 μ.Χ), επικαλέστηκε πως κλήθηκε στην πίστη ακούγοντας από το Θεό το «σκληρόν σοι προς κέντρα λακτίζειν». Χωρίο το οποίο απαντά, τόσο στο έργο του Ευριπίδη «Βάκχαι» (794-795), όσο και στο έργο του Αισχύλου «Αγαμέμνων» (1624), καθώς και στους «Πυθιόνικους» του Πινδάρου (2:94). Για το ήθος του Παύλου θα μπορούσαμε να γράψουμε πολλά. Ας αναφέρουμε επιγραμματικά, πως διώχθηκε και δίδαξε κάτω από πολύ δύσκολες συνθήκες. Στα μέρη δε τα οποία έμενε για ικανό χρονικό διάστημα, αρνούνταν να χρηματοδοτείται από τις χριστιανικές κοινότητες και ασκούσε την τέχνη του προς βιοπορισμό.
Το αποστολικό ανάγνωσμα της Ακολουθίας του Ορθόδοξου Γάμου, προέρχεται από την Προς Εφεσίους Επιστολή (5:20-33). Γραμμένο, μάλλον, στην περίοδο 54-55, οπότε και ο απόστολος τελούσε εν αιχμαλωσία στην Έφεσο. Πρόκειται για μια από τις πλέον ευχαριστιακές επιστολές. Κύρια θέματά της αποτελούν η εκπλήρωση του Μυστηρίου της θείας οικονομίας στο πρόσωπο του Χριστού, η εν Χριστώ ειρήνη και ο Γάμος. Όπου Εκκλησία δεν νοείται ένα θρησκευτικό καθίδρυμα όπως σήμερα έχει διαμορφώσει η εκκοσμίκευση, αλλά η ίδια η συγκέντρωση Χριστιανών στο όνομα του Χριστού, κατεξοχήν για να τελέσουν την Θεία Λειτουργία. Ένα Μυστήριο, εικόνα της Αγίας Τριάδος. Όπου ο διασκορπισμένος λαός του Θεού συγκροτείται σε σώμα δια του Αγίου Πνεύματος, έχοντας ως κεφαλή τον ενσαρκωμένο, σταυρωθέντα και αναστάντα Χριστό, ο οποίος με τη σειρά του συνιστά εικόνα του μη δυνάμενου να δούμε και να ακούσουμε Πατέρα.
Δημαγωγούν πολλοί, σκανδαλιζόμενοι με την λέξη «υποταγή». Γενικά στην αρχαιότητα οι γυναίκες τίθονταν υπό ταγό, υπό την πνευματική και οικονομική διαχείριση του άνδρα. Πλην εργασίας στο σπίτι, σπάνια εργάζονταν, ενώ μικρό ποσοστό των γυναικών, έφτανε σε αξιοπρεπή επίπεδα εκπαίδευσης. Αυτά για την Αρχαία Ελλάδα, γιατί σε άλλες χώρες επικρατούσε το χάος, αναφορικά με τα δικαιώματα της γυναικός. Ήταν τέτοια η φιλοσοφία των κοινωνιών, όπου η γυναίκα ακολουθούσε μοιραία την τάση του άνδρα: γεωργία, κτηνοτροφία, εμπόριο, κυνήγι. Η ζωή ήταν πολύ πιο δύσκολη απ΄ότι είναι σήμερα και οι μετακινήσεις συχνές. Χώρια τις προσφυγιές από τις πολεμικές επιδρομές.
Στην χριστιανική κοσμοθεώρηση, άνδρας και γυναίκα ατομικά δεν είναι ίσοι αλλά διακριτοί. Έχουν ξεχωριστούς ρόλους. Υπάρχει σαφώς ένας πρώτος λόγος στον άνδρα, όχι όμως ως απότοκο της κλειστής αρχαίας πατριαρχικής κοινωνίας. Ναι μεν βιβλικά δεν έγινε ο άνδρας για την γυναίκα, αλλά η γυναίκα για τον άνδρα. Ωστόσο η διαπίστωση αυτή, δεν είναι φαλλοκρατική. Αναφέρεται στην προ-πτωτική δημιουργία του ανθρώπου και στην εξυπηρέτηση του θείου σχεδίου και όχι σε κάποιο έκτυπο ενός πατριαρχικού παγιωμένου στην κοινωνία προτύπου.
Γίνεται λόγος για απαράδεκτη υποταγή της γυναικός, η οποία διαδίδεται ενώ διανύουμε τον 21ο αιώνα. Όμως ο Ορθόδοξος Γάμος είναι εικόνα της Θείας Ευχαριστίας, η οποία είναι εικόνα της Αγίας Τριάδος. Όπως η σύναξη – έργο του λαού, η Θεία Λειτουργία, αποτελεί ένωση των πολλών σε ένα σώμα με κεφαλή τον Χριστό, έτσι και στο Γάμο, οι δύο προσωπικότητες χωρίς να χάνουν την αυτοτέλειά τους ενώνονται: η γυναίκα ως σώμα, ο άνδρας ως κεφαλή κατά το σχήμα της Θείας Λειτουργίας. Η δε ενότητα αυτή αναγνωρίζεται από Θεό και κόσμο όχι στον τύπο, αλλά στην κατ΄ουσίαν συμπόρευση και ενότητα. Πράγμα το οποίο επιτυγχάνεται με την αλληλο-υποταγή. Γιατί ο Απόστολος δεν μιλάει για υποταγή της γυναικός όπως οι άσχετοι δημαγωγούν, αλλά για εθελούσια αλληλο-υποταγή αμφοτέρων: «υποτασσόμενοι αλλήλοις εν φόβω Χριστού».
Η γυναίκα υποτάσσεται στον άνδρα, όπως το σώμα της Εκκλησίας κατά την Ευχαριστία στον Χριστό. Ο δε άνδρας, παρά την τυπική πνευματική ανωτερότητα που φέρει ως κεφαλή και όχι ως οντότητα, οφείλει να αγαπάει την γυναίκα του έως θυσίας θανάτου. Η εν Χριστώ αγάπη στο Γάμο, η προσφορά έως και της ζωής του συζύγου προς την σύζυγο, οδηγεί στην ταύτιση και από εκεί στην εσχατολογική λύτρωση. Όταν ταυτιστείς μέσω της αλληλο-υποταγής με τον/την σύζυγό σου, τον νιώθεις ως μια σάρκα, μια φύση. Και κανείς δεν μισεί την σάρκα του, την ανθρώπινή του φύση. Ο σκοπός του Ορθόδοξου Γάμου είναι να ενωθούμε και να λειτουργήσουμε ως μια μικρή Αγία Τριάδα, ενωμένη και ταυτόχρονα αυτόνομη υποστατικά. Όχι ως διαιώνιση του είδους, τυπική επιμέρους εικόνα της φύσης, που τα είδη έρχονται στη ζωή, πεθαίνουν και αναγεννώνται, αλλά ως συμπόρευση προς την ανακαίνιση της Βασιλείας των Ουρανών.
Κόττης Κωνσταντίνος
konstantinosoa@yahoo.gr
