Ας αρχίσουμε από τα βασικά:
Τι είναι το καλώδιο?
Είναι ένας αγωγός στα πλαίσια του προγράμματος (Great Sea Interconnector, GSI) που θα διασυνδέσει ενεργειακά (όχι τηλεπικοινωνιακά) το ηπειρωτικό Ευρωπαϊκό σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας (ΣΗΕ) με την Κύπρο και στη συνέχεια με το Ισραήλ.
Ποια είναι τα οφέλη του GSI?
Τα οφέλη είναι πολλαπλά και με πολλούς αποδέκτες, όμως μπορούν να χωριστούν σε δύο κατηγορίες:
Α. Τεχνοοικονομικά.
Ξεκινώντας από την Ευρώπη, με τον GSI μπορεί να εξάγει και να εισάγει ενέργεια προς και από τη Μέση Ανατολή, εντάσσοντας έτσι και το τελευταίο κράτος μέλος της στο ηλεκτρικό της σύστημα, αποκτώντας τεχνικά και οικονομικά οφέλη.
Για την Ελλάδα, ο GSI μπορεί να χαρακτηριστεί game changer (καθοριστικός παράγοντας νίκης). Η Ελλάδα επωφελείται από την πώληση περίσσειας ηλεκτρικής ισχύος, που παράγει από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) στην Κύπρο και στο Ισραήλ. Σταθεροποιεί το εθνικό της Σύστημα Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΣΗΕ) σε περιόδους μεγάλης ζήτησης ενέργειας, με μειωμένες μάλιστα τιμές.
Η Κύπρος βγαίνει από την ενεργειακή ηλεκτρική απομόνωση, σταθεροποιεί το εθνικό της ΣΗΕ και ρίχνει τις τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος.
Το Ισραήλ αποκτά τα ίδια τεχνοοικονομικά πλεονεκτήματα με την Κύπρο.
Β. Γεωπολιτικά.
Η Ευρώπη αποκτά επιρροή στη Μέση Ανατολή.
Η Ελλάδα ενισχύει τον ρόλο της ως ενεργειακός κόμβος. Συνδέεται ενεργειακά με την Κύπρο και την σημαντική σύμμαχο χώρα Ισραήλ. Καταργεί επί του πεδίου τα τραγελαφικά αφηγήματα της «Γαλάζιας (sic!) Πατρίδας» και του «Τουρκο-Λιβυκού (σ.σ. ζαβού) Μνημονίου»
Η Κύπρος από την πλευρά της, έρχεται πιο κοντά πολιτικά στην Ευρώπη, ενώ ενισχύει και τη σχέση της με το Ισραήλ.
Τέλος το Ισραήλ, επεκτείνει την συνεργασία του με χώρες, όπως η Ελλάδα και η Κύπρος, που του παρέχουν εκτός από στρατηγικό βάθος και μία επιπλέον ενεργειακή σχέση με την Ευρώπη.
Πάμε τώρα να ερμηνεύσουμε εν συντομία και κυρίως ψυχραιμία, πως έχουν εξελιχθεί τα γεγονότα σχετικά με τον GSI, το τελευταίο χρονικά διάστημα από την σκοπιά της Τουρκίγιας και της Ελλάδας.
Η Τουρκίγια ενθαρρυμένη από την λιποβαρή στάση της Ελλάδας το 2024 στην Κάσο, μέσα από την στάση της απέναντι στο έργο του GSI ήθελε να πετύχει ένα κύριο στόχο και δύο δευτερεύοντες. Καταρχήν να νομιμοποιήσει τη Γαλάζια παράνοια και το Τουρκο-Λιβυκό με την έκδοσης NAVTEX (ουσιαστικά άδειας) μετά από επίσημο αίτημα προς αυτήν από τη Γαλλία. Οι άλλοι δύο λόγοι είναι εντυπωσιασμού: πρώτον ήθελε να διακηρύξει ότι αυτή είναι ο γενικός δερβέναγας της περιοχής, που δεν διστάζει να επιβάλλει τη θέλησή της ακόμα και με την ανυπέρβλητη στρατιωτική της δύναμη και δεύτερον να «σπάσει» τον δεσμό της Κύπρου και του Ισραήλ με την Ελλάδα και την Ευρώπη. Τι πέτυχε λοιπόν από τα παραπάνω? Ότι διεκδικεί ρόλο του επικίνδυνου ταραχοποιού στην ανατολική Μεσόγειο, που όμως με λίγη «στάχτη στα μάτια» (βλέπε ενημέρωση) και λίγο εσωτερικό παραμύθι (υποτιθέμενο αίτημα και χορήγηση συναίνεσης/άδειας) «έκατσε τελικά στα αυγά του». Άλλωστε αφού η Τουρκίγια είναι ικανοποιημένη από αυτά που πήρε και έχει δώσει άδεια, δεν έχει λόγο να στείλει πολεμικά πλοία να το παρεμποδίσουν επί του πεδίου.
Από τη μεριά της Ελλάδα πέτυχε καταρχήν να γίνει το έργο. Πέτυχε επίσης να καταργήσει τις παράνομες και προκλητικές γαλάζιες θεωρίες και τα πληρωμένα μνημόνια, αφού από αυτήν και την Κύπρο ζητήθηκε άδεια πέραν πάσης αμφιβολίας. Χρήσιμο θα είναι να σκεφτούμε και αντίστροφα: ζητήθηκε ξεκάθαρα από την Ελλάδα να δώσει άδεια σε μία περιοχή που η Τουρκίγια θεωρεί ότι έχει νόμιμα και κατοχυρωμένα δικαιώματα, άρα η θέση αυτή απορρίπτεται από τη Γαλλία βασικό μέλος της ΕΕ και μόνιμο μέλος του συμβουλίου ασφαλείας του ΟΗΕ. Σε επίπεδο εντυπωσιασμού ηττήθηκε μερικώς, αφού η Γαλλία ενημέρωσε την Τουρκίγια πράγμα που σαφώς δεν είχε καμία υποχρέωση να κάνει. Με τον ελιγμό όμως αυτό, καταφέραμε να αποφύγουμε το θερμό επεισόδιο, που σε ένα βαθμό επιζητούσε η Τουρκίγια, έστω και μόνο για να το επικαλεστεί ο λαοφιλής ηγέτης κ Ερντογάν (του οποίου η προσωπική ασφάλεια εξασφαλίζεται από εκατοντάδες πράκτορες) για να διεκδικήσει ακόμη μία θητεία προέδρου.
Ναι, το «εγώ» μας ως Έλληνες μπορεί να μας υπαγορεύει να θέλαμε να κατατροπώσουμε την κακή ηγεσία της γείτονος, ολοκληρωτικά και σε κάθε επίπεδο. Όμως, η επιτυχημένη διπλωματία είναι αυτή, που στο τέλος, όταν κάνει ταμείο έχει κερδίσει περισσότερα και κυρίως είναι σε θέση να συνεχίσει να κερδίζει και άλλα στο μέλλον.
Πολυζάκης Απόστολος
Μηχ/γος Μηχανικής και Μηχανικός Αεροσκαφών
Αν. Καθηγητής, Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου






























