Μεγάλη Παρασκευή σήμερα. Η Εκκλησία μάς φέρνει μπροστά στον Σταυρό, εκεί όπου τα λόγια λιγοστεύουν και μιλά μόνο η αγάπη. Δεν πρόκειται για μια απλή ανάμνηση ενός γεγονότος του παρελθόντος, αλλά για μια ζωντανή εμπειρία που καλεί τον άνθρωπο να σταθεί με ειλικρίνεια και να δει μέσα από τον Σταυρό την αλήθεια της ζωής του¹. Διότι εδώ δεν αποκαλύπτεται απλώς ο πόνος, αλλά η αγάπη του Χριστού στην πληρότητά της.
Πάνω στον Σταυρό ακούγεται ένας λόγος λιτός, αλλά συγκλονιστικός:
«Όλα έχουν ολοκληρωθεί»².
Δεν είναι λόγος ήττας ούτε παραίτησης. Είναι λόγος πληρότητας. Είναι η στιγμή κατά την οποία το έργο της σωτηρίας φτάνει στο αποκορύφωμά του. Εκεί όπου ο άνθρωπος βλέπει το τέλος, ο Θεός φανερώνει την ολοκλήρωση της αγάπης Του.
Το «τετέλεσται» δεν δηλώνει απλώς ότι κάτι τελείωσε. Δηλώνει ότι κάτι εκπληρώθηκε. Ότι η αποστολή ολοκληρώθηκε. Ότι η αγάπη έφτασε μέχρι το έσχατο σημείο, χωρίς να κρατήσει τίποτε για τον εαυτό της. Ο Χριστός δεν αποσύρεται από τον πόνο, δεν κατεβαίνει από τον Σταυρό, αλλά παραμένει μέχρι τέλους, φανερώνοντας ότι η αληθινή αγάπη δεν εγκαταλείπει³.
Μέσα σε αυτή τη στιγμή, η Εκκλησία μας καλεί να σταθούμε και να αναρωτηθούμε. Τι σημαίνει για τη δική μας ζωή αυτή η ολοκλήρωση; Πόσα πράγματα αφήνουμε ανολοκλήρωτα. Πόσες σχέσεις διακόπτονται πριν ωριμάσουν. Πόσες φορές ξεκινούμε, αλλά δεν φτάνουμε μέχρι το τέλος. Ο Σταυρός γίνεται ένας καθρέφτης. Δεν δείχνει μόνο τον Χριστό, αλλά και τον άνθρωπο.
Ο άνθρωπος της εποχής μας έχει μάθει να αποφεύγει το βάρος της συνέπειας. Να αποσύρεται όταν δυσκολεύεται. Να προστατεύει τον εαυτό του όταν πληγώνεται. Όλα θυσιάζονται στο βωμό του εγωισμού. Και όμως, το «τετέλεσται» φανερώνει έναν άλλο δρόμο. Τον δρόμο της υπομονής. Τον δρόμο της σταθερότητας. Τον δρόμο της αγάπης που δεν διακόπτεται όταν δοκιμάζεται.
Μπορούμε άραγε να αγαπήσουμε μέχρι τέλους; Μπορούμε να μείνουμε όταν όλα μας καλούν να φύγουμε; Μπορούμε να συνεχίσουμε όταν όλα φαίνονται να τελειώνουν; Μπορούμε να αντιγράψουμε την υπακοή του Δημιουργού μας;
Ο Σταυρός δεν δίνει εύκολες απαντήσεις. Δίνει όμως κατεύθυνση. Δείχνει ότι η αληθινή ζωή δεν βρίσκεται στην αποφυγή του πόνου, αλλά στη μεταμόρφωσή του. Ότι η αγάπη δεν είναι μια στιγμή, αλλά πορεία. Ότι η πίστη δεν είναι λόγος, αλλά στάση ζωής⁴.
Και τότε γίνεται φανερό ότι το «τετέλεσται» δεν είναι μια λέξη που αφορά μόνο τον Χριστό. Είναι μια πρόσκληση προς τον άνθρωπο να ζήσει με πληρότητα, με συνέπεια, με αλήθεια. Να μην μένει στην αρχή, αλλά να φτάνει μέχρι το τέλος εκεί όπου καλείται.
Μπροστά στο στολισμένο Επιτάφιο, ο άνθρωπος καλείται να σιωπήσει και να αναλογιστεί την πορεία του. Να δει τη ζωή του με καθαρότητα. Να αναρωτηθεί τι αξίζει να κρατήσει και τι πρέπει να αφήσει. Να αναζητήσει την αλήθεια που δεν φαίνεται εξωτερικά, αλλά γεννιέται μέσα στην καρδιά. Να κάνει μία πνευματική ενδοσκόπηση.
Μέσα σε αυτή τη σιωπή, γεννιέται η ελπίδα. Γιατί το «όλα έχουν ολοκληρωθεί» δεν είναι το τέλος της ιστορίας. Είναι το κατώφλι της Αναστάσεως⁵.
Ίσως τελικά αυτό είναι το πιο δύσκολο για τον άνθρωπο της εποχής μας. Να μείνει κάτω από τον Σταυρό χωρίς να φύγει. Να αντέξει τη σιωπή μέσα σε έναν κόσμο γεμάτο θόρυβο, να σταθεί με υπακοή μπροστά στην αγάπη που θυσιάζεται χωρίς να αναζητήσει εύκολες διεξόδους. Γιατί δυστυχώς, έχουμε μάθει να αλλάζουμε γρήγορα πορεία, να εγκαταλείπουμε ό,τι μας κουράζει και να αποφεύγουμε ό,τι μας πληγώνει. Και όμως, το σίγουρο είναι ότι εκεί, κάτω από τον Σταυρό, δεν αλλάζει ο Θεός. Αποκαλύπτεται ο άνθρωπος.
Η Μεγάλη Παρασκευή μας αφήνει δύο στοιχεία που αξίζει να κρατήσουμε μέσα μας.
Πρώτον, να μάθουμε να μην εγκαταλείπουμε την αγάπη όταν αυτή δοκιμάζεται μέχρι Σταυρού.
Και δεύτερον, να τολμήσουμε να ζούμε με υπακοή, φτάνοντας μέχρι το τέλος. Ένας τερματισμός που έχει το φώς της Αναστάσεως.
Παραπομπές:
- Ἰω. Χρυσοστόμου, Εἰς τὸν Σταυρόν καὶ Λῃστήν, PG 49, 403
- Ἰωάν. 19,30
- Ματθ. 27,50
- Λουκ. 23,46
- Ἰωάν. 19,28
