Η Κυριακή αυτή του Πεντηκοσταρίου, είναι αφιερωμένη στην ίαση του εκ γενετούς τυφλού. Πρόκειται για μια περικοπή η οποία απηχεί, πέρα από το ιστορικό γεγονός, μια αλληγορία η οποία αποδίδει σε μια παθογένεια αναφοράς του ανθρώπου: το αποσυνάγωγο. Η ίδια η περικοπή, υπάρχει στο Κατά Ιωάννη (9:1-38). Δεδομένου πως ο Ιωάννης έγραψε το ευαγγέλιο του πιο αργά από τους άλλους ευαγγελιστές, συχνά τα γεγονότα τα οποία περιγράφει, αποτελούν μια προφητεία για την νέα λατρεία και κόσμο, τον οποίο βίωνε ως εκπλήρωση ο πολίτης μετά το 70 μ.Χ.
Η πρώτη διαπίστωση είναι πως από την μια ο Θεός δεν είναι άνθρωπος για να λαμβάνει και να ενεργεί σύμφωνα με τo έθος και την ηθική την ανθρώπινης κοινωνίας. Η δεύτερη είναι πως δεν αποτελεί η δυστυχία ή η κατάληξη ενός ανθρώπου, τεκμήριο για την υπαιτιότητά του. Ας είμαστε φειδωλοί στην κρίση, χωρίς να βγάζουμε αυτοματοποιημένα συμπεράσματα, κρίνοντας με βάση τα εξωτερικά φαινόμενα. Το αποδεκτό για την κοινωνία και λογικό να το σκεφτούν οι απόστολοι ήταν, πως για μια τέτοια δυστυχία, θα έπρεπε να φταίει κάποιος. Αφού ο ανάπηρος ήταν τυφλός εκ γενετής, θα έφταιγαν οι γονείς κατά το «αμαρτίας πατέρων επί τέκνα» (Έξοδος 20:5). Όμως ακόμα και αυτή η παλαιοδιαθηκική μαρτυρία δεν είναι πανάκεια, αφού ο ίδιος ο Χριστός τους αποκάλυψε, πως ότι συνέβη σε αυτόν τον τυφλό έγινε προς δόξαν Θεού. Σκεύος εκλογής, λοιπόν, ο τυφλός. Σκληρό και απάνθρωπο αν κάτι ανάλογο είχε πράξει ένας άνθρωπος. Ακόμα βαρύτερο παράδειγμα ο Ιώβ. Μα είπαμε: ο Θεός δεν είναι άνθρωπος. Αγαπά τον άνθρωπο έως σταυρώσεως, μα δεν πράττει σαν άνθρωπος, ακόμα και αν οι πράξεις του, είναι ανάρμοστες στα μάτια των ανθρώπων. Ανακεφαλαιώνοντας δεν μπορείς να μεμφθείς έναν άνθρωπο για την δυστυχία του ή να βγάλεις εύκολα συμπεράσματα από μια φυσική καταστροφή. Χαρακτηριστικό ιστορικό παράδειγμα εδώ, ήταν η διαμάχη εικονομάχων και ορθοδόξων, οι οποίοι απέδιδαν ηθικές ευθύνες στις φυσικές διεργασίες τις οποίες προκάλεσε η δραστηριότητα του ηφαιστείου της Σαντορίνης το θέρος του 726 (Θεοφάνης, Χρονογραφία, Ι.).
Ο ίδιος ο Χριστός αποκάλυψε εαυτόν ως τον ήλιο της δικαιοσύνης του Μαλαχία (4:2), ως το μυστηριακό φως το οποίο φωτίζει τον κόσμο (Ιωάννης 9:5). Όλα αυτά σε ένα ρωμαϊκό κόσμο κυριευμένο από τις μυστηριακές λατρείες και μέσα σε αυτές και τις ελληνικές, όπου εποπτεύονταν η γνώση προς ένα θεό ήλιο ως δημιουργό του κόσμου, πηγή και επίκεντρο των μυστηρίων. Πιθανόν, όμως με το «έρχεται νυξ ότε ουδείς δύναται εργάζεσθαι» (Ιωάννης 9:4), να απηχείται πέρα από το πεπερασμένο χρόνο παραμονής του Κυρίου στην Γη, ένας ναός των Ιεροσολύμων με σβηστή την menorah, ως κατεστραμμένος υπό των Ρωμαίων το 70 μ.Χ.
Μια άλλη παράμετρος η οποία απαντά στο κείμενο είναι ο Χριστός ως δημιουργός του Κόσμου, αλλά και η εξ ύδατος γέννηση. Ο Χριστός, χωρίς να αναπτύξει κανένα διάλογο με τον τυφλό έλαβε πηλό, τον οποίο και έφτυσε. Μέσα σε αυτήν την κίνηση βλέπουμε την δημιουργία του κόσμου και πιθανόν το γενετικό υλικό, την ολοκλήρωση της δημιουργικής διαδικασίας δια του πνεύματος το οποίο επεφέρετο επί του ύδατος (Γένεσις 1:2). Πανάρχαια η αντίληψη πως η αναγέννηση προϋποθέτει το βάπτισμα της ουράνιας ψυχής στο ύδωρ του χθόνιου άντρου – σπηλαίου: ένας βαπτισματικός θάνατος, οδηγεί στην αναγέννηση. Έχουμε την εικόνα του Θεού ως πλάστη με πηλό και ύδωρ, αλλά και μια αναφορά στο Βάπτισμα, αφού η καινή γέννηση ως είσοδο στην Βασιλεία των Ουρανών προϋποθέτει την εξ ύδατος και πνεύματος καινή γέννηση (Ιωάννης 3:5). Σαφής και η σύνδεση με την κλήση στην πίστη: ο Χριστός κάλεσε έως και προκάλεσε τον τυφλό. Σκεφτείτε να βρισκόσασταν στη θέση του και κάποιος άγνωστος να σας πασάλειβε τα δύστυχα σας μάτια με φτυσμένο πηλό. Αλλά ο Χριστός δεν είναι ο οποιοσδήποτε και όπως είπε και ο Ηράκλειτος, αυτός ο οποίος έχει τον Λόγο μέσα του τον ομολογεί, αλλά οι άνθρωποι δεν κατάλαβαν τον Λόγο. Ο Χρυσόστομος εδώ παρατήρησε, πως το φτύσιμο έγινε για να θεωρείται ο πηλός μολυσμένος και να μην αποδοθεί η ίαση σε επενέργεια των νερών της κολυμβήθρας του Σιλωάμ.
Δεν θα μπούμε στη διαδικασία να αναλύσουμε την αντίδραση των αρνητών του Χριστού και ιδίως των Φαρισαίων. Θα σταθούμε σε δύο αντιδράσεις. Η πρώτη αφορά τον ιαθέντα. Αφού είδε, συναντήθηκε με τον Χριστό και τον προσκύνησε, πράξη η οποία αρμόζει σε θεό και όχι σε θαυματουργό. Πόσοι ιαθέντες το έκαναν αυτό; Η ορθή ομολογία του Χριστού, αποτελεί στην Εκκλησία ευχαριστιακή προϋπόθεση. Η δεύτερη αντίδραση αφορά τους γονείς του τυφλού, οι οποίοι μερικώς, μόνο, ομολόγησαν το γεγονός, παρότι αφορούσε το ίδιο τον υιό τους. Δεν αποδεχόμαστε μια αλήθεια με βάση τα πιστεύω μας, αλλά με βάση την κυρίαρχη φιλοσοφία του ιστορικού και ηθικού νικητή σε μια ορισμένη περίοδο, για να μην γίνουμε αποσυνάγωγοι της επικρατούσας τάσης. Έτσι εναρμονιζόμαστε στο «τι θα πει ο κόσμος» μας, φοβισμένοι μην μας διώξουν ως γίδια από το μαντρί. Όπως κατ’εξακολούθηση πράττουν οι άθλιοι γυρολόγοι της πολιτικής και οι με ελαφριά συνείδηση αριβίστες για να ανελιχθούν επαγγελματικά. Τα πάντα στην υπηρεσία του προσωπικού στόχου. Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα υπήρξε ο Μ. Χατζιδάκις. Κατά την δεκαετία του 80΄ διασύρθηκε από την παντοδύναμη και άθλια Αυριανή του Κουρή, με πρόσχημα τον σεξουαλικό του προσανατολισμό. Οι καλλιτεχνικές προσωπικότητες του τότε ΠΑΣΟΚ πήραν θέση εναντίον του συνθέτη, η αριστερά σιώπησε γιατί ήταν λέει καραμανλικός. Κάποια στιγμή πολλοί ανακάλυψαν το μεγάλο του έργο σκόπιμα για να τονίσουν θέματα των ΛΟΑΤΚΥ. Όταν πέθανε ο Κουρής, πολλοί κυβερνητικοί καλαμαράδες τόνισαν τα προτερήματα του, κάνοντας γαργάρα την ιστορία του Χατζιδάκι, γιατί ο Κουρής στήριζε την κυβέρνηση, ενώ ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης έγραψε συνοπτικά ύμνους. Λοιπόν πάντα απ’όλη αυτή τη περικοπή του τυφλού, το «αποσυνάγωγος» μου έκανε το κλικ.
